Miliony na nic. Rządowy pogram promujący wiatraki bez podstaw naukowych
Naukowcy przekonują, że wydajność przydomowych wiatraków w Polsce jest w dużym stopniu uzależniona od lokalnych warunków pogodowych. Czy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) wziął to pod uwagę kreśląc ramy programu „Moja Elektrownia Wiatrowa”?
Tutaj nikt nie rzuca słów na wiatr. Naukowcy oceniali potencjał małych wiatraków w Polsce na podstawie godzinowych pomiarów prędkości wiatru z 269 stacji pomiarowych w ciągu sześciu lat. Opłacalność ekonomiczną tego typu instalacji przeanalizowano poprzez uśredniony koszt energii elektrycznej (LCOE), cenę wydobycia i zużycie własne. Wyniki badań opublikowano w naukowej bazie danych ScienceDirect.
Wyniki pokazują, że tylko 13 lokalizacji (7,5 proc.) osiąga współczynnik wykorzystania mocy powyżej 10 proc., co stanowi próg porównywalny z systemami fotowoltaicznym - ustalili badacze.
Wiatraki: zwrot kosztu to nawet 40 lat
Zdaniem naukowców przydomowe wiatraki to nie do końca dobre rozwiązanie w Polsce. Najlepszą opłacalnością ekonomiczną wykazały się nadmorskie lokalizacje, z okresem zwrotu inwestycji wynoszącym 13 lat i kosztem energii elektrycznej wynoszącym 0,16 euro za kilowatogodzinę. Z kolei lokalizacje podgórskie i nizinne były ekonomicznie nieopłacalne, z okresem zwrotu przekraczającym 40 lat i kosztami sięgającymi 0,71 euro za 1 kWh. Policzono też opłacalność wiatraków o mocy 10 kW do użytku domowego w Zielonej Górze, Szczecinie i Gdańsku.
Badanie wykazało, że bez dotacji okres zwrotu inwestycji wynosi około 9 lat, ale przy 50 proc. wsparciu finansowym skraca się do 3–4 lat - czytamy w ScienceDirect.
Więcej o wiatrakach przeczytasz w Bizblog:
Dlatego naukowcy nie mają żadnych złudzeń: inwestycje w małe, przydomowe wiatraki w Polsce są w dużym stopniu zależne od lokalizacji. A ze względu na znacząco skracający się okres zwrotu dzięki dotacjom rządowym - wsparcie polityczne jest kluczowe dla rozwoju tej technologii.
Nawet lokalizacje położone blisko siebie mogą mieć bardzo różne potencjały wiatru, co jest szczególnie obserwowane w południowej Polsce ze względu na lokalną topografię - akcentują naukowcy.
A co z programem „Mija Elektrownia Wiatrowa”?
Paweł Lachman, prezes Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC), zwraca uwagę, że jedna z fundamentalnych zasad UE „efektywność energetyczna przede wszystkim” mówi o tym, że publiczne pieniądze mają dawać realny efekt klimatyczny. Czy w takim razie NFOŚiGW miał wgląd do tego typu analiz przed uruchomieniem programu „Moja Elektrownia Wiatrowa”? Przypomnijmy, że na inicjatywa ma budżet opiewający na 400 mln zł.
NFOŚiGW przyznał, że że program „Moja Elektrownia Wiatrowa” oparto nie na realnych danych z polskich instalacji, lecz na czysto teoretycznych założeniach. Redukcja 35 tys. ton CO2 i 127,5 GWh nie pochodzą z pomiarów. To wynik mnożenia „uśrednionej mocy 6 kW” przez „uśrednione uzyski” i „uśrednioną liczbę instalacji”. To symulacja ex-ante, nie rzeczywista efektywność technologii - przekonuje Lachman.
Szef PORT PC podkreśla, że ten wiatrakowy program nie przewiduje też żadnego systemu pomiaru ani weryfikacji rzeczywistych uzysków energii.
Oznacza to, że setki milionów złotych wydano bez możliwości sprawdzenia, czy technologia faktycznie działa w polskich warunkach – co jest po prostu sprzeczne z unijną zasadą value for money i podejściem evidence-based policy - wskazuje Paweł Lachman.
Co na to NFOŚiGW? Twierdzi, że jeszcze dla badań naukowych poświęconych przydomowym wiatrakom przyjdzie odpowiedni czas.
Technologia przydomowych elektrowni wiatrowych jest technologią rozwijającą się, a dofinansowanie i zrealizowanie wielu inwestycji będzie pozwalało dopiero przeprowadzić badania efektywności energetycznej i ekologicznej na szerszą skalę przez odpowiednie instytucje naukowe - utrzymuje Fundusz.
