górnicy

Rozmawiamy z posłanką Beatą Maciejewską o niedawno podpisanej umowie społecznej rządu z górnikami, o harmonogramie z października 2020 r., który zakłada zamknięcie ostatniej kopalni w 2049 r. A także o tym, czy Polakom w czasach kosmicznych podwyżek praw do emisji CO2 tylko uda się uniknąć podwyżek prądu.

Negocjacje z górnikami zakończone podpisaniem umowy społecznej trwały zdecydowanie dłużej niż to pierwotnie zakładano. Rząd nie traci jednak dobrego humoru i zapowiada, że na takich samych zasadach chce teraz usiąść do jednego stołu z energetykami i pracownikami z sektora węgla brunatnego. Te rozmowy mogą okazać się jednak jeszcze trudniejsze.

Koniec wielomiesięcznego, pełnego wybojów maratonu. W Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach dojdzie w piątek do podpisania umowy społecznej rządu z górnikami.

Pierwszy materiał o wynagrodzeniach górników wywołując burzę w internecie i gorącą dyskusję. Taki był jego cel. Chcemy zwrócić uwagę Polaków na to, że w tym urzędniczo-politycznym galimatiasie wszystko stanęło na głowie i należy coś z tym zrobić. Nie chodzi nam o szczucie Polaków na górników, ale o uświadomienie politykom, że czas wziąć odpowiedzialność za to, co dzieje się w polskich kopalniach.

Najnowsze dane GUS nie pozostawiają złudzeń: zarobki w górnictwie należą do najwyższych w polskiej gospodarce. Trochę słabo, biorąc pod uwagę sytuację finansową spółek węglowych, prawda?

To się nie uda, umowa jest nierealistyczna, nie służy ani górnikom, ani samorządom, a na jej realizację nie zgodzi się Komisja Europejska – tak pokrótce można streścić komentarze ekspertów po informacji, że rząd dogadał się z górnikami.

Po lekturze umowy społecznej rządu z górnikami dziwi przede wszystkim jedna rzecz: że nikt nawet słowem nie zająknął się o scenariuszu, w którym Bruksela wszystkie te uzgodnienia wyrzuca do kosza. Tak przecież nie od dziś przewiduje większość ekspertów.

Węgiel na pewno ma jakieś plusy, to niemożliwe, żeby nie miał. Ostatnio jednak tak się składa, że ludzkość skupia się głównie na jego oczywistych minusach. O złym wpływie jego spalania na środowisko i równie złym wpływie kosztów z tym związanych na gospodarkę napisano już bardzo dużo. Teraz dodatkowo pojawia się coś jeszcze.

To bardzo ryzykowny ruch rządu. Koronawirus przewraca rynek pracy do góry nogami, a poszczególne biznesy plajtują albo rozpaczliwie się przed tym bronią, ale jedna grupa zawodowa dostała wyjątkowe przywileje. Chodzi o górników, którym obiecano pracę do czasu zamykania kopalń.

Służby finansowe i kadrowe w Polskiej Grupie Górniczej (PGG) musiały odetchnąć z ulgą, jak się okazało, że pożyczka z Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) w wysokości 1 mld zł jest już na koncie spółki. Już pal licho, że tych pieniędzy starczy raptem an kilka miesięcy. Gorzej, że tak po prawdzie nie da się ich odzyskać. Bo niby jak?

Zbliża się wielkimi krokami rekrutacja do szkół średnich, także na kierunki górnicze. Podzwoniliśmy, żeby sprawdzić, ilu jeszcze chętnych chce się uczyć fedrowania. I wychodzi na to, że w Polsce powoli przestajemy szkolić przyszłych górników. Przynajmniej na razie, do czasu wynegocjowania wreszcie z rządem umowy społecznej, która ma być fundamentem transformacji energetyki i górnictwa.

Plan rządu był taki: umowa społeczna z górnikami podpisana do końca marca, a na początku kwietnia notyfikacja Komisji Europejskiej. Ale niestety, negocjacje utknęły w martwym punkcie i będą kontynuowane po świętach wielkanocnych. A zasada teraz jest już taka: im dłużej będą trwać, tym więcej kasy pójdzie na utrzymanie PGG przy życiu.

Można upierać się przy węglu albo można stać się klimatycznym wojownikiem ściągającym, gdzie się da emisje CO2. Niestety, polski rząd wybrał najgorsze rozwiązanie i postanowił przeprowadzić transformację energetyczną w rozkroku. Ekipa premiera Morawieckiego wie, że podłączając górniczego trupa pod państwową kroplówkę, kupuje jedynie czas. Raptem kilka miesięcy.

Rząd może udawać w rozmowach z górnikami, że data pożegnania węgla w 2049 r. jest aktualna, ale rzeczywistość jest zupełnie inna. Jednym z dowodów na to, że wyrok śmierci na węglu zostanie wykonany o wiele szybciej, jest uchwała zarządu spółki Tauron Wytwarzanie w sprawie wygaszania kolejnych elektrowni węglowych.

Co to jest dualizm? Jak z jednej strony rząd negocjuje z górnikami umowę, w której zamykanie kopalni ma być rozciągnięte do 2049 r. A z drugie podkreśla, że na modernizację naszego systemu energetycznego mamy góra 20 lat.

Jak informuje serwis wysokienapiecie.pl, za nami poufne spotkanie ministra klimatu i środowiska z przedstawicielami Polskich Sieci Elektroenergetycznych oraz szefami czterech grup energetycznych. Tematem nr 1 był węgiel. Wszystko było tak organizowane, żeby tylko o niczym nie dowiedzieli się górnicy.

Na czwartek 11 marca zaplanowano kolejną rundę negocjacji rządu z górniczymi związkami zawodowymi. Niby jest blisko porozumienia, ale cały czas obie strony okopują się na własnych stanowiskach, jeżeli chodzi o ustawowe gwarancje zatrudnienia. Pewne jest za to jedno: polskie górnictwo nie ma już więcej czasu na przeciąganie liny.

System dopłat wsparcia dla kopalni, mechanizm indeksujący wynagrodzenia górników, lista niezbędnych inwestycji w paliwo bezemisyjne, które mają już rozpocząć się jeszcze w tym roku, a do tego wszystkiego powołanie do życia Śląskiego Funduszu Rozwoju – takie zapisy zawiera górniczy projekt umowy społecznej, który przesłano do Ministerstwa Aktywów Państwowych.

Już nie tylko niezależni eksperci i związkowcy nie zostawiają suchej nitki na projekcie umowy społecznej, która ma być uzgadniana w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach. Pojawia się też krytyka z samego PiS.

Wyciekł projekt umowy społecznej rządu z górnikami. Zamiast wprowadzać jakikolwiek ład i porządek do dyskusji o koniecznej transformacji energetycznej, dokument jeszcze bardziej miesza i każe zadawać nowe pytania. Być może padną one w przyszłym tygodniu, gdy mają odbyć się kolejne rozmowy z górnikami.