Energetyka

Jesteśmy świadkami mocnych zawirowań na rynku ropy. Wyraźnie taniała zarówno Brent jak WTI, dopóki głosu nie zabrał saudyjski minister energii. Sytuacja na tyle zmieniła się, że nawet bank inwestycyjny Goldman Sachs obniżył swoją dotychczasową prognozę cenową o 10 dol. Skąd taka sytuacja? Bo ropy w obiegu handlowym jest całkiem sporo. Winna jest temu sytuacja w Chinach i zbliżające się wielkimi krokami embargo na ropę z Rosji. Czy odczujemy to też na polskich stacjach paliw?

Barbórka zbliża się wielkimi krokami, więc rządzący coraz bardziej kadzą górnikom. Obiecują zwiększenie wydobycia węgla i przesunięcie w czasie harmonogramu likwidacji kopalń. Jarosław Kaczyński w specjalnym liście do Sekretariatu Górnictwa i Energetyki NSZZ Solidarność poleca nawet pracowników przemysłu wydobywczego Jasnogórskiej Pani. Górnicy już parę razy dali zrobić się w konia. Ale tym razem może być inaczej.

Jeżeli myślicie, że teraz cały świat zgodnie rzuca kłody pod nogi Rosjan, żeby ich tak ukarać za bezprzedmiotową napaść na Ukrainę i rozkręcenie bezprecedensowego kryzysu energetycznego, to musicie się czym prędzej obudzić, bo tak wcale nie jest. Dowodzi temu ostatnia decyzja Trybunału Arbitrażowego w Sztokholmie w sprawie płatności w rublach Gazpromowi za dostawy gazu. To bardzo niebezpieczny precedens, przez który kłopoty może mieć cała UE.

Za nami kolejny Szczyt Klimatyczny ONZ COP27. Podczas blisko dwutygodniowych obrad ustalono tak po prawdzie tylko jedno: powołanie do życia specjalnego funduszu kompensacyjnego, dzięki któremu bogate kraje mają pomagać biedniejszym w walce z coraz gwałtowniejszymi zjawiskami pogodowymi. Obserwatorzy i analitycy podzielili się na dwa obozy: jedni twierdzą, że to bez wątpienia sukces negocjacyjny, a drudzy przekonują, że tym samym klimatyczne rozmowy zakończyły się porażką. Sam jestem zdecydowanie spod tej drugiej chorągwi.

Do uruchomienia pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej jest jeszcze bardzo daleka droga, a wybór ostatecznego wykonawcy może budzić wątpliwości. Na razie Bruksela ich nie podziela, co jednak wcale nie znaczy, że to się nie może jeszcze zmienić.

Rzeczywistość w ostatnich latach nie pomaga transformacji energetycznej. Najpierw trzeba było przyspieszyć rozwój po stagnacji w trakcie pandemii, a potem światowej gospodarce bardzo głęboko w oczy spojrzał kryzys energetyczny i ceny surowców zaczęły szaleć. I właśnie w ten sposób na międzynarodowe salony wrócił węgiel. Teraz Międzynarodowa Agencja Energii przestrzega, że jak szybko się z tego węglowego snu nie obudzimy, to o walce ze zmianami klimatu możemy raz a dobrze zapomnieć.

Europa powoli uniezależnia się od rosyjskiej energii i tworzy tym samym swoją strategię energetyczną od nowa. Dla wielu nie ma w niej jednak miejsca na dalsze spalanie drewna i biomasy leśnej. Bo w ten sposób, jak przekonują, Bruksela nie osiągnie swoich celów klimatycznych, a przy okazji stawia w ten sposób na coraz gorszą jakość powietrza. Europejscy leśnicy napisali nawet list do polityków, w którym tłumaczą im, co i jak. Ale nie wiadomo, czy to cokolwiek da.

To wcale nie jest tak, że jesteśmy skazani na wysokie rachunki za prąd. Sposobów na ich obniżenie jest co najmniej kilka. Od najprostszych, które sprowadzają się do uszczelnienia drzwi i okien, przez częstsze korzystanie z prysznica zamiast kąpieli w wannie, po bardziej skomplikowane, wspierane przez najnowsze technologie. Jak korzystać z tych ostatnich, podpowiada Łukasz Nitak, Business Development Director z DXC Technology.

Energetyka cały czas jest mocno rozdygotana i raczej na jej rychłe uspokojenie nie ma co liczyć. Zwłaszcza że na horyzoncie pojawiają się już kolejne zagrożenia. Serwis oilprice.com opublikował raport, w którym koncentruje się na trzech największych ryzykach energetycznych, z jakimi możemy mieć do czynienia jeszcze tej zimy. Jest o Ukrainie, o nerwowym, powyborczym krajobrazie w Iraku i o sytuacji na Morzu Północnym. Serwis na poważnie pisze o atakach dronów na norweskie instalacje energetyczne.

Jeżeli rząd myśli, że na kilka tygodni przed Barbórką wystarczy zapowiedzieć bardziej elastyczną politykę węglową, a wcześniej nakłonić Solidarność do odwołania Marszu Godności i w ten sposób zadbać o dobre nastroje górników - to bardzo się myli. Tym razem taka taktyka się nie sprawdzi i odwiedzanie kolejnych karczm piwnych na Śląsku przez wicepremiera Jacka Sasina nic w tym względzie nie zmieni. Bo górnicy czują się przez rząd oszukani i trudno im się dziwić.

Rząd zniósł obligo giełdowe z energetyki. Tym samym energia nie musi być już sprzedawana wyłącznie za pośrednictwem giełdy. Dzięki temu być może jakoś uda się opanować szalejące ceny prądu, które dociskają całą gospodarkę krajową do ściany. Ale wcale ma nie być tak, że teraz handel energią w Polsce nie będzie ani transparentny, ani konkurencyjny. O to ma zadbać nowa platforma handlu energią od PGE.

Niespodziewanie pojawiła się nadzieja dla modyfikacji zasady 10H jeszcze w tej kadencji Sejm i Senatu. To wydawało się niemożliwe po słowach prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, który stwierdził, że każdy ma prawo spać, nie słuchając huku turbin. Ale rząd już nie może dłużej udawać, że nie potrzebuje pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i musi szukać porozumienia z Brukselą. Ta niezmiennie żąda osiągnięcia ustalonych zresztą z Polską kamieni milowych. Jednym z nich jest uwolnienie lądowej energetyki wiatrowej.

Niemiecki gigant przemysłowy z końcem roku całkowicie wycofa się z Rosji i przestanie serwisować kluczowe komponenty rosyjskiej infrastruktury energetycznej, głównie sieci przesyłowej gazu. Ogłaszając – bardzo dobre zresztą – wyniki finansowe za ostatni kwartał, Siemens potwierdził wcześniejsze zapowiedzi, że kompletnie porzuci rosyjski rynek. To może być potężny cios dla rosyjskiej energetyki, która bez wsparcia technicznego niemieckiego partnera może mieć ogromne kłopoty z funkcjonowaniem.

To już pewne. W Polsce brakuje węgla, niezależnie od czarowania rzeczywistości przez rządzących. Inaczej nie można wytłumaczyć tego, że już druga państwowa spółka wycofała zwykły węgiel ze sprzedaży i proponuje wyłącznie ekogroszek. I to akurat wtedy, kiedy rusza sprzedaż opału na zimę samorządom. Ale to, że jest skromniejszy asortyment, nie znaczy wcale, że jest w takiej samej cenie, co jeszcze miesiąc temu. Na przykład Tauron i Węglokoks zdecydowali się na wyraźne podwyżki.

Sposób na „darmowe” ogrzewanie podbija nie tylko Polskę, ale i naszego znacznie bogatszego zachodniego sąsiada. Różnica polega na tym, że Niemcy już wiedzą, że może być groźny, a tamtejsza straż pożarna na każdym kroku ostrzega przed skutkami eksperymentów z ogniem i ceramiką. Chcesz dogrzewać się donicą ze świeczkami? Zainwestuj w koc pożarniczy, bo wiadro wody może nie pomóc.

Nie, to wcale nie jest tak, że rząd nagle zapałał wielką miłością do wiatraków i w nich ujrzał szansę dla polskiej transformacji energetycznej. O takim zwrocie w Zjednoczonej Prawicy nie ma mowy. Priorytetem są pieniędzy z KPO, a nie jakieś tam turbiny. I pewnie elektorat bardziej konserwatywny będzie się burzył, ale rząd jest na to przygotowany. Ma w ręku najnowszą opinię polskich naukowców, którzy przekonują, że wiatraków na lądzie nie ma co się bać.

Ceny paliw na stacjach nie zmieniły się w ciągu ostatniego tygodnia, ale jest jeden wyjątek. Właściciele diesli, którzy od dłuższego czasu tankują najdroższe paliwo na rynku, mogą lekko odetchnąć z ulgą, ponieważ ceny oleju napędowego drgnęły w dół.

Po doniesieniach o spadających rakietach na teren Polski i zamknięciu rurociągu Przyjaźń zrobiło się nerwowo na rynku paliw kopalnych. Do rekordowych zwyżek jeszcze bardzo daleka droga, ale nie można wcale wykluczyć, że rosyjska ofensywa skoncentrowana na energetycznym krwiobiegu Ukrainy nie wyprowadzi kryzysu energetycznego na zupełnie nowe, jeszcze nieznane obszary.

Wbrew rządowym zapewnieniom w Polsce węgla jest tyle, co kot napłakał. Gdyby było go pod dostatkiem, to najpopularniejszy w Polsce sklep PGG nie musiałby wycofywać ze sprzedaży indywidualnej węgla luzem. Ten od teraz ma trafiać już tylko do samorządów. Rząd nie może pozwolić sobie na wpadkę. I dlatego PGG zaczęła handlować opałem na nowych zasadach.

Już wiadomo, że Narodowa Agencja Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE) nie powstanie zgodnie z pierwotnymi planami do końca tego roku. Jak już, to należy jej się spodziewać w pierwszych tygodniach 2023 r. Ale widać jak na dłoni, jakie to będzie trudne zadanie, w którym nie da się wszystkich zadowolić. Jako pierwsi swoją dezaprobatę oficjalnie wyrazili górnicy z Tauron Wydobycie, którzy za przejście bezpośrednio pod skrzydła Skarbu Państwa chcą dodatkowej kasy w postaci 10 tys. zł. Rząd oferuje dziesięć, ale gwarancji lat zatrudnienia. Jak górnicy zareagują na propozycje, w której nie ma w ogóle mowy o pieniądzach?