Triumf lobbystów paliw kopalnych. Bruksela ustępuje
Wychodzi na to, że z tą polityką klimatyczną UE bywa bardzo różnie. Raz Bruksela jest nieugięta, a raz bardzo skora do kompromisów. Regulacje dotyczące ograniczenia emisji metanu w energetyce są tego idealnym przykładem.
Za chwilę niewiele zostanie z pierwotnego rozporządzenia UE w sprawie emisji metanu, które miało wejść w życie od 1 stycznia 2027 r. Przypomnijmy, że najpierw rząd Polski wynegocjował podwyższenie limitów emisji z 0,5 tony do 5 ton metanu na 1000 ton węgla. Bo też większość naszych kopalni jest metanowa i bez tej zmiany wpadłaby w finansową pułapkę.
Potem łagodzić te metanowe regulacje zaczęła też Komisja Europejska, która otworzyła furtkę do przekroczeń limitów emisji bez ponoszenia żadnych kar finansowych. Następnie Parlament Europejski zagłosował za opóźnieniem rozporządzenia o trzy lata. Teraz zaś mamy kolejny odcinek tego serialu. Przed chwilą Stali Przedstawiciele państw członkowskich UE poparli projekt osłabienia i opóźnienia o rok wejścia w życie przepisów związanych z ograniczeniem emisji metanu w energetyce.
Metan przeszkodą dla producentów LNG
Ale dlaczego Komisja Europejska tak bardzo chce łagodzić przepisy w sprawie emisji metanu, a w innych elementach swojej polityki klimatycznej jest nieprzejednana? W odpowiedzi na to pytanie warto przytoczyć wypowiedź Andrew Puzdera, ambasadora USA przy UE, który w rozmowie z Financial Times zwrócił uwagę, że unijne rozporządzenie dotyczące metanu nakłada na importerów eksterytorialne, normatywne i wymagające dużej ilości formalności.
Ograniczy to dostęp do źródeł dostaw, zmuszając fabryki, elektrownie i gospodarstwa domowe w UE do stawienia czoła lukom w dostawach energii i wyższym cenom - ostrzegał kilka miesięcy temu Puzder.
Nie jest żadną tajemnicą, że UE po wielu latach uzależnienia od gazu ziemnego z Rosji, obecnie w bardzo podobny sposób wiąże się ze Stanami Zjednoczonymi, gdzie tamtejsi producenci LNG już zacierają ręce. Sen z powiek zdejmowała im jedynie wizja nadchodzących przepisów w sprawie emisji metanu, które ich zyski mocno ścinały. I właśnie taka jest przyczyna lobbowania na rzecz osłabienia tych regulacji.
Pod presją międzynarodowych lobbystów
Okazuje się, że złagodzeniem unijnych regulacji w sprawie metanu zainteresowani byli też lobbyści paliw kopalnych i korporacji nie tylko z USA. Jak wynika z najnowszego raportu organizacji Fossil Free Politics: w okresie od stycznia 2025 do lipca 2026 r. ponad 80 proc. spotkań Komisji Europejskiej z zewnętrznymi grupami interesu, dotyczących rozporządzenia w sprawie metanu, odbyło się z udziałem lobbystów reprezentujących sektor paliw kopalnych.
Ustalono też, że firmy naftowe i gazowe oraz zrzeszające je organizacje biznesowe spotykały się z przedstawicielami Komisji średnio raz w tygodniu przez ostatnie 18 miesięcy. Działania lobbingowe dotarły również do Parlamentu Europejskiego: wszyscy z 17 europosłów, którzy w kwietniu 2026 r. napisali list z wnioskiem o ponowne otwarcie prac nad rozporządzeniem, w ciągu poprzedzającego roku spotykali się z lobbystami branży paliw kopalnych.
Warto zauważyć, że 17 państw członkowskich UE wezwało Komisję Europejską do odroczenia przepisów o trzy lata, a ich wspólne stanowisko niemal w całości pokrywało się z argumentacją przedstawianą przez przemysł paliw kopalnych.
Komisja Europejska spotykała się z przedstawicielami tego sektora co tydzień, państwa członkowskie powielają argumenty branży, a wszyscy europosłowie, którzy domagali się opóźnienia przepisów, również prowadzili z nią rozmowy. Najwyższy czas powstrzymać przemysł paliw kopalnych przed przejmowaniem kontroli nad demokratycznym procesem decyzyjnym - komentuje Kim Claes z organizacji Friends of the Earth Europe.
Energia dla miliona gospodarstw domowych
Polscy aktywiści z Greenpeace Polska zwracają uwagę, że metan jest groźnym gazem cieplarnianym, który ma ponad 80 razy większy wpływ na klimat niż dwutlenek węgla. W Polskim sektorze przemysłowym to kopalnie węgla są największym emitentem tego gazu. Znajdują się one też czołówce największych emitentów metanu w UE.
Wypuszczanie metanu do atmosfery to nie tylko zbrodnia na klimacie, ale też zwykłe marnotrawstwo. Metan to surowiec, który można wykorzystać np. do ogrzewania domów. W obliczu kryzysu dostaw priorytetem dla decydentów powinno być wykorzystanie tego surowca. Tymczasem europejskie regulacje są coraz bardziej osłabione. Kto na tym zyska? Jedynie międzynarodowe korporacje paliwowe. Ich lobbyści w pocie czoła pracowali na to przez ostatnie dwa lata - przekonuje Mikołaj Gumulski z Greenpeace.
Więcej o metanie przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
Wychwycony metan z polskich kopalni mógłby ogrzać przez całą zimę nawet milion gospodarstw domowych. Eksperci z Ember wyliczali, że metan odprowadzany z systemów odwadniających – jeśli zostanie wychwycony – mógłby ogrzać 14,5 mln polskich domów przez tydzień.
Interesy lobbystów branży paliw kopalnych wygrały z interesem gospodarek państw członkowskich UE. To wyjątkowo perfidne, zwłaszcza w obliczu kryzysu paliw kopalnych jaki obecnie odczuwają mieszkańcy krajów UE. W naszym interesie jest zapobieganie wyciekom metanu na rzecz jak najlepszego wykorzystania tego surowca - twierdzi Mikołaj Gumulski.
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.