Od dzisiaj zaczyna obowiązywać unijne rozporządzenie PPWR - Packaging and Packaging Waste Regulation. Chodzi o wytyczne dla opakowań. Ale polska branża bardziej boi się planów rządu w tym względzie, które celują w jeszcze ostrzejszą Rozszerzoną Odpowiedzialność Producenta (ROP).
Rynek opakowań zmieni się nie do poznania. Ale jeszcze nie do końca wiadomo, jak dokładnie ma wyglądać ta rewolucja. Dlaczego? Z jednej strony już od 12 sierpnia we wszystkich krajach UE zaczęło obowiązywać unijne rozporządzenie PPWR, które dotyczy w pierwszej kolejności opakowań mających kontakt z żywnością.
Z drugiej zaś Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) cały czas majstruje przy projekcie dotyczącym Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta. Na razie rząd nie przyjął jeszcze projektu Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), nie skierowano go też do Sejmu. Branża krytykuje te regulacje.
Nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby burzyć system, który działa - uważa Witold Włodarczyk, dyrektor generalny Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Ochrony Środowiska.
O co chodzi w unijnym rozporządzeniu?
Rozporządzenie PPWR dotyczy nie tylko producentów opakowań, ale również producentów sprzedających towary w opakowaniach, importerów, dystrybutorów, właścicieli marek, firmy e-commerce, a w wielu przypadkach także operatorów logistycznych.
Jedną z najistotniejszych zmian jest rozszerzenie odpowiedzialności przedsiębiorców. W wielu przypadkach firma może zostać uznana za producenta w rozumieniu PPWR, mimo że sama nie produkuje opakowań. Dlatego przygotowania warto rozpocząć od ustalenia statusu przedsiębiorstwa oraz analizy obowiązków wynikających z rozporządzenia - tłumaczy dr Judyta Latymowicz, partnerka w kancelarii LEGALLY.SMART, specjalistka w prawie dla biznesu.
Główne zmiany od 12 sierpnia obejmują: zakaz używania substancji per- i polifluoroalkilowych w opakowaniach mających kontakt z żywnością; wymóg przygotowania i posiadania dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności dla wprowadzanych typów opakowań; a także początek stosowania zasad minimalizacji masy i objętości opakowań oraz unijnych klas recyklingowalności.
Nie wystarczy już zadbać o samo opakowanie - przedsiębiorca będzie musiał wykazać, że spełnia ono wymagania określone w rozporządzeniu. Dlatego już dziś warto przeprowadzić audyt opakowań, zweryfikować dokumentację oraz sprawdzić, czy umowy z dostawcami odpowiednio regulują odpowiedzialność za zgodność z nowymi przepisami - podpowiada dr Judyta Latymowicz.
Rozszerzona odpowiedzialność producenta i wyższe ceny?
Zdaniem polskiej branży producentów opakowań wejście w życie rozporządzenia PPWR, to dobry moment, żeby ponownie przeanalizować projekt resortu i klimatu, dotyczący rozszerzonej odpowiedzialności producenta, który ma iść znacznie dalej niż samo dostosowanie krajowych regulacji do PPWR. Zakłada bowiem odejście od obecnego modelu konkurujących organizacji odzysku i znaczące zwiększenie roli NFOŚiGW. Przedsiębiorcy twierdzą, że przez te regulacje muszą się przygotowywać na dużą zmianę organizacyjną i finansową.
UC100 może oznaczać nawet pięciokrotny wzrost kosztów dla przedsiębiorców - przekonuje Witold Włodarczyk.
I odczują to także sami konsumenci. Producenci straszą, że wzrost obciążeń dla nich znajdzie odzwierciedlenie w cenach produktów w opakowaniach.
Zaproponowany scentralizowany model państwowy ROP stwarza ryzyko znacznego wzrostu cen produktów w opakowaniach. Narzucony arbitralnie poziom stawek daniny ROP na producentów tych produktów, bez możliwości ich wpływania na efektywność wydatkowania środków oraz bez zapewnienia odpowiedniego stymulowania rynku produktów poddanych recyklingowi, ogranicza możliwości optymalizacji kosztowej producentów - czytamy w w stanowisku Federacji Przedsiębiorców Polskich.
Centralizacja wcale nie poprawia recyklingu
Jednocześnie Związek Przedsiębiorców i Pracodawców sprzeciwia się nadmiernej centralizacji systemu wokół instytucji publicznych i postuluje model oparty na konkurencji między organizacjami odpowiedzialności producenta. Przedstawiciele branży powołują się też na raport Instytutu Finansów Publicznych, obejmujący analizę systemów funkcjonujących we wszystkich 27 państwach UE, który nie potwierdza przewagi modeli państwowych nad rozwiązaniami rynkowymi.
Więcej o rozszerzonej odpowiedzialności producenta przeczytasz w Bizblog Spider’s Web:
Zdaniem autorów tego opracowania rządowy projekt dotyczący odpadów opakowaniowych i rozszerzonej odpowiedzialności producenta nie poprawi efektywności recyklingu, a wręcz przeciwnie: doprowadzi do wzrostu kosztów ich zagospodarowania i wyższych cen dla konsumentów produktów w opakowaniach. A jedyne kraje w UE, w których działa centralny, państwowy operator systemu, czyli Chorwacja, Dania i Węgry osiągają statystycznie istotnie niższe poziomy recyklingu opakowań ze szkła, metali i tworzyw sztucznych niż w pozostałych krajach członkowskich.
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.