Rewolucja w spadkach. Lata czekaliśmy na tę zmianę
Dziedziczenie mieszkania potrafiło ciągnąć się miesiącami i skutecznie blokować sprzedaż nieruchomości. Nowe przepisy mają to uciąć. Zamiast dwóch decyzji sądu i dodatkowych wniosków – jeden wpis i koniec sprawy.
Nowelizacja Prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, która weszła w życie 17 marca, przynosi długo oczekiwane uproszczenie i przyśpieszenie procedur dziedziczenia nieruchomości.
Do tej pory cały proces był rozciągnięty w czasie i podzielany na dwa etapy. Najpierw notariusz sporządzał akt poświadczenia dziedziczenia. Potem sprawa trafiała do sądu, który wpisywał wzmiankę do księgi wieczystej. Dopiero potem – po złożeniu kolejnego wniosku – zapadała decyzja, o ujawnieniu nowego właściciela.
Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw
📄 Dz.U. 2025 poz. 1793
Dwa etapy, więcej czekania i nerwów
Między wpisaniem pierwszej wzmianki do księgi wieczystej a wpisaniem nowego właściciela powstawał tzw. martwy czas, w którym formalnie coś już się działo, ale z punktu widzenia właściciela sprawa wciąż nie była załatwiona. Nowe przepisy kończą z tą sytuacją. Zamiast dwóch decyzji ma być jedna. Sąd od razu wpisuje nowego właściciela i porządkuje księgę wieczystą.
Notariusz przejmuje formalności
Największa zmiana z punktu widzenia spadkobierców leży jednak gdzie indziej. Do tej pory musieli samodzielnie składać wniosek do księgi wieczystej, czyli wypełnić formularze, skompletować dokumenty i uiścić opłaty. Teraz może to zrobić notariusz.
Na wniosek spadkobiercy przygotuje i prześle elektroniczny wniosek do sądu i to podczas tej samej wizyty, w trakcie której sporządzany jest akt.
Dzięki nim spadkobiercy załatwią więcej spraw podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej – tłumaczy Krajowa Rada Notarialna.
Efekt? Mniej wizyt, mniej formalności i mniejsze ryzyko błędów.
Dlaczego to ma znaczenie
To nie jest tylko techniczna zmiana przepisów. W praktyce chodzi o coś bardzo konkretnego: czas i możliwość działania.
Bez wpisu do księgi wieczystej sprzedaż mieszkania, wynajem czy wzięcie kredytu hipotecznego bywają utrudnione albo wręcz niemożliwe.
Aktualny wpis w księdze wieczystej ma kluczowe znaczenie w obrocie nieruchomościami – podkreśla Krajowa Rada Notarialna.
Skrócenie procedury oznacza więc realne przyspieszenie takich decyzji – w praktyce nawet o kilka tygodni, a w niektórych przypadkach o miesiące.
Fiskus też odpuszcza. Ale jest haczyk
To nie koniec zmian. Już wcześniej uproszczono przepisy dotyczące sprzedaży majątku odziedziczonego lub otrzymanego w darowiźnie od najbliższej rodziny. W takich przypadkach nie trzeba już przynosić do notariusza zaświadczenia z urzędu skarbowego.
Odpada zatem jeden z najbardziej absurdalnych obowiązków: zdobywanie dokumentu, który zazwyczaj niczego nie zmieniał.
Warto jednak pamiętać, że bez zgłoszenia cały problem wraca jak bumerang.
Aby skorzystać z uproszczenia podatkowego przy dziedziczeniu, trzeba zgłosić nabycie majątku do urzędu skarbowego. Masz na to sześć miesięcy – i lepiej tego nie przegapić.
Mniej papierów, więcej normalności
Nowe przepisy porządkują też początek całej procedury. Już na etapie sporządzania protokołu dziedziczenia trzeba jasno wskazać, czy w skład spadku wchodzi nieruchomość i jakie prawa są z nią związane. Dzięki temu kluczowe informacje trafiają do systemu od razu, a nie dopiero na końcu całego procesu.
Więcej w Bizblogu o prawie spadkowym
Efekt? Mniej niejasności, mniej poprawek i mniej sytuacji, w których stan prawny nieruchomości przez dłuższy czy krótszy czas pozostaje nieustalony.
– jedno postanowienie zamiast dwóch
– notariusz może złożyć wniosek za ciebie
– koniec „martwego czasu” w księdze wieczystej
– mniej wizyt w sądzie i urzędach
👉 Prościej: szybciej uporządkujesz sprawy po spadku i szybciej możesz decydować, co dalej z nieruchomością
Cicha zmiana, duży efekt
Na pierwszy rzut oka to tylko techniczna korekta przepisów. W praktyce jedna z tych rzadkich zmian, w których państwo naprawdę coś upraszcza, zamiast dokładać kolejne obowiązki.
