Energetyka

Stany Zjednoczone chcą zjeść ciastko i mieć ciastko. Rzecznik prasowy Departamentu Stanu przyznał, że z jednej strony trzeba cały czas walczyć o to, żeby Rosja dzięki Nord Stream 2 nie uzależniła od siebie energetycznie Ukrainy i reszty Europy. Z drugiej należy dbać o dobre relacje z Niemcami. I czego nie rozumiecie?

Coraz trudniej o spójny przekaz rządu ws. polskiego atomu. Jeszcze w kwietniu usłyszeliśmy, że w grze są już tylko dwie nadmorskie lokalizację. Z ostatnich słów premiera wynika jednak coś zgoła odmiennego, a pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej mówi jeszcze coś innego. Pewne jest za to, że powstaje nowa spółka Skarbu Państwa: Polskie Elektrownie Jądrowe.

Energetycy wyszli na ulicę. Przyparty przez nich do ściany minister aktywów państwowych Jacek Sasin obiecał, że rząd potraktuje ich tak samo jak górników. I z nimi też podpisze umowę społeczną.

Niestety, sprawdza się pesymistyczny scenariusz i sądowa potyczka o Turów nabiera tempa. To już nie jest wyłącznie spór na linii Polska-Czechy. Po stronie naszych południowych sąsiadów właśnie opowiedziała się Komisja Europejska.

Dostawy ropy z Białorusi do Polski rwą się jak stare kalesony. Najpierw Rosja wstrzymała przesył do białoruskiej Rafinerii Naftan rzekomo przez amerykańskie sankcje. To, że Biały Dom ostatecznie z nich zrezygnował, wcale nie znaczy, że możemy spać spokojnie. Teraz dostawy ropy mają wstrzymać prace konserwatorskie, z którymi podobno nie może na było dłużej czekać.

Z jednej strony premier Mateusz Morawiecki mówi o wypracowanej strategii negocjacyjnej w rozmowach z Czechami, a z drugiej w Zjednoczonej Prawicy słychać coraz głośniej, żeby przetrwać organizowane w tym roku u naszych południowych sąsiadów wybory parlamentarne i do jednego stołu usiąść dopiero, jak opadnie kampanijny kurz. A co z ewentualnymi karami za niewykonanie orzeczenia TSUE? To szczegół, kto by się nim przejmował.

Polska Grupa Energetyczna poinformowała, że Elektrownia Bełchatów – największy emitent CO2 w UE – będzie truć jeszcze tylko 15 lat. Wyłącznie pierwszego bloku ma nastąpić w 2030 r. Ekolodzy się cieszą, ale szampana jeszcze nie otwierają.

Urząd Regulacji Energetyki wziął pod lupę plany inwestycyjne wytwórców energii elektrycznej do 2034 r. Analiza pokazała, że dobrze nie jest, a może być jeszcze gorzej. Całkiem prawdopodobna staje się bowiem luka energetyczna, w którą wpadniemy i która ma wynieść nawet 4,6 GW.

Nasi południowi sąsiedzi mają już dość tego, że Polska wciąż nie wykonuje postanowienia Trybunału Sprawiedliwości UE, który nakazał natychmiastowe zakończenie wydobycia węgla w Turowie. I chcą, żebyśmy za swój upór słono zapłacili.

Już 14 lipca Komisja Europejska przedstawi szereg rozwiązań, dzięki którym mamy osiągnąć najnowszy cel klimatyczny do 2030 r. Mowa jest w nich m.in. o podatku węglowym i zniesieniu darmowych zezwoleń na emisję dwutlenku węgla dla linii lotniczych.

Fotowoltaika od paru lat w Polsce rozwija się w takim tempie, jakby była na sterydach. Ale za chwilę możemy mieć do czynienia z ostrym hamowaniem. Rząd zaczyna mieszać w przepisach.

Najpierw wicepremier Aleksander Nowak pochwalił się rano, że Nord Stream 2 jest już prawie gotowy. A potem rosyjskie media jako jedne z pierwszych w tryumfującym tonie poinformowały o zablokowaniu przez Danię dalszych prac związanych z gazociągiem Baltic Pipe. Przypadek?

Autorzy raportu „Zielona transformacja albo zapaść. Zagłębie bełchatowskie w przededniu zmian” uważają, że Bełchatów jeszcze może skorzystać ze swojej szansy i stać się jednym z beneficjentów Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST). Alternatywą jest bolesny upadek.

Rząd zdaje sobie sprawę z tego, że OZE w Polsce wciąż czas goni w piętkę, i wie też, jak temu zaradzić. Receptą ma być zmiana zasady 10H, która od lat skutecznie hamuje budowę nowych elektrowni wiatrowych na lądzie.

Negocjacje z górnikami zakończone podpisaniem umowy społecznej trwały zdecydowanie dłużej niż to pierwotnie zakładano. Rząd nie traci jednak dobrego humoru i zapowiada, że na takich samych zasadach chce teraz usiąść do jednego stołu z energetykami i pracownikami z sektora węgla brunatnego. Te rozmowy mogą okazać się jednak jeszcze trudniejsze.

My tu się awanturujemy o węgiel, tymczasem w Polsce po cichu dokonuje się rewolucja w energetyce i to już nie w laboratorium. Polski startup, o którym było głośno już kilka lat temu, właśnie uruchomił we Wrocławiu pierwszą fabrykę na świecie ogniw słonecznych na bazie perowskitów – cienkich jak włos, elastycznych, możliwych do zastosowania niemal na każdym przedmiocie, które pozyskują energię nie tylko ze słońca, ale i ze sztucznego światła.

Można narzekać na zbyt wolny rozwój OZE i na tym samym na za bardzo drogą energię. Ale trzeba też uczciwie przyznać, że węgiel w Polsce żegnamy już od kilkunastu lat. W zeszłym roku jego udział w miksie energetycznym spadł pierwszy raz w historii poniżej 70 proc.

Mam dla was dwie wiadomości. Dobrą: Chiny szybko uporały się z koronawirusem i udowadniają nam, że powrót do względnej normalności jest możliwy. Zła brzmi: grzebią właśnie walkę ze zmianami klimatu, naparzając dwutlenkiem węgla w atmosferę jak Wielka Brytania za czasów rewolucji przemysłowej.

Koniec wielomiesięcznego, pełnego wybojów maratonu. W Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach dojdzie w piątek do podpisania umowy społecznej rządu z górnikami.

Ostateczne rozstrzygnięcie prowadzonego w trybie przyspieszonym postępowania Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie kopalni w Turowie może nastąpić na początku przyszłego roku. A sankcje za dalsze fedrowanie mogą być nałożone nawet w trakcie negocjacji, które cały czas nie wiadomo, jak się zakończą. Tymczasem przed nami eskalacja zamieszania wokół Turowa. (Fot. Krystian Maj/KPRM).