Mówię wam: czasy węgla w Polsce bezpowrotnie się kończą. Oto jego następca
Polska transformacja energetyczna wydaje się ledwo pełzać do przodu. Ale i tak przed zmianami w naszym miksie energetycznym już nie uciekniemy, presja ze strony OZE na węgiel i gaz jest coraz większa. To żadna pieśń przyszłości, tylko nasze „tu i teraz”. Najnowsze wyliczenia od Fundacji Instrat tylko to potwierdzają.
Jeszcze raptem trzy lata temu, w czerwcu 2023 r., węgiel kamienny odpowiadał za wyprodukowanie 36,8 proc. energii. Z kolei do węgla brunatnego należało 22,9 proc. naszego miksu energetycznego. Jeżeli doliczyć do tego gaz ziemny z wynikiem 9,7 proc. to wychodzi nam, że wtedy paliwa emisyjne z łącznym wynikiem na poziomie 69,4 proc. dzieliły i rządziły w naszej energetyce. Obecnie jednak jesteśmy już w zupełnie innej rzeczywistości, co potwierdza najnowszy Przegląd Węglowy od Fundacji Instrat. Widać jak na dłoni coraz większe znaczenie OZE, zwłaszcza fotowoltaiki.
Łącznie elektrownie i elektrociepłownie węglowe odpowiadały za ponad połowę generacji energii elektrycznej w kraju - czytamy w tym opracowaniu.
Fotowoltaika z historycznym rekordem
Węgiel więc nadal jest głównym źródłem energii w Polsce, ale jego panowanie z roku na rok jest słabsze. W czerwcu 2026 r. jednostki na węgiel kamienny wyprodukowały 4,5 TWh, czyli 32 proc. miksu energetycznego. Węgiel brunatny przyczynił się zaś do produkcji kolejnych 2,7 TWh (19 proc.). Na kolejnym miejscu wśród źródeł emisyjnych uplasowały się jednostki gazowe, które jednak zaliczyły najniższy wynik w tym roku: 1,5 TWh, czyli ok. 11 proc. Tym samym do paliw emisyjnych należało 62 proc., tego energetycznego tortu - o 7,4 punkty procentowe mniej niż w czerwcu 2023 r.
Kolejnym, miesięcznym rekordem może pochwalić się za to polska fotowoltaika, który pobiła najlepszy do tej pory wynik w historii z maja 2026 r., kiedy energia słoneczna wprowadziła do systemu ponad 3 TWh, co odpowiadało 21 proc. miksu energetycznego. Teraz to było 3,3 TWh i 23 proc.
Kolejne rekordy są tylko kwestią czasu – w samym czerwcu przybyło kolejnych 500 MW mocy w fotowoltaice - zaznaczają analitycy z Fundacji Instrat.
Tegoroczny czerwiec okazał się za to mocno bezwietrzny, dlatego za rekordem fotowoltaiki nie poszedł też najlepszy wynik ze strony energetyki wiatrowej. Wynik 1,1 TWh (8 proc.) jest dwukrotnie gorszy od tego z czerwca ub.r. Wtedy też nasze OZE (pierwszy i na razie jedyny raz w historii) wyprodukowały więcej energii elektrycznej w skali miesiąca od jednostek węglowych.
Coraz mniej węgla i drogi import
Ale presja OZE, zwłaszcza ostatnio fotowoltaiki, na paliwa emisyjne i tak jest coraz mocniejsza. W efekcie węgiel jest coraz bardziej w odstawce. W czerwcu br. znowu byliśmy świadkami spadków jeżeli chodzi o wydobycie i sprzedaż czarnego złota. Wyprodukowano tylko 3,43 mln t węgla i znaleziono kupców na raptem 2,99 mln t węgla, co jest trzecim, najgorszym wynikiem w historii (po kwietniu 2026 r. - 2,97 mln t i maju 2025 r. - 2,96 mln t).
Więcej o węglu przeczytasz w Bizblog Spider’s Web:
Szósty miesiąc roku okazał się też kolejnym, w którym sukcesywnie maleje zatrudnienie w górnictwie węgla kamiennego. W czerwcu br. było ono na poziomie 66417 miejsc pracy. To o ponad 1000 mniej etatów niż miesiąc wcześniej i przeszło 6000 etatów mniej niż rok temu, w czerwcu 2025 r. (72653). A jeszcze dekadę temu, w czerwcu 2016 r. zatrudnienie w naszym górnictwie wynosiło 87765 osób. Czyli w 10 lat ubyło nam 21618 górników. To redukcja na poziomie 25 proc.
Powiększają się również różnicę cenowe między węglem krajowym, a tym importowanym. Jak czytamy w czerwcowym Przeglądzie Węglowym: węgiel z importu jest już droższy o ponad 4 zł na gigadżulu. Czarne złoto z europejskich portów ARA jest obecnie za 17,81 zł za GJ. Tymczasem energetyka płaci za węgiel 13,62 zł za GJ, a ciepłownie - 17,66 zł za GJ.
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.