Polacy nie sięgają po profilaktykę nie z lenistwa, lecz z braku czasu i wsparcia ze strony systemu. Co trzeci przypadek nowotworu dotyka osób w wieku produkcyjnym. Standardowe pakiety w firmach to za mało by skutecznie wyprzedzić chorobę.
Według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 r. w Polsce zdiagnozowano 192 922 nowe przypadki nowotworów złośliwych i odnotowano 99 676 zgonów – to statystycznie prawie 273 osoby dziennie.
Mężczyźni najczęściej chorują na raka gruczołu krokowego, płuc i jelita grubego a kobiety na raka piersi, skóry i jelita grubego. Tymczasem z raportu Medonet Zdrowie i Wellbeing Pracowników wynika, że aż 70 proc. badanych nigdy nie wykonało kolonoskopii, a regularne samobadanie piersi deklaruje tylko 25 proc. kobiet.
W akcjach badań USG realizowanych przez LongLife bezpośrednio w firmach w 2025 r. 66 proc. mężczyzn miało łagodne lub znaczne odchylenia w badaniu USG jąder, a 64 proc. kobiet łagodne lub znaczne odchylenia w badaniu USG piersi.
Rak w wieku produkcyjnym to ukryte ryzyko dla polskich firm
Łatwo byłoby uznać, że za statystyki winę ponoszą sami pacjenci zbyt zajęci albo zbyt mało świadomi, by się badać. Dane pokazują jednak coś innego: problemem jest cały system opieki zdrowotnej w Polsce – zarówno publiczny, jak i prywatny, który jest zbudowany reaktywnie, a nie prewencyjnie.
Z raportu LongLife „Luki zdrowotne w profilaktyce polskich pracowników” wynika, że tylko 47 proc. pracowników było kiedykolwiek przez lekarza niezależnie, czy podczas wizyty na NFZ, prywatnej, czy w ramach firmowego pakietu medycznego zachęconych lub skierowanych na badania profilaktyczne.
Nowotwory coraz częściej dotykają osób w wieku produkcyjnym. Spośród niemal 193 tys. nowych diagnoz onkologicznych w Polsce prawie 36 proc. dotyczyło osób w wieku 20–64 lata. Ryzyko onkologiczne dotyczy ludzi, którzy właśnie teraz prowadzą projekty, zarządzają zespołami i budują wyniki firmy. Dla wielu organizacji przekłada się to na ryzyko utraty najlepszych, najbardziej doświadczonych pracowników na wiele miesięcy.
Pracownik zmagający się z innym rodzajem schorzeń zwykle korzysta z krótkich, powtarzających się zwolnień – dział kadr widzi ten wzorzec w danych absencyjnych, może zareagować, dostosować zakres obowiązków albo zaproponować wsparcie, zanim sytuacja się pogorszy – tłumaczy lek. Piotr Leszczyński, dyrektor medyczny LongLife.
Według niego diagnoza onkologiczna działa inaczej: pojawia się nagle, najczęściej bez wcześniejszych sygnałów, a wynikające z niej zwolnienie należy do najdłuższych, jakie może wystawić lekarz. Firma, która nie miała żadnego wcześniejszego ostrzeżenia, z dnia na dzień traci kluczową osobę na wiele miesięcy często bez czasu na przygotowanie zastępstwa czy płynne przekazanie obowiązków.
Więcej wiadomości na temat pracy można przeczytać w Bizblog Spider's Web
Jak zbudować realną strategię profilaktyki w organizacji
Odpowiedzią jest całościowo zorganizowany system dbania o zdrowie, łączący standardową opiekę medyczną, rzetelną edukację zdrowotną, ale też konkretne wsparcie bezpośrednio w miejscu pracy.
Przykładem może być model, w którym badania profilaktyczne nie tylko morfologia, ale też USG piersi, jąder czy jamy brzusznej są organizowane bezpośrednio w siedzibie firmy. Eliminuje on główną barierę, przez którą Polacy się nie badają: brak czasu i skierowania.
Dla pracodawcy oznacza to możliwość zarządzania ryzykiem zdrowotnym zespołu, zanim przełoży się ono na nieplanowaną absencję, a koszt takiej profilaktyki pozostaje ułamkiem kosztu, jaki generuje nieobecność kluczowego pracownika.
Firmy, które chciałyby zacząć budować strategię zdrowia, mogą skorzystać z profesjonalnego wsparcia, np. dołączyć do organizowanej przez LongLife darmowej akcji onkoMOCNI.
Program onkoMOCNI to bezpłatna, jesienna inicjatywa edukacyjna, której celem jest odczarowanie trudnego tematu profilaktyki onkologicznej w środowisku pracy i zamiana lęku w konkretne, proste działania – tłumaczy Monika Dobrowolska-Filip, Head of Growth w LongLife.
I dodaje, że program składa się z dwóch profesjonalnych webinarów prowadzonych przez lekarza oraz paczki wartościowych materiałów edukacyjnych. Rozmowy o chorobach nowotworowych bywają trudne i delikatne. Dzięki onkoMOCNYM to lekarz, a nie dział HR, otwiera ten temat w organizacji. Ekspert przekazuje wiedzę w sposób prosty, ludzki, konkretny i pozbawiony medycznego żargonu
Firma, która buduje rzetelną strategię zdrowia, wysyła pracownikom jasny sygnał: zdrowie zespołu jest tu traktowane jako warunek funkcjonowania organizacji, a nie okazjonalny benefit. Za kilka tygodni rusza Różowy Październik, a listopad przynosi kampanię Movember – podsumowuje Monika Dobrowolska-Filip.
Jej zdaniem jest to więc naturalny moment, by z komunikacji o wstążkach i wąsach przejść do konkretnego, działania i pokazać, że troska o zdrowie pracowników przekłada się na liczby, a nie tylko na hasła w mediach społecznościowych.
Pierwsze szlify zdobywała w mediach powiatowych. W Bizblog.pl najczęściej pisze o handlu, biznesie, nieruchomościach. Kocha sarkazm, czarny humor i muzykę, bez której nie potrafi żyć.