Będzie rewolucja w ETS. Ale nie taka, jak wszyscy się spodziewali
Na razie pieniądze pochodzące ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 w ramach ETS-u wydawano lekką ręką, gdzie popadnie. Polska jest tego niestety najlepszym przykładem. Receptą na to ma być nowy program.
Przeciwnicy unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 muszą mieć marsowe miny. Wydawało się, że jak ETS zaczęły krytykować Niemcy, pod rękę z Francją, to już nie ma dla niego ratunku. Tymczasem wychodzi na to, że o rezygnacji z takiego naliczania emisji dwutlenku węgla możemy zapomnieć.
Koszty energii stanowią największą część ceny, średnio 56 proc. w UE. Państwa członkowskie mogą już korzystać ze środków pomocy państwa, aby zrekompensować wzrost tych kosztów - czytamy w oświadczeniu Ursuli von der Leyen, opowiada ostatnim posiedzeniu Rady Europejskiej.
Nowością, którą ma wejść po rewizji systemu ETS, będzie ETS Investment Booster - specjalny program inwestycyjny KE.
ETS z funduszem na dekarbonizację
To właśnie z tego programu ETS Investment Booster mają pochodzić w przeszłości pieniądze na dekarbonizację i inwestycje w czyste technologie. Dysponować ma budżetem w wysokości 30 mld euro, który finansowany będzie z 400 mln uprawnień do emisji CO2, w ramach systemu ETS.
Kluczowe są szybkość i solidarność. Szybkość oznacza zasadę „kto pierwszy, ten lepszy”, a w momencie, gdy projekt jest gotowy, my również musimy być gotowi. Solidarność to nacisk na państwa członkowskie o niższych dochodach, które będą miały zagwarantowany dostęp do tego ważnego wsparcia finansowego - tłumaczy przyszłe zasady działania ETS Investment Booster szefowa KE.
Więcej o ETS przeczytasz w Bizblog:
Sprzedaż tych 400 mln uprawnień ma odbyć się przy cenie zna poziomie 75 euro za tonę emisję dwutlenku węgla. To wyraźnie wyższa cena od tej, która obowiązuje dzisiaj, czyli niecałych 65 euro. Ale nie tak dawno, bo w styczniu br. byliśmy na poziomie prawie 87 euro. Absolutny rekord pochodzi sprzed ponad trzech lat, z lutego 2023 r., kiedy emisja CO2 kosztowała prawie 92 euro.
Na razie więcej pytań niż odpowiedzi
Eksperci zapowiedź dotyczącą ETS Investment Booster przyjęli chłodno. Na razie bowiem przybywa pytań, a odpowiedzi dalej nie ma. Jahn Ivar Olsen, dyrektor ds. produktów środowiskowych w firmie konsultingowej Energy Aspects, w rozmowie z Montel, twierdzi, że zaproponowane 400 mln uprawnień, ze sprzedaży których finansowany byłby program inwestycyjny ETS, może pochodzić z nieprzydzielonych uprawnień, aukcji państw członkowskich, rezerwy stabilności rynkowej lub z innych źródeł.
Chociaż wolumen 400 mln ton wydaje się stały, czas i źródło tych uprawnień pozostają niejasne - uważa Olsen.
Kolejna wątpliwość: czy te 400 mln uprawnień będzie dostępna od razu do sprzedaży. Eksperci sugerują, że może to być dodawane stopniowo: ok. 50 mln ton CO2 w 2027 r. i 100 mln ton w 2028 r. Analitycy podkreślają też, że program inwestycyjny ETS będzie opierał się na przychodach, co będzie zależeć od ceny jednostkowej za emisję CO2.
Stwarza to samospełniającą się dynamikę podobną do REPowerEU: niższa cena uprawnień do emisji CO2 oznacza, że należy sprzedać więcej uprawnień, aby osiągnąć cel przychodów, co dodatkowo obniża ceny - wyjaśnia dla Carbon Insights, firma trudniąca się analizą danych.
Niewykluczone, że ETS Investment Booster powiązany będzie z Bankiem Dekarbonizacji Przemysłu Komisji Europejskiej, który ma zagwarantować 100 mld euro na finansowanie dekarbonizacji przemysłu UE.
