Koniec pobłażania L4. ZUS cofnął miliony zasiłków
ZUS przestał się patyczkować i poważanie wziął się za tropienie nadużyć zwolnień chorobowych. Efekt? Odzyskał ponad 224 mln zł w pierwszych dziewięciu miesiącach 2025 r.
W pierwszych trzech kwartałach ubiegłego roku wystawiono 20,4 mln zwolnień lekarskich, na których Polacy spędzili ponad 216 mln dni - wynika z raportu ZUS „Absencja chorobowa w okresie styczeń–wrzesień 2025 r.”. Nie wszystkie L4 były wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, bo Zakłada Ubezpieczeń Społecznych cofnął lub obniżył świadczenia chorobowe na ponad 224 mln zł. Zdaniem ekspertów to już nie są incydenty, ale realny problem.
Pracodawcy sprawdzają swoich pracowników na L4
Firmy również przestają przymykać oko na absencję chorobową i coraz częściej analizują dane, współpracują z ZUS i sięgają po pomoc z zewnątrz. Potwierdzają to również dane Conperio, firmy doradczej specjalizującej się w problematyce absencji chorobowej, która rocznie przeprowadza ok. 34 tys. kontroli. Natomiast - jak podaje firma - aż jedna na trzy kontrole ujawnia różnego rodzaju nadużycia.
Skala pokazuje jednoznacznie, że problem ma charakter systemowy. Nadużycia L4 uderzają jednocześnie w budżet państwa, ZUS, pracodawców i uczciwych pracowników, którzy ponoszą konsekwencje cudzych decyzji – mówi Mikołaj Zając, prezes Conperio.
I wskazuje na jeden z przykładów.
Pracownik przebywający na L4 przez większość czasu korzystał z rehabilitacji i na potrzeby kontroli przedstawił szczegółowy grafik wizyt w placówce medycznej. Problem pojawił się w momencie, gdy na dwa dni przerwał leczenie i wyjechał z partnerką do innej miejscowości, pełniąc rolę kierowcy i osoby towarzyszącej podczas jej szkolenia - opisuje sytuację Mikołaj Zając.
I właśnie w tym czasie przeprowadzono kontrolę.
Brak realizacji zaleconej rehabilitacji oraz aktywność niezwiązana z procesem leczenia zostały uznane za naruszenie celu zwolnienia lekarskiego. ZUS w konsekwencji zakwestionował prawidłowość L4 i wstrzymał wypłatę zasiłku chorobowego. Takie decyzje jasno pokazują, że zwolnienie lekarskie musi być wykorzystywane zgodnie z jego celem – wskazuje ekspert.
Więcej wiadomości na temat pracy można przeczytać poniżej:
ZUS nie poluje na chorych
Eksperci rynku pracy podkreślają, że skuteczna kontrola zwolnień lekarskich nie jest wymierzona w osoby chore, ale w nadużycia, które podważają zaufanie do całego systemu.
Działania mają przede wszystkim charakter prewencyjny – ich celem jest trwała zmiana postaw wobec zwolnień lekarskich. Jednocześnie bez realnej współpracy instytucji publicznych i rynku oraz konsekwentnego egzekwowania przepisów nawet najlepsze regulacje pozostaną martwe – wyjaśnia ekspert.
I dodaje, że pomocne w ograniczeniu skali problemu mogłoby być m.in. doprecyzowanie niektórych definicji i modyfikacje w orzecznictwie L4.
Jednym z brakujących rozwiązań jest chociażby obowiązek poinformowania pracodawcy o nieobecności niezwłocznie, w dniu jej wystąpienia, co zwiększyłoby transparentność i umożliwiło szybką reakcję organizacyjną. Bez tego typu zmian nawet najlepsze regulacje mogą okazać się niewystarczające – wskazuje Mikołaj Zająć.
