To nie tak, że eksperci nie są za Rozszerzoną Odpowiedzialnością Producenta {ROP). Ich zdaniem jednak zmiany powinny prowadzić do zwiększenia efektywności recyklingu, rozwoju gospodarki obiegu zamkniętego i realizacji celów środowiskowych. Nie mogą centralizować systemu i tworzyć kolejny państwowy monopol.
Nawet pięciokrotny wzrost kosztów dla przedsiębiorców, wyższe ceny produktów dla konsumentów oraz ryzyko pogorszenia wyników recyklingu – takie wnioski płyną z raportu Instytutu Finansów Publicznych, dotyczącego przygotowywanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska regulacji w sprawie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP).
Nie ma żadnych przesłanek, by centralizacja poprawiła efektywność systemu. W wielu obszarach rozwiązania państwowe osiągają wyniki gorsze niż systemy oparte na konkurencji - twierdzi prof. Janusz Kudła, współautor raportu.
Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta nowym podatkiem?
Raport obejmuje analizę wszystkich państw Unii Europejskiej oraz szczegółowe porównanie modeli Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta funkcjonujących w Danii, Chorwacji i na Węgrzech, czyli krajach stosujących rozwiązania najbardziej zbliżone do projektowanego w Polsce modelu. Wyniki są jednoznaczne. Analiza efektywności systemów nie wykazała przewagi modeli państwowych nad rozwiązaniami rynkowymi.
Co więcej, zastosowana przez autorów raportu metodologia wykazała, że poziomy recyklingu szkła, metali oraz tworzyw sztucznych są w systemach państwowych istotnie niższe, niż w krajach wykorzystujących mechanizmy konkurencyjne. Zdaniem ekspertów właśnie te frakcje odpadów mają kluczowe znaczenie dla realizacji unijnych celów środowiskowych.
Opłata opakowaniowa stanie się w praktyce nowym podatkiem nakładanym na produkty. Ostatecznie jej koszt zostanie przeniesiony na konsumentów - przekonują autorzy raportu.
Niech rząd pokaże twarde dane
Przygotowany przez resort klimatu model Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta zakłada odejście od modelu konkurujących ze sobą organizacji odzysku opakowań i przekazanie kluczowych kompetencji państwowemu podmiotowi – Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
A to, zdaniem autorów raportu, oznacza likwidację mechanizmów rynkowych, które dziś wymuszają efektywność kosztową, transparentność i innowacyjność. Eksperci ostrzegają, że po utworzeniu centralnego systemu, opłaty mogą być stopniowo podnoszone, ponieważ państwowy monopol nie będzie podlegał presji konkurencyjnej.
Jeżeli rząd chce całkowicie przebudować funkcjonujący od ponad 20 lat system, powinien najpierw pokazać twarde dane: ile pieniędzy faktycznie brakuje w systemie, gdzie występują problemy i dlaczego obecne rozwiązania miałyby zostać zastąpione. Dziś takich analiz nie ma - uważa Aleksander Traple, wiceprezes Związku Pracodawców Branży Elektroodpadów i Opakowań Elektro-Odzysk.
To będzie oznaczać wyższe ceny
Skutki gospodarcze projektu w sprawie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta mogą być bardzo poważne.
W ciągu ostatnich dwóch dekad Polska ponad dwukrotnie zwiększyła poziom recyklingu i realizuje wymagania unijne. Tymczasem zaproponowany model może oznaczać nawet pięciokrotny wzrost kosztów dla przedsiębiorców - nie ma wątpliwości Witold Włodarczyk, Dyrektor Generalny Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Ochrony Środowiska.
Więcej o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta przeczytasz w Bizblog Spider’s Web:
Konsekwencje zmian mają odczuć nie tylko firmy zajmujące się gospodarką odpadami, ale praktycznie wszyscy producenci wprowadzający na rynek produkty w opakowaniach. W efekcie wzrost kosztów będzie przeniesiony na ceny żywności, kosmetyków, chemii gospodarczej i innych produktów codziennego użytku.
Jesteśmy na początku procesu legislacyjnego, a projekt zawiera rozwiązania nieefektywne, kosztogenne - podkreśla posłanka Gabriela Lenartowicz, wiceprzewodnicząca sejmowej Komisji Ochrony Środowiska.
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.