Stopy procentowe

Jeszcze nie jest za późno – alarmują Amerykanie. Ale trzeba działać, a nie czekać. Inaczej czeka nas krach na rynkach mieszkaniowych na całym świecie. Kto ma nas przed nim uratować? Banki centralne.

Narodowy Bank Polski opublikował najnowszą projekcję inflacyjną. Według najbardziej prawdopodobnego scenariusza w bieżącym roku ceny wzrosną o wyniesie 4,2 proc., w 2022 r. o 3,3 proc. oraz o 3,4 proc. w 2023 r.

W ostatnim tygodniu na warszawskiej giełdzie można było zaobserwować bardzo ciekawe zjawisko. Kiedy tylko GUS opublikował raport o tym, że inflacja w czerwcu spadła bardziej od oczekiwań, akcje banków runęły w dół.

Czas jest wyjątkowy, bo mamy dużo emocji sportowych, zresztą nie tylko w piłce nożnej. Do tego jeszcze w dziedzinie tak bardzo niesportowej, jak polityka monetarna nagle pojawiło się coś, co wygląda trochę jak mecz międzynarodowy. Mecz o to, kto ma rację. Z jednej strony mamy Polaków, którzy uparcie nie podnoszą stóp procentowych, a z drugiej Czechów i Węgrów, którzy właśnie to zrobili i zapowiadają, że to dopiero początek i będą to teraz robić częściej. 

Zaledwie w ciągu roku ceny nieruchomości podskoczyły nawet o kilkanaście procent, a mimo to, od wielu miesięcy eksperci od nieruchomości przekonują, że szał na nieruchomości to jeszcze nie bańka. Ale właśnie zaczynają zmieniać zdanie. Dla niektórych ta „bezpieczna” inwestycja może się źle skończyć.

Rada podjęła decyzję o utrzymaniu stóp procentowych na niezmienionym poziomie, a NBP będzie nadal prowadził operacje zakupu skarbowych papierów oraz dłużnych gwarantowanych przez Skarb Państwa na rynku wtórnym w ramach strukturalnych operacji otwartego rynku – podał w środę NBP.

W ostatni wtorek, czyli akurat Dzień Dziecka dowiedzieliśmy się, że stopa inflacji w Polsce urosła do poziomu 4,8 proc. i jednocześnie (konkretnie godzinę później), że stopa bezrobocia pozostaje na poziomie 3,1 proc. i wciąż jest najniższa w Unii Europejskiej. Tak właściwie jest nawet druga najniższa na świecie, zaraz po Japonii, nie licząc kilku minisułtanatów i państw takich jak Korea Północna, w których bezrobocie oficjalnie nie istnieje albo nikt nigdy go nie policzył.

No to mamy rekord. Inflacja przebiła ubiegłoroczne szczyty z lutego i marca i niewiele brakowało, by osiągnęła największy poziom od dekady. (Fot. ben_osteen/flickr.com/CC BY 2.0)

Inflacja bazowa wcale nie spadła, jak zapowiadał niedawno prof. Adam Glapiński, szef NBP, i niektórzy ekonomiści. W kwietniu podobnie jak w marcu wyniosła 3,9 proc. Na dodatek największy 1,5-pkt. wzrost dotyczył inflacji po wyłączeniu cen, które ustalane są przez rząd…

„Dobrze by było, gdyby odpowiednie instytucje przejrzały umowy hipotek złotowych i sprawdziły, czy niosą zagrożenia” - powiedział Zbigniew Jagiełło, odchodzący właśnie prezes PKO BP. Bo ostatnio Polacy zaciągają te kredyty jak szaleni, a jak wzrosną stopy procentowe i będą mieli kłopot z ich spłatą, zaczną szukać haczyków prawnych i zrobi się cyrk jak frankowiczami.

„Dzień dobry, poproszę dziesięć mieszkań” – to nie żart, ba, na agentów nieruchomości takie teksty przestały robić wrażenie. Na zakup lokali zrzucają się całe rodziny, bo w pojedynkę coraz trudniej uzbierać odpowiednio dużo pieniędzy.

Z jednej strony w fazę końcową (chyba) wchodzi cała wieloletnia saga związana z kredytami frankowymi, a z drugiej strony wszystko wskazuje na to, że właśnie rodzi nam się nowy szał kredytowy. Oczywiście niezwiązany już z żadnymi walutami obcymi – sytuacja absolutnie nie jest tożsama, ale pod niektórymi ciekawymi względami jest bardzo podobna do tej z lat 2007-2008. Ówczesny szał był oczywiście związany z CHF-ami.

W ciągu roku zdobyli 5 tys. klientów i 100 mln zł aktywów - to już jedna czwarta tego, co zaplanowali sobie do końca 2022 r. Zgarniają z rynku już pierwszych nowicjuszy, których przecena akcji na początku pandemii zachęciła do wejścia na giełdę, ale zdążyli się sparzyć na akcjach CD Projekt albo Allegro i zorientowali się, że z rynkiem nie da się wygrać. A jak nie da się wygrać, lepiej się do niego przyłączyć – to filozofia słowackiego domu maklerskiego Finax, który chce rozbić zabetonowany polski rynek i nauczyć nas inwestowania pasywnego. (Od lewej: Juraj Hrbaty, prezes Finax i Przemysław Barankiewicz, country manager Finax w Polsce).

Boom na kredyty hipoteczne trwa w najlepsze. W marcu złożyliśmy najwięcej wniosków kredytowych od 10 lat. Banki powinny być zachwycone, bo to obecnie jedyna kategoria, na której zarabiają, tymczasem te przestają sobie radzić z tym ogromnym popytem i zaczynają wręcz uciekać przed klientami. No i oczywiście przygotujcie się na wzrost marż.

Kredyty hipoteczne bez wkładu własnego - to nowy pomysł PiS, który ma być elementem Nowego Ładu. Chodzi o to, żeby Polacy, którzy nie mają oszczędności, też mogli zaciągnąć kredyt hipoteczny. Dobry pomysł? Może, o ile rząd ma jednocześnie pomysł co zrobić, kiedy stopy procentowe wzrosną, a kredytobiorcy bez żadnej poduszki finansowej nagle będą musieli płacić raty wyższe o kilkaset złotych. Nieodpowiedzialność to mało powiedziane. PiS właśnie podkłada trotyl pod rynek mieszkaniowy.

Polacy wygrażają bankom: jeśli każecie nam płacić za trzymanie u was pieniędzy, zabierzemy od was nasze oszczędności. Ale to czcze gadanie, bo banki od dawna podnoszą nam opłaty za bankowanie i jakoś odpływu środków nie widać. Na co czekają Polacy? Aż bank sam powie im wprost: uciekajcie, bo od jutra będziemy was łupić?

Nasze oszczędności w pandemii mimo kryzysu puchną. Już jakiś czas temu pisałam, że minister Patkowski miał rację mówiąc, że z powodu pandemii wielu z nas rosną oszczędności, bo nie mamy ich gdzie wydawać. I to była w pewnym sensie dobra informacja. Nie przewidział wtedy tej złej: banki będą nas musiały w końcu za te rosnące oszczędności ukarać, bo wcale ich nie chcą. Ale powodów jest więcej. Oto one:

A jednak! Nie ujemnie oprocentowanie, a dodatkowe opłaty za trzymanie zbyt dużych sum na rachunkach bankowych. Takie „kary” za trzymanie w banku pieniędzy poważnie rozważa mBank. 

Polska waluta jest najsłabsza od 12 lat. Dlaczego? – zastanawiają się analitycy. Przecież mamy mieć solidny wzrost gospodarczy. NBP celowo osłabia złotego - to jedno. Run na dolara - to drugie. Myślicie, że inwestorów nie obchodzi, że Polska jest już na 5. miejscu na świecie, jeśli chodzi o liczbę nowych zakażeń i na 4. miejscu pod względem liczby zgonów? I to w liczbach bezwzględnych! A tu jeszcze prof. Horban straszy, że od niedzieli powinna nas czekać godzina policyjna.

Prezes Glapiński czuwa, by polski złoty w trakcie pandemii nie stał się zbyt pożądaną walutą. NBP ma w tym oczywiście swój interes (a nawet kilka), ale jego polityka uderza w zagraniczne firmy, które raportują w centrali swoje zyski w euro. Jednym z większych stratnych jest właściciel Biedronki, Jeronimo Martins.