Matki utrzymują rodziny. I wciąż muszą wybierać między pracą a domem
62 proc. pracujących zawodowo Polek przyznaje, że obowiązki rodzinne wpłynęły na ich karierę. Mimo starań firm i rządowych programów wsparcia, to na kobietach nadal spoczywa większość obowiązków domowych, co często oznacza konieczność odsuwania kariery na dalszy plan. Jednocześnie niemal połowa pracujących matek pozostaje głową rodziny i głównym źródłem dochodu.
Polki chcą być aktywne zawodowo, rozwijać kariery i budować niezależność finansową, jednak to właśnie one najczęściej przejmują obowiązki opiekuńcze i organizacyjne związane z rodziną. Z badania Grupy Progres wynika, że wpływ życia prywatnego na decyzje zawodowe deklaruje większość respondentek (62 proc.). Jedynie 11 proc. badanych twierdzi, że kwestie rodzinne nie miały znaczenia dla ich kariery, a 27 proc. nie potrafiło jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Nie wynika to z braku ambicji, lecz z niezapewnienia kobietom możliwości powrotu do aktywności zawodowej po urlopie macierzyńskim.
Z czym mierzą się kobiety
Obowiązki rodzinne jako przyczynę odejścia z pracy wskazywało dwa razy więcej kobiet niż mężczyzn – odpowiednio 34 tys. wobec 17 tys. osób. Dla kobiet jest to jeden z najczęściej podawanych powodów rezygnacji z zatrudnienia, natomiast wśród mężczyzn pojawia się on sporadycznie lub wcale. Panowie najczęściej wskazują takie przyczyny bezrobocia jak likwidacja zakładu pracy lub stanowiska, niezadowalające warunki zatrudnienia czy zwolnienie z innych powodów. Obowiązki rodzinne w ich przypadku są najrzadziej wymienianą przyczyną odejścia z pracy.
Coraz częściej zwraca się uwagę, że pozostanie jednej osoby wyłącznie przy obowiązkach domowych przestaje być komfortowym rozwiązaniem dla utrzymania rodziny. Obecna sytuacja ekonomiczna sprawia, że podwójny dochód w gospodarstwie domowym staje się niezwykle istotny. Tylko w IV kwartale 2025 r. w Polsce, spośród 15,796 mln kobiet w wieku 15–89 lat, aż 7,402 mln pełniło rolę głowy gospodarstwa domowego, czyli osoby zapewniającej całkowicie lub w przeważającej części środki utrzymania wszystkim członkom rodziny lub współmieszkańcom.
Spośród nich pracowało 3,989 mln kobiet, w tym 3,598 mln w pełnym wymiarze godzin i 391 tys. w niepełnym wymiarze. Bezrobotnych było 98 tys. kobiet będących głowami rodzin, natomiast biernych zawodowo pozostawało 3,315 mln pań. Współczynnik aktywności zawodowej w tej grupie wyniósł 55,2 proc., a stopa bezrobocia 2,4 proc.
Jak pogodzić pracę i rodzinę
To ogromne wyzwanie także dla pracodawców, ponieważ rynek pracy traci dziś nie kompetencje, lecz potencjał kobiet, które nie otrzymują wystarczającego wsparcia w godzeniu życia zawodowego i rodzinnego – komentuje Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres.
Firmy oferują dziś m.in. elastyczne godziny pracy, możliwość pracy hybrydowej lub zdalnej, skrócony dzień pracy po powrocie z urlopu rodzicielskiego czy dodatkowe dni wolne dla rodziców w nagłych sytuacjach rodzinnych. Coraz większą rolę odgrywa również program „Aktywny Rodzic” – rządowy pakiet wsparcia finansowego skierowany do rodziców dzieci w wieku od 12. do 35. miesiąca życia.
Więcej o rynku pracy w Bizblogu Spider's Web
Oferuje on trzy różne świadczenia pomagające pogodzić pracę z wychowaniem dziecka, przy czym w danym miesiącu można korzystać tylko z jednego z nich. W ramach pakietu „Aktywnie w domu” od stycznia do kwietnia 2026 r. liczba wypłaconych świadczeń wyniosła 137 628, a ich łączna wartość przekroczyła 265 mln zł. Ze świadczenia „Aktywnie w żłobku” skorzystano 207 377 razy, a suma wypłat wyniosła ponad 1,17 mld zł. Z kolei w ramach programu „Aktywni rodzice w pracy” wypłacono 125 083 świadczenia o łącznej wartości przekraczającej 757 mln zł.
Choć sytuacja kobiet na rynku pracy stopniowo się poprawia, nadal potrzebne jest większe wsparcie w godzeniu życia zawodowego z rodzinnym, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie polskich rodzin.
