ZUS zasiłek chorobowy

W poniedziałek 13 kwietnia weszły w życie nowe przepisy ws. zwolnień lekarskich. Co się zmieniło? Przede wszystkim uporządkowano zasady, które do tej pory budziły wątpliwości. Nowelizacja przepisów o tzw. L4 dała również narzędzia do kontroli zwolnień małym firmom, które przez lata były w tej sprawie pomijane. 13 kwietnia 2026 r. wejdą w życie zmienione przepisy...

Rewolucja w zwolnieniach chorobowych. O tzw. L4 będzie teraz łatwiej - w pewnym sensie. Od stycznia weszła w życie wielka reforma zwolnień lekarskich, która nie tylko daje uprawnienia do wystawiania zwolnień kolejnym grupom zawodowym, ale też pozwala pracować na L4, co dotąd było nie do pomyślenia. Pełnych danych za 2025 r. jeszcze nie ma, więc...

Zasiłek chorobowy mogą otrzymać ubezpieczeni, którzy w danym okresie nie są zdolni do pracy. Warunkiem jest opłacanie składki chorobowej, która dla pracowników ma charakter obligatoryjny, a dla zleceniobiorców i przedsiębiorców – fakultatywny. W 2025 r. zmieniła się wysokość świadczenia dla najmniej zarabiających, którzy otrzymają więcej środków pieniężnych za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy, a to oznacza, że więcej pracowników może skusić się na skorzystanie z tzw. L4.

Zwolnienia lekarskie L4 płatne przez ZUS od pierwszego dnia zwolnienia, do tego cały czas przewija się propozycja Lewicy, by zasiłek wynosił 100 proc. wynagrodzenia. Takie propozycje stawiają obowiązujący system na głowie, ponieważ znaczenie podnoszą atrakcyjność tego typu świadczeń. I w oczach pracowników, ponieważ dostaną 100 proc. pensji, ale także pracodawców, bo w wypłacaniu wynagrodzenia chorym wyręczy ich ZUS.

Z zasiłku chorobowego można korzystać po ustaniu zatrudnienia, jednak okres jego pobierania został przez ustawodawcę ograniczony. Ubezpieczony musi spełnić pewne warunki, aby pomimo faktu niepozostawania w stosunku pracy nadal pobierać świadczenie.

Kontrole zwolnień lekarskich odbywają się losowo lub w sytuacji, gdy istnieje podejrzenie, że pracownik korzysta z tzw. L4 w sposób nieprawidłowy. Co to właściwie oznacza? Czego nie można robić, będąc na zwolnieniu lekarskim i jakie konsekwencje grożą pracownikowi?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, na co i jak długo Polacy chorowali w zeszłym roku. Okazuje się, że spadła liczba zaświadczeń lekarskich wystawionych na okres od 1 do 5 dni, za to spadła liczba zaświadczeń wystawionych na okres od 6 do 10 dni. Niepokoić może fakt, że wśród przyczyn absencji w pracy najbardziej wzrosła liczba zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania.

To zupełnie nie nowość, że Polacy kombinują, aby dostać zwolnienie chorobowe, pobierać w tym czasie nawet 80 proc. pensji, a faktycznie cieszyć się np. dodatkowym zarobkiem lub urlopem pod palmami. Jednak kolejni naciągacze na własnej skórze przekonali się, że lepiej nie zadzierać z ZUS-em.

W czasie pandemii Lewica naciskała, żeby podczas zwolnienia lekarskiego wynagrodzenie pracownika nie było obniżane do 80 proc., bo przez to ludzie boją się chorować, chodzą do pracy i zarażają innych. Nic z tego jednak nie wyszło, ale teraz przy przymiarkach innych zmian dotyczących tzw. L4 możemy pójść w zupełnie odwrotnym kierunku i jeszcze bardziej obniżyć pensje na chorobowym nawet do 50 proc. Bo to przecież ostatecznie jest zasiłek, a kto to widział tak wysokie zasiłki?

Bogaci mogą być wypychani przed kolejkę do lekarza. I to nie przez swoje cwaniactwo, kontakty ani pieniądze. To sam ZUS może im załatwiać lepsze miejsca w oczekiwaniu na operację czy wizytę u specjalisty. Taki może być efekt uboczny pomysłu na połączenie sił ZUS i NFZ, które wspólnie chcą skrócić czas, przez jaki Polacy chorują, a więc pobierają zasiłki chorobowe.

ZUS w ostatnim czasie coraz częściej weryfikuje adresy, pod którym przebywają chorzy. Warto o to zadbać, bo zgodnie z art. 59 ust. 5d i 5e ustawy zasiłkowej, pracodawcy trzeba zgłosić, gdzie dokładnie zamierzasz chorować. I jeśli adres w trakcie zwolnienia różni się od figurującego w dziale kadr, trzeba to zgłosić. Jeśli będziesz miał pecha i odwiedzą cię kontrolerzy, nie dostaniesz pieniędzy na chorobowym – ostrzegają eksperci. Fot. CatwalkPhotos / Shutterstock.com

MRPiPS chce zmienić prawo. tak by ZUS miał prawo żądać wszelkich informacji i to od każdego, by ustalić, czy ktoś ma prawo do zasiłku, czy nie. To oznacza, że ZUS mógłby żądać złamania tajemnicy zawodowej, a nawet kazać donosić sąsiadom i to bez prawa do odmowy. Jak za czasów komuny w najgorszych demoludach, typu NRD czy Korea Północna.