Dość brudnego powietrza. Samorządy wzięły sprawy w swoje ręce
Pewne są dwie rzeczy: to, że smog nam nie odpuszcza i to, że program Czyste Powietrze praktycznie nie działa. Nic dziwnego, że zebrano doświadczenia w walce z brudnym powietrzem samorządowców. Mogą być przykładem dla reszty Polski.
Za nami kolejny tydzień, w którym w ramach programu Czyste Powietrze złożono mniej niż 1000 wniosków (887). Ten ogólnopolski instrument do walki ze smogiem po prostu nie działa. Ludzi nie stać często na obligatoryjną termomodernizacją, a też widzą, co się dookoła dzieje i nie chcą się narażać na bolesne zwroty. A jakość powietrza w naszym kraju cały czas pozostawia bardzo wiele do życzenia. Smog dusi przez cały rok. Nic dziwnego, że samorządowcy - nie patrząc na to, co zrobi lub czego nie zrobi rząd - postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. Porady od 11 z nich - od wójta Sędziejowic w woj. łódzkim do prezydenta Ełku na Mazurach - zebrała Szkoła Liderstwa im. Zbigniewa Pełczyńskiego w opublikowanym poradniku „Kronika czystego powietrza”.
Powstała ona po to, by docenić wysiłki polskich samorządowców, pokazać, jakie działania można podejmować zarówno w małej, jak i dużej skali w miastach i gminach, a także zwrócić uwagę na rolę przywództwa w procesie zmiany. „Kronika czystego powietrza” ma być kompendium inspiracji dla przedstawicieli władzy wykonawczej w całej Polsce – praktycznym przewodnikiem zawierającym rekomendacje dotyczące działań, które warto podejmować, a także wskazówki, do których rozwiązań należy podchodzić z większą ostrożnością - tłumaczy Agnieszka Muras, wiceprezeska Szkoły Liderstwa.
Smog kontra samorządowcy z całej Polski
Swoimi sposobami na walkę ze smogiem dzielą się samorządowcy z miejscowości o różnej wielkości, o liczbie mieszkańców od 1,3 tys. do 60 tys. i z różnych części kraju.
Chcemy, by o naszych działaniach mogli przeczytać inni samorządowcy, którzy zamierzają przeciwdziałać zanieczyszczeniom atmosferycznym. Po programie wiemy, że nasza grupa ma wiele do zaoferowania innym. Jesteśmy bardzo zróżnicowani, mamy różne zasoby: ludzkie, finansowe, geograficzne, wiedzowe, które determinują skalę naszych działań. I to w tej publikacji jest najcenniejsze - uważa Tomasz Andrukiewicz, prezydent Ełku.
Na podstawie sygnałów z całej Polski Szkoła Liderstwa stworzyła kampanię „Clean Air Now. City Leaders Facing Challenges”, która zakładała poszerzanie kompetencji liderów miast i gmin w dwóch obszarach: wiedzy dotyczących skutków zanieczyszczenia powietrza i instrumentów przeciwdziałania oraz kompetencji liderskich. Marcin Stroński, koordynator „Clean Air Now”, zwraca uwagę, że smog najbardziej szkodzi osobom o najsłabszym układzie odpornościowym – dzieciom, seniorom oraz osobom przewlekle chorym.
Dlatego zadaniem samorządu jest nie tylko egzekwowanie przepisów, lecz przede wszystkim organizowanie realnego wsparcia: tworzenie punktów konsultacyjnych, zapewnianie operatorów programów pomocowych, pomoc w wypełniania wniosków, kierowanie dotacji do gospodarstw domowych o najniższych dochodach oraz inwestowanie w termomodernizację budynków, bez której koszty ogrzewania mogą stale rosnąć - przekonuje.
Od drona po pukanie w każde drzwi
W Dąbrowie, małej gminie z woj. kujawsko-pomorskiego, samorządowcy najpierw chcieli, żeby sprawa smogu i brudnego powietrza stała się dla mieszkańców bardziej widoczna. I tak stanęły tutaj „płuca smogowe” od Polskiego Alarmu Smogowego. Zaczęły się też rozmowy między mieszkańcami o tym, czym oddychają. Potem przyszedł czas na wyjaśnianie, co można zyskać wymieniając stare źródło ciepła w domu, korzystając przy tej okazji z lokalnej dopłaty do 1500 zł.
Z kolei w podwarszawskich Markach mierzą się ze smogiem w rozproszonej, jednorodzinnej zabudowie. Dlatego też zdecydowano się tam na dron antysmogowy, który może pomóc szybciej namierzyć podejrzany komin i skierować interwencję tam, gdzie rzeczywiście jest problem. Korzyści? Oszczędność czasu, zasobów osobowych i celniejsze kontrole. A w Olsztynku (woj. warmińsko-mazurskie) powołano Spółdzielnię Energetyczną Olsztynek. Projekt o mocy 388 kWp i magazynie 455 kWh obniża koszty energii oraz emisję CO2 w infrastrukturze komunalnej. Docelowo planowany jest rozwój instalacji OZE do ok. 1,2 MW.
Więcej o smogu przeczytasz w Bizblog:
W Sędziejowicach (woj. łódzkie) w walce ze smogiem postawiono na informację i bezpośredni kontakt z mieszkańcami. Do tego doszły zebrania, na których wyjaśniono zawiłości programu Czyste Powietrze.
Z pomocą radnych i sołtysów jesteśmy w stanie dotrzeć do każdego z ok. 6,2 tys. mieszkańców gminy - zapewnia Dariusz Cieślak, wójt gminy Sędziejowice.
Normy przekroczone o 1600 proc.
Jedno jest pewne: trzeba coś robić, bo smog dusi w Polsce cały czas. Jak donosi w serwisie X SMOG N.E.W.S. 27 marca w Aleksandrowie Kujawskim (woj. kujawsko-pomorskie) normy dla pyłów zawieszonych PM2.5 przekroczone były o 1600 proc. (240 µg/m sześc.), a te dla pyłów PM10 - o 759 proc. (342 µg/m sześc.). Z kolei 1 kwietnia w Zarzeczu (woj. podkarpackie) normy dla pyłów PM2.5 przekroczone były o 1482 proc. (223 µg/m sześc.), a w przypadku pyłów PM10 - o 683 proc. (308 µg/m sześc.). I ostatni przykład, z 2 kwietnia: w Krotoszynie (woj. wielkopolskie) normy dla PM2.5 przekroczone były ponad pięciokrotnie (552 proc.; 83 µg/m sześc.), a dla PM10 dwukrotnie (207 proc,; 93 µg/m sześc.).
