Polskie uzdrowiska duszą się smogiem. Największy absurd nowej opłaty klimatycznej
Nowa opłata klimatyczna oznacza jedno: walka ze smogiem przestaje być priorytetem. Nawet tam, gdzie powinna być podstawowym zadaniem, czyli w uzdrowiskach. Polskie kurorty powinny już teraz wstydzić się za swoją jakość powietrza, ale po nowym roku nie będą z tym miały żadnego problemu.
Już od 1 stycznia wchodzą w życie nowe przepisy prawa dotyczące opłaty klimatycznej. Wcześniej samorządowcy chcący ją inkasować musieli wykazać się jakimiś walorami klimatycznymi, na przykład czystym powietrzem. I miało to swój zdrowotny sens: u nas smogu nie ma, zapłać za to. Ale takie zasady za chwilę przestaną obowiązywać. Od nowego roku opłata miejscowa nie ma już takich wymogów. Pozostał wymóg walorów krajobrazowych i ten dotyczący odpowiedniej bazy noclegowej, ale już korzyści klimatyczne wykreślono.
Jako antysmogowiec i ojciec widzę w tym przepisie stratę. Przed 1991 r. ta danina nazywała się opłatą klimatyczną. Od stycznia jakość powietrza przestaje mieć na nią jakikolwiek wpływ - komentuje Patryk Białas, radny z Katowic, który o smog - w kontekście opłaty miejscowej - sądził się z powodzeniem najpierw ze Szczyrkiem, a potem z Zakopanem.
Smog w polskich uzdrowiskach ma się znakomicie
Nowa opłata klimatyczna to ukłon władzy centralnej w kierunku samorządowców. Ci zawsze narzekają na brak pieniędzy i w ten sposób przynajmniej na chwilę zamknięto im usta. Smog niszczący zdrowie przyjeżdżających turystów nie ma żadnego znaczenia. Liczą się pieniądze, a nie zdrowie. Najbardziej ten absurd wybrzmiewa w przypadku uzdrowisk, które - tak mogłoby się wydawać - z definicji oferują wszystko, co tylko zdrowie, powietrze również.
W końcu jedziesz do takiego kurortu, żeby odpocząć, ale w pierwszej kolejności w celu podbudowania własnego zdrowia. Z tym zaś może być problem, o ile dusi smog. Tymczasem z tą jakością powietrza w polskich uzdrowiskach jest bardzo różnie. Już na starcie sezonu grzewczego, 5 listopada, w kurorcie Goczałkowice Zdrój czujki smogowe wykazały przekroczenie norm dla pyłów zawieszonych PM2.5 o 736 proc. (111 µg/m sześc.) i dla pyłów PM10 - o 261 proc. (118 µg/m sześc.)
Zerkam na wykaz najbardziej zanieczyszczonych dużych miast na świecie, który prowadzi szwajcarska firmę IQAir. Wpisuję w wyszukiwarkę nazwę jednego z najbardziej znanych uzdrowisk w Polsce - Ciechocinek. I co widzę? Stężenie pyłów PM2.5 wynosiło 9 listopada rano 37,4 µg/m sześc. i tym samym stanowiło 7,5 razy rocznych wytycznych WHO (Światowej Organizacji Zdrowia). Rekomendacja: powietrze niezdrowe dla grup wrażliwych. Czyli na przykład takich, które przybywają do kurortów.
Kolejny przykład: Lądek Zdrój. Wykaz IQAir wskazuje na stężenie pyłów zawieszonych PM2.5 na poziomie 27,3 µg/m sześc. Tym samym indeks jakości powietrza jest tam średni, czyli osoby wrażliwe powinny ograniczyć aktywność na świeżym powietrzu. Trzeba się kurować we własnym pokoju. W Krynicy Zdrój jest bardzo podobnie. 9 listopada wykazano tam stężenie pyłów PM2.5 na poziomie 4,6 razy rocznych wytycznych WHO. W tym przypadku ocena powietrza też jest średnia.
Z brudnym powietrzem nikt już nie walczy
W każdym z tych przypadków kuracjusz przyjedzie, powdycha smogu i za to jeszcze zapłaci opłatę klimatyczną. Właśnie w ten sposób władza centralna namówiła lokalną Polskę do zawieszenia walki z zanieczyszczeniem powietrza na kołku. Wcześniej można było jeszcze udawać jakieś działania, bo opłata miejscowa była związana z walorami klimatycznymi, w tym z jakością powietrza. Ale po nowym roku taki „teatr” nie będzie wcale potrzebny.
Więcej o smogu przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
W ten sposób smog - na poziomie lokalnym - nie ma już żadnych przeszkód. Gminne programy ochrony powietrza to w większości przypadków prowizorka służąca wyłącznie do wykazania, że jakoś z tym zanieczyszczeniem walczymy. Z kolei ogólnopolski program do walki ze smogiem, który jest z nami już od września 2018 r., czyli Czyste Powietrze przeżywa najgorszy okres w swojej historii.
Jeszcze parę lat temu tych tygodniowo składanych wniosków w ramach Czyste Powietrze potrafiło być nawet 8 tys. W tym roku granicę 1000 wniosków udało się tymczasem pokonać tylko trzy razy. Ostatnie dane dotyczące okresu od 25 do 30 października i wtedy złożono raptem 869 wniosków. Wychodzi więc na to, że rząd najpierw odpuścił sobie walkę ze smogiem na poziomie centralnym, a teraz - przy okazji organizowania od nowa opłaty klimatycznej - również lokalnym.
fot. miwuj / Shutterstock.com
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.