Gaz najdroższy od miesięcy. Trump dolał oliwy do ognia
Agresywna narracja Donalda Trumpa i straszenie europejskich sojuszników wyższymi cłami poruszyły rynkiem LNG, w kontekście amerykańskich dostaw do Europy. Cena gazu poszła ostro w górę. Eksperci są zgodni: niepewność to drugie imię obecnej administracji USA.
Chociaż w styczniu br. mróz nie odpuszcza i tym samym rośnie zapotrzebowanie energetyczne, to na holenderskiej giełdzie, europejskim benchmarku dla błękitnego paliwa, przez pierwszą połowę miesiąca trudno było wypatrywać jakiś stresowych objawów i gwałtownych zwyżek ceny gazu. Wszystko zmieniło się potem, kiedy amerykański prezydent Donald Trump stawiał każdego kolejnego dnia na agresywną narrację względem Grenlandii.
W końcu padły groźby nałożenia najpierw (od 1 lutego) ceł importowych w wysokości 10 proc. względem tych krajów europejskich, które nie godzą się na amerykańskie przejęcie Grenlandii, a następnie od 1 czerwca 25 proc. To zakołysało porządnie rynkiem LNG. W 2025 r. gaz skroplony ze Stanów Zjednoczonych stanowił ok. 60 proc. wszystkich dostaw gazu ziemnego do Europy.
Z Trumpem ryzyko uwikłania się jakiegokolwiek sektora w jakikolwiek problem polityczny i dotyczy to również, jak sądzę sektora energetycznego, jest wszechobecne - komentuje Amund Vik, starszy doradca w firmie konsultingowej Eurasia Group i były norweski wiceminister ds. ropy naftowej i energii, cytowany przez Montel News.
Cena gazu najwyższa od ponad pół roku
Bruksela zastanawiała się nad odpowiedzią, w tym odwetowym pakietem celnym wartym 93 mld euro, ale koniec końców Trump spuścił z tonu i poinformował o porozumieniu w sprawie Grenlandii z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte. Ale to wcześniejszych szkód na rynku w żaden sposób nie naprawiło. Cena gazu do 12 stycznia była na poziomie poniżej 30 euro za megawatogodzinę, a potem wystrzeliła. Przez chwilę dobijaliśmy nawet do poziomu nawet 42 euro. Notowania z 22 stycznia skończyły się na poziomie lekko ponad 38 euro, czyli najdrożej od drugiej połowy zeszłorocznego czerwca.
Presja na cenę gazu jest też ze strony unijnych magazynów gazu, których średnia wypełnienia na 21 stycznia wyniosła niecałe 48 proc., co jest najgorszym wynikiem od czterech lat. W ostatniej dekadzie stycznia 2023 r. to było ponad 78 proc., w styczniu 2024 r. - ok. 74 proc., a w styczniu 2025 r. - ok. 58 proc. A jak mają się polskie magazyny gazu? Obecny ich poziom wypełnienia to ok. 70 proc., co stawia nas w unijnej czołówce. Ale trzeba pamiętać, że nasze możliwości magazynowania gazu w porównaniu z największymi są dosyć skromne. To ok. 36 TWh względem 251 TWh Niemiec, czy ok. 125 TWh Francji.
Trump uspokaja, rynek nie słucha
Można byłoby więc podejrzewać, że zmiana narracji Donalda Trumpa w sprawie Grenlandii i wymiany ciosów na cła importowe z UE, rynek gazu nieco uspokoi, co odbije się również ostatecznie też na cenie gazu. Ale nie tym razem.
Ryzyko nigdy nie znika z Trumpem. Nie sądzę, żeby można było traktować administrację Trumpa tak, jak każdą inną instytucję polityczną, gdzie można zawierać umowy i w ten sposób strukturalnie ograniczać ryzyko - uważa Amund Vik.
Więcej o cenie gazu przeczytasz w Bizblog:
Analitycy obawiają się, że koniec końców rynek LNG stanie się kartą przetargową w sporze między Brukselą a Waszyngtonem, a to może spowodować kolejne zwyżki ceny gazu, tak jak miało to miejsce w przypadku kryzysu energetycznego nakręcanego przez rosyjski Gazprom.
Trudno wykluczyć to ryzyko dla europejskiego gazu i LNG - przekonuje Tom Purdie, starszy analityk ds. LNG w Energy Aspects.
(fot: Gage Skidmore/flickr.com)
