Zamrożenie cen gazu w Polsce. Rząd odkrył karty
Ministerstwo Energii chce zamrozić ceny gazu w przyszłym roku dla gospodarstw domowych i instytucji publicznych. Rządowy projekt zakłada też wydłużenie nadzoru taryfowego aż do końca 2030 roku, a rekompensaty ma sfinansować nowa opłata od największych importerów gazu.
W wykazie prac rządu pojawił się projekt ustawy, która ma ochronić część odbiorców gazu przed podwyżkami w przyszłym roku. Ministerstwo Energii proponuje utrzymanie ceny maksymalnej dla gospodarstw domowych, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, a także szkół, szpitali i innych podmiotów użyteczności publicznej. Rząd chce w ten sposób ograniczyć skutki drożejącego gazu.
Wzrost kosztów energii
Projekt ustawy stanowi odpowiedź na utrzymującą się niestabilność europejskiego i światowego rynku gazu oraz związane z nią ryzyko istotnego wzrostu kosztów ponoszonych przez odbiorców końcowych w 2027 r. - tłumaczy minister energii Miłosz Motyka.
Motyka wskazuje, że choć Polska ma rozbudowane możliwości sprowadzania gazu, jego ceny nadal zależą od zagranicznych notowań. W tym roku kontrakty na dostawy w 2027 roku wyraźnie podrożały. Na Towarowej Giełdzie Energii ich cena wzrosła z około 132 zł za megawatogodzinę w styczniu do ponad 307 zł w październiku. Bez osłon wzrost mógłby odbić się na rachunkach od stycznia.
Projekt zakłada, że w całym 2027 roku chronieni odbiorcy będą rozliczani według ceny maksymalnej odpowiadającej taryfie sprzedawcy z urzędu zatwierdzonej na ten rok. W praktyce oznacza to, że mimo zmian cen gazu na rynku nie zapłacą oni za samo paliwo więcej według nowych, wyższych stawek. Ochrona nie obejmie automatycznie wszystkich firm ani każdego odbiorcy gazu.
Więcej o gazie ziemnym przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
Różnicę między ceną maksymalną a wyższymi kosztami zakupu gazu mają pokrywać rekompensaty dla sprzedawców. Pieniądze będą wypłacane z Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny. Ma to zapobiec sytuacji, w której firmy musiałyby sprzedawać gaz chronionym odbiorcom poniżej kosztów jego zakupu. Mechanizm przenosi więc część ciężaru podwyżek z rachunków odbiorców na system publicznych rozliczeń.
Podatek od zysków, ale od przychodów
Projekt przewiduje też nowe źródło pieniędzy na rekompensaty. Najwięksi importerzy gazu wysokometanowego, którzy kontrolują co najmniej 10 proc. przepustowości w punktach wejścia do krajowego systemu przesyłowego, mają co miesiąc wpłacać do funduszu 10 proc. swoich przychodów netto. Ministerstwo określa tę opłatę jako daninę od zysków nadzwyczajnych, choć jej wysokość ma być liczona od... przychodów.
Danina w wysokości 10 proc. przychodów netto zobowiązanego przedsiębiorstwa. Pozyskane środki zostaną przeznaczone na finansowanie rekompensat wypłacanych przedsiębiorstwom energetycznym stosującym cenę maksymalną paliw gazowych – pisze Motyka.
Zmiana ma dotyczyć nie tylko przyszłego roku. Projekt wydłuża obowiązek zatwierdzania przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki taryf dla chronionych odbiorców aż do końca 2030 roku. Oznacza to odejście od szybszego uwalniania cen gazu dla tej grupy. Regulator ma też zyskać możliwość skrócenia okresu obowiązywania taryfy, jeśli udokumentowany spadek kosztów uzasadnia jej obniżenie.
Projekt odnosi się też do sporów wygranych przez piekarnie i cukiernie. Ma umożliwić sprzedawcom gazu uzyskanie rekompensat za wsteczne stosowanie cen maksymalnych w latach 2023-2024. Na ten cel przewidziano limit wydatków wynoszący 3 mln zł.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.