Polski cement przegrywa. CO2 i import rozkładają branżę na łopatki
Polski cement w odwrocie. Bo puchnie cena emisji CO2, a do tego dochodzi jeszcze rekordowy import spoza UE. Przez to nasz kraj może w wielu kluczowych inwestycjach zaciągnąć hamulec ręczny.
Chociaż konflikt na Bliskim Wschodzie i blokada Cieśniny Ormuz głownie dotyczą ropy naftowej i gazu ziemnego, to pośrednio zahaczają też o inne rynki. I w tym kontekście nie ma dla nas dobrych informacji Stowarzyszenia Producentów Cement (SPC). Bo rodzima produkcja znalazła się pod ogromną presją. Przez puchnący import, a także rosnącą cenę emisji CO2 w unijnym systemie handlu uprawnieniami ETS.
Przed wojną, w 2021 r., import cementu z Ukrainy wyniósł 53 tys. ton. Prognoza na 2026 r. to ponad milion ton - chyba, że zadziała CBAM (graniczny podatek węglowy - red.) i wyrówna te szanse - komentuje Włodzimierz Chołuj, członek zarządu SPC i prezes zarządu Cemex Polska.
Przez to możemy być świadkami wyhamowania inwestycyjnego, jeżeli chodzi na przykład o budowę Portu Polska, a także liczne inwestycje drogowe i kolejowe.
Cement pod presją importu i Bliskiego Wschodu
Polska jest jednym z europejskich liderów jeżeli chodzi i produkcję cementu. Tylko w 2025 r. to było 17,1 mln ton, co okazało się jednak wynikiem słabszym o 3,2 proc. rok do roku. Niestety, 2026 r. też zaczął się kiepsko dla tego rynku. Po styczniu i lutym produkcja cementu w Polsce była niższa o 45 proc. w porównamy do tego samego okresu rok temu. Przyczyna? Wyjątkowo mroźna zima. A potem swoje dołożył konflikt na Bliskim Wschodzie. Dlatego analitycy z SPC przewidują, że w 2026 r. może nastąpić kolejny spadek produkcji cementu – o 2 proc. rok do roku – do 16,8 mln ton.
Największą niepewnością jest to, jak długo będzie trwała wojna na Bliskim Wschodzie – przekonuje dr Bohdan Wyżnikiewicz, prezes Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych.
W scenariuszu PMR Market Experts cena ropy Brent wspina się na poziom ok. 150 dol. za baryłkę, rządowy pakiet „Ceny Paliw Niżej” jest z nami do końca 2027 r., a kurs dolara do złotówki jest na poziomie 4 zł. Wtedy inflacja może wzrosnąć do 4,9 proc. w 2026 r. i aż do 6,2 proc. w 2027 r. wobec bazowych 3 proc. Cementowy rynek w Polsce demoluje też zbytni import. Tylko napływ cementu z Ukrainy wzrósł o ponad 3800 proc. od 2019 r. A przecież tam naliczanie emisji CO2 nie obowiązuje.
W mojej ocenie, import cementu spoza Unii Europejskiej – w tym z Ukrainy – to nierówna i nieuczciwa konkurencja. Tamtejsze zakłady nie ponoszą kosztów polityki klimatycznej - twierdzi Krzysztof Kieres, przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu.
Emisja CO2 demoluje polski rynek
W rynek cementu co chwilę uderza też wysoka cena energii, na którą w Europie ma wpływ m.in. system handlu uprawnieniami do emisji CO2 - ETS. Zdaniem SPC to właśnie koszt zakupu uprawnień do emisji CO2 jest jednym z kluczowych czynników, który obniża konkurencyjność przemysłu cementowego w Polsce. Obecnie wyemitowanie 1000 kg dwutlenku węgla wyceniane jest na ponad 73 euro. Ale prognozy wskazują, że już w 2030 r. to może być od 123 do nawet 150 euro.
Liczba bezpłatnych uprawnień do emisji CO2 dla producentów cementu jest obliczana na podstawie tzw. benchmarków. W związku z tym, że są one niższe niż rzeczywista emisja, ma to bezpośrednie przełożenie na spadek konkurencyjności przemysłu - stawia sprawę jasno SPC.
Więcej o emisji CO2 przeczytasz w Bizblog:
Dlatego producenci cementu w Polsce apelują o dostosowanie wartości benchmarku do faktycznych danych emisyjnych i utrzymanie go w wysokości 0,693 t CO2/t klinkieru, co odpowiada 10 proc. najbardziej efektywnych instalacji w UE. Polskie cementownie już realizują projekty OZE, w tym farmy fotowoltaiczne, pozyskując czystą energię ze słońca i wiatru. Ale i tak wysokie ceny energii stanowią już ponad 35 proc. kosztów produkcji tego materiału w Polsce.
Ceny energii w styczniu i lutym wzrosły znacznie powyżej prognoz - zauważa Sławomir Kaźmierczak, członek zarządu Cementownia Warta S.A.
