Aż 90 proc. Polaków żąda widełek w ofertach pracy, a 85 proc. chce jawności pensji w firmach. Choć przepisy powoli znoszą finansowe tabu, w ponad 60 proc. miejsc pracy rozmowy o pieniądzach wciąż są tematem zakazanym i to przez samych szefów.
Rządowe prace nad ustawą wdrażającą unijną dyrektywę o transparentności wynagrodzeń wkraczają w kluczową fazę. Najnowsze badanie InterviewMe „Jawność wynagrodzeń w opinii Polaków” przeprowadzone na grupie 1 261 respondentów pokazuje, że polscy pracownicy są gotowi na tę zmianę, choć w swoich miejscach pracy wciąż zderzają się z kulturą milczenia wokół pieniędzy.
90 proc. Polaków żąda widełek w ogłoszeniach o pracę
Wyniki badania jednoznacznie wskazują, że Polacy mają dość wymijających określeń w ogłoszeniach o pracę, takich jak atrakcyjne wynagrodzenie czy konkurencyjna pensja. Aż 90 proc. badanych popiera publikowanie widełek wynagrodzeń w treści ofert pracy (w tym 65 proc. zdecydowanie, a 25 proc. raczej się zgadza). Przeciwnego zdania jest zaledwie 10 proc. ankietowanych.
Gdyby się nad tym zastanowić, to brak widełek wynagrodzenia w ogłoszeniu o pracę brzmi dość absurdalnie. Wyobraźmy sobie analogiczną sytuację w sklepie internetowym: wybieramy ubrania, poświęcamy czas na znalezienie odpowiedniego kroju i koloru, dodajemy produkt do koszyka, a dopiero przy płatności dowiadujemy się, ile właściwie mamy zapłacić - komentuje Żaneta Spadło, ekspertka kariery InterviewMe.
Według niej w rekrutacji jest podobnie.
A im więcej czasu i energii kandydat poświęci na udział w procesie, tym trudniej jest mu się z niego wycofać, nawet jeśli na końcu proponowane warunki finansowe nie spełniają jego oczekiwań - mówi Żaneta Spadło.
To jej zdaniem przykład znanej w marketingu reguły zaangażowania i konsekwencji i tzw. efektu utopionych kosztów, zgodnie z którymi po zainwestowaniu czasu, energii czy zasobów mamy większą skłonność do kontynuowania wcześniej rozpoczętego działania.
Zapytani o konkretne efekty, jakich spodziewają się po wprowadzeniu obowiązkowych widełek, respondenci najczęściej wskazywali:
- Łatwiejsze porównywanie ofert pracy - 58 proc.
- Uczciwsze wynagrodzenia dla pracowników - 54 proc.
- Większą przejrzystość w rekrutacji - 46 proc.
- Większą presję na pracodawców, by płacić więcej - 20 proc.
- Brak większych zmian - 7 proc.
Chcemy wiedzieć, ile zarabiają inni, ale własną pensję trzymamy w sekrecie
Potrzeba jawności wykracza poza same ogłoszenia rekrutacyjne. Aż 85 proc. Polaków chciałoby, aby wynagrodzenia w ich obecnej lub potencjalnej firmie były bardziej transparentne (43 proc. zdecydowanie tak, 42 proc. raczej tak).
Mimo tak ogromnego poparcia dla systemowej przejrzystości rozmowa o zarobkach ze współpracownikami wciąż pozostaje w Polsce tematem wrażliwym:
- Tylko 21 proc. badanych deklaruje, że otwarcie rozmawia o swoim wynagrodzeniu ze współpracownikami.
- 44 proc. respondentów porusza ten temat wyłącznie z wybranymi, zaufanymi osobami.
- 35 proc. unika takich rozmów.
Więcej wiadomości na temat rynku pracy można przeczytać w Bizblog Spider's Web
Koniec ukrywania pensji
Dlaczego pracownicy rzadko dyskutują o pensjach? Wyniki badania pokazują, że kluczową barierą jest podejście samych przełożonych. Aż 63 proc. ankietowanych wskazuje, że w ich miejscu pracy rozmowy o zarobkach są w jakiś sposób ograniczane:
- 23 proc. osób deklaruje istnienie bezpośredniego, formalnego zakazu ze strony przełożonych.
- 40 proc. twierdzi, że oficjalnego zakazu nie ma, ale rozmowy o pieniądzach są wyraźnie źle widziane przez kierownictwo.
- Zaledwie 37 proc. badanych pracuje w firmach, gdzie szefostwo w żaden sposób nie zabrania ani nie zniechęca do dyskusji o zarobkach.
Proces wdrażania unijnej dyrektywy 2023/970 odbywa się w Polsce etapami:
- Od 24 grudnia 2025 r. w polskim Kodeksie pracy (art. 183 ca) obowiązuje już wymóg przekazania kandydatowi informacji o wynagrodzeniu lub jego przedziale najpóźniej przed rozmową kwalifikacyjną. Wprowadzono też zakaz pytania kandydata o jego zarobki u poprzednich pracodawców.
- Pełna ustawa regulująca m.in. prawo do informacji o średnich zarobkach na podobnych stanowiskach czy obowiązkowe raportowanie luki płacowej jest na etapie prac rządowych. Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów planowane jest na IV kwartał 2026 r., a nowe przepisy wejdą w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Pierwsze szlify zdobywała w mediach powiatowych. W Bizblog.pl najczęściej pisze o handlu, biznesie, nieruchomościach. Kocha sarkazm, czarny humor i muzykę, bez której nie potrafi żyć.