wzrost gospodarczy

Ponad 100 państw na świecie utkwiło w pułapce rozwoju. Wyrwanie się z niej w nadchodzących latach może być jeszcze trudniejsze niż dotychczas.

W ubiegłym tygodniu zakończyła się wizyta przedstawicieli Funduszu Walutowego w Polsce przeprowadzona zgodnie z artykułem IV statutu. Na tej podstawie zazwyczaj raz roku zespół ekonomistów Funduszu odwiedza kraj członkowski, zbiera informacje ekonomiczne i finansowe oraz omawia z urzędnikami najważniejsze problemy polityki monetarnej i fiskalnej.

Pytanie to już od lat nurtuje wielu Polaków. Wciąż popularne jest porównywanie naszych zarobków i poziomu życia do naszych zachodnich sąsiadów. Czy kiedykolwiek uda nam się osiągnąć taki sam standard? Kiedy Europa Środkowa na czele z Polską dogoni gospodarczo bogatsze kraje Zachodu? A może nasze położenie geograficzne, na styku Wschodu i Zachodu, jest zarazem naszym wyzwaniem i szansą? O tych frapujących tematach opowiadał dr hab. Ireneusz Dąbrowski, prof. SGH, członek Rady Polityki Pieniężnej.

Główny Urząd Statystyczny (GUS) potwierdził wstępny szacunek produktu krajowego brutto (PKB) podany dwa tygodnie temu. W drugim kwartale wzrost gospodarczy przyspieszył z 2,0 do 3,2 proc., a to oznacza, że w Unii Europejskiej od marca do czerwca lepszy wynik wykręciły tylko trzy gospodarki: Cypru, Chorwacji i Danii. W całym 2024 r. ma skończyć się na wzroście o 3 proc., aczkolwiek niektórzy ekonomiści nie wykluczają pozytywnego zaskoczenia. Fot. Piotrwoz / Shutterstock

Polska gospodarka nie rozwijała się w takim tempie od pokowidowego odbicia w 2022 r. Ba, jesteśmy pod tym względem w czołówce UE, podczas gdy na przykład Niemcy jadą na minusie. Wstępne wyliczenia Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) okazały się również wyraźnie wyższe od prognoz. Wszystko wskazuje, że odbicie zawdzięczamy rosnącej konsumpcji. Polacy więcej zarabiają, więc stać ich na więcej w sklepach.

Niestabilna sytuacja międzynarodowa nie wpływa korzystnie na rozwój gospodarczy Polski, a jednocześnie utrudnia tworzenie prognoz długoterminowych. Analitycy banku Credit Agricole podjęli się jednak tego zadania i ocenili, że skala ożywienia w latach 2024-2025 będzie mniejsza od ich wcześniejszych założeń. Ekonomiści zrewidowali też mocno w dół proc. prognozy wzrostu PKB w 2024 i 2025 roku.

Indie zachwycają tempem wzrostu gospodarczego – ponad dwukrotnie szybszym niż w Chinach. Wciąż jednak daleko im do poziomu Państwa Środka, jeśli chodzi o udział w światowej produkcji. Budowie kapitalizmu towarzyszy rozwarstwienie społeczne. Coraz większa przepaść dzieli najbiedniejszych do najbogatszych. Tych drugich przybywa w lawinowym tempie.

GUS podał w poniedziałek pełne dane o produkcie krajowym brutto (PKB) w pierwszym kwartale 2024 r. W porównaniu z opublikowanym dwa tygodnie temu szybkim szacunkiem dokonał rewizji w górę. Gospodarkę znowu napędzają nam rosnące wydatki gospodarstw domowych.

Branża turystyczna, tak ważna dla gospodarek wielu krajów, powróci w 2024 r. do poziomów sprzed pandemii COVID-19. Oddziałują na nią jednak nowe czynniki, które będą zmieniać jej strukturę i charakter.

PKB Polski wzrósł w pierwszym kwartale o 1,9 proc. r/r, a to oznacza nieco lepszy wynik, niż spodziewali się ekonomiści. Niestety obraz wzrostu gospodarczego nie jest jednoznacznie pozytywny, bo choć konsumpcja najprawdopodobniej wzrosła, to zapewne wyraźnie przyhamowały inwestycje. Na niezbyt dynamiczne ożywienie polskiej gospodarki wpływa marazm u naszych głównych partnerów handlowych, zwłaszcza w Niemczech. Więcej będziemy wiedzieć na początku czerwca, gdy GUS poda dokładne dane o wzroście PKB w pierwszych trzech miesiącach tego roku.

Siła Chin bierze się z ich gospodarki – takie panuje powszechne przekonanie. Tymczasem coraz częściej zauważamy, choć nie do końca, że dzisiejsze Państwo Środka to już drugie niekwestionowane mocarstwo globalne, po USA. A jeśli tak, to nie może się ograniczać tylko do gospodarki czy handlu lub być światową taśmą produkcyjną i źródłem łańcuchów dostaw. Chcąc dziś być (super)mocarstwem, nie można stronić od modernizacji, postępu, w tym w wysokich technologiach.

Sprzedaż detaliczna w przeciwieństwie do publikowanych w ostatnich dniach danych o produkcji przemysłowej i budownictwie pozytywnie zaskoczyła. Dane były lepsze, niż oczekiwał rynek i wszystko wskazuje, że w kolejnych miesiącach sytuacja będzie coraz lepsza. To ważna informacja, bo konsumpcja ma stać się kołem napędowym gospodarki, a jednocześnie przyczynić się do wzrostu inflacji.

Hiszpania w latach rządów generała Franco ewoluowała od fazy izolacji międzynarodowej i autarkii do okresu bardzo szybkiego wzrostu gospodarczego. Jak tego dokonała?

Do obniżenia stóp procentowych w Polsce doszło w warunkach pogarszającej się kondycji światowej gospodarki. Niepewność w otoczeniu sprawia, że rynki finansowe mogą w najbliższych miesiącach bardzo intensywnie reagować na bieżące wydarzenia – zapowiada Marcin Klucznik | Obserwator Finansowy

Polska tkwi między młotem a kowadłem, czyli między Rosją, której interesy historycznie kolidują z polską racją stanu, a Unią Europejską i dominującymi w niej grupami politycznymi. Ten czynnik oraz agresja Rosji na Ukrainę powodują, że poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o silną Polskę zostało zdominowane przez kwestie polityczne – pisze w „Obserwatorze Finansowym” prof. dr hab. Michał Gabriel Woźniak.

Zaskakująco zły odczyt wzrostu gospodarczego w drugim kwartale gospodarczym oznacza, że Polska gospodarka wpadła w techniczną recesję. Mamy już dwa kwartały z rzędu, w których przyrost PKB znalazł się na minusie. Zgodnie ze wstępnymi danymi GUS-u w okresie od kwietnia do czerwca nasza gospodarka skurczyła się o 0,5 proc., podczas gdy rok temu wzrost wyniósł bardzo solidne 6,1 proc.

Od lat 90. ubiegłego wieku przyzwyczailiśmy się do tego, że wzrost gospodarczy Chin jest jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na ceny ropy. Nic więc dziwnego, że od początku 2023 r. zapowiadany zryw Państwa Środka miał ją windować tylko w górę i być tym samym skuteczną przeciwwagą dla strachu inwestorów przed amerykańską inflacją. Ale nic takiego nie nastąpiło.

PKB w pierwszym kwartale okazał się minimalnie gorszy niż to pokazał GUS we wstępnych danych sprzed dwóch tygodni. Nie na tyle jednak, by zatrzeć pozytywne wrażenie w porównaniu z prognozami, które zakładały o wiele głębszy dołek w pierwszych miesiącach 2023 r.

Gospodarka hamuje trzeci kwartał z rzędu. Zgodnie z prognozami ekonomistów produkt krajowy brutto Polski wzrósł w porównaniu z końcówką 2021 r. o 2 proc. Dla porównania przed rokiem PKB rósł w zawrotnym tempie 8,5 proc.

Z pełnych danych o PKB wynika, że wysokie stopy procentowe przyhamowały w trzecim kwartale wydatki gospodarstw domowych, ale też przyczyniły się do niższego poziomu inwestycji. Dołek dopiero przed nami. W pierwszym kwartale przyszłego roku wzrost gospodarczy może spaść do nawet 1 proc. Oby tylko nie zjechał jeszcze niżej.