Kuriozalny wniosek górnictwa. Tym razem UE może się nie nabrać
Pomimo, że Polska jest największym emitentem metanu z paliw kopalnych w UE, to nasze spółki wydobywcze chcą poluzowania unijnego rozporządzenie metanowego. Już raz nam się to udało, ale tym razem Bruksela może nie być już tak spolegliwa.
Polsce już raz udało się w drodze negocjacji poluzować kryteria unijnego rozporządzenia metanowego, które częściowo weszło w życie do 2025 r. Ale regulacje wycelowane w kopalnie węglowe (emisje z systemów odmetanowania i szybów wentylacyjnych) zaczną obowiązywać od 2027 r. W pierwotnej wersji przygotowanej przez Komisję Europejską limit emisji był na poziomie 0,5 tony metanu na 1000 ton wydobytego węgla. Rząd Mateusza Morawieckiego wynegocjował lepsze dla nas parametry: do 5 ton metanu dla kopalń węgla koksowego i do 3 ton dla kopalń węgla energetycznego. Wtedy mogło się wydawać, że Bruksela na większe ustępstwa już nie pójdzie. Teraz chcą to sprawdzić nasze spółki wydobywcze, które właśnie wystąpiły z wnioskiem o podjęcie przez Polskę inicjatywy legislacyjnej na poziomie Unii Europejskiej.
Ta inicjatywa ma dotyczyć uproszczenia i doprecyzowania przepisów przede wszystkim europejskiego rozporządzenia metanowego, ale również zgłoszenia propozycji uproszczeń w innych aktach prawnych środowiskowych, m.in. w pakiecie Omnibus - tłumaczyła w trakcie Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach prof. Alicja Krzemień, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Węgla Kamiennego i Brunatnego Euracoal.
Metan: wspólna inicjatywa spółek wydobywczych
Za tą inicjatywą stoją: Polska Grupa Górnicza (PGG), Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW), Południowy Koncern Węglowy (PKW), Lubelski Węgiel Bogdanka oraz PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna. Spółki przekonują, że górnictwo w perspektywie naliczania emisji metanu nie może być postrzegane w oderwaniu od szerszego spojrzenia na energetykę, europejską gospodarkę i bezpieczeństwo surowcowe.
Górnictwo powinno być elementem szerokiego spojrzenia na kwestie związane z energetyką, z energią dla społeczeństwa, w jakim kierunku chcemy podążać i jak ma wyglądać Europa za kilka lat - przekonuje prof. Krzemień, wskazując, że przez niektóre regulacje działalność górnicza w dobie transformacji jest bardzo trudna.
To narracja wpisująca się we wcześniejsze stanowisko PGG. Spółka nie od dziś podkreśla, że ograniczenie emisji metanu wymaga również rozwiązań technologicznych, uwzględniających przede wszystkim bezpieczeństwo pracy załóg górniczych. Do 2030 r. PGG chce zredukować emisje metanu o 33 proc.
Inwestycje w redukcję emisji metanu są kosztowne, a niektóre z nich, dotyczące metanu z powietrza wentylacyjnego, mogą być nieuzasadnione ekonomicznie w przypadku zakładów wydobywczych przewidzianych do likwidacji - zaznacza PGG.
Polska największym emitentem metanu z paliw kopalnych w UE
Warto przypomnieć, że inwestycje wycelowane w emisję metanu wpisane były też w umowę społeczną z górnikami podpisaną prawie pięć lat temu w maju 2021 r. Mowa tam jest m.in. o zagospodarowywaniu metanu z powietrza wentylacyjnego z kopalni węgla kamiennego. Ale do tej pory, poza planami, niewiele zrobiono. Chociaż sama PGG coraz więcej inwestuje w zwiększenie wykorzystania metanu do celów energetycznych.
Więcej o metanie przeczytasz w Bizblog Spider’s Web:
W perspektywie całego polskiego górnictwa to jednak ciągle za mało. Jak bowiem wynika z danych z coroczny Globalny Przegląd Metanu z Kopalń Węgla od think tanku energetycznego Ember: prawie cała emisja metanu (94 proc.) pochodzą zaledwie z siedmiu krajów: Chin, Stanów Zjednoczonych, Rosji, Indii, Australii, Polski i Ukrainy. Wcześniej zaś Ember ustalił, na podstawie danych satelitarnych, że polskie kopalnie węgla były najczęstszym źródłem emisji metanu w unijnym sektorze paliw kopalnych w 2025 r. I to mimo zakazu, wynikającego z unijnego rozporządzenia metanowego.
W 2025 r. aż 96 proc. smug metanu (109 ze 114 analizowanych) nad lądową infrastrukturą energetyczną w Europie zaobserwowano nad polskimi kopalniami węgla – co czyni Polskę największym super-emitentem metanu z paliw kopalnych w UE - twierdzi Ember.
