Orlen zerwał kontrakt na gaz z Kataru. Ceny pójdą w górę
Tego raczej nikt się nie spodziewał. Orlen zerwał jedną z umów na dostawy katarskiego LNG. Czy przez to ucierpi nasze bezpieczeństwo energetyczne i powinniśmy zacząć się martwić o dostęp do gazu zimnego? Eksperci uspokajają i twierdzą, że nie ma powodów do niepokoju.
Rewolucja na polskim rynku gazu. Orlen zdecydował się na wypowiedzenie jednej z dwóch długoterminowych umów na dostawy LNG z QatarEnergy. Powód? Zdaniem spółki stało się tak „z uwagi na utrzymującą się siłę wyższą skutkującą brakiem dostaw”. Wypowiedziany kontrakt, podpisany jeszcze przez PGNiG w 2009 r., przewidywał dostawę w sumie 1 mln ton LNG rocznie. Miał obowiązywać do 2034 r., a jego wartość w tym roku oszacowano na ok. 570 mln euro.
Po złożeniu wypowiedzenia Umowa pozostaje w mocy przez kolejnych 60 dni. Decyzja o wypowiedzeniu Umowy nie wpływa na bezpieczeństwo dostaw gazu. Wydobycie gazu ze złóż Orlen oraz posiadane kontrakty długoterminowe na dostawy gazu zapewniają pełne pokrycie zapotrzebowania Grupy Orlen - czytamy w komunikacie.
Orlen i dwie różne cenowo umowy
Analityków zastanawia tylko jedno. Otóż Orlen zdecydował o wypowiedzeniu umowy z ceną powiązaną ze stawkami ropy naftowej. A nadal obowiązuje umowa powiązana z notowaniami gazu. Które rozwiązanie jest tańsze? Wartość zerwanej umowy podzielona przez wolumen daje ok. 37 euro za jedną megawatogodzinę (570 mln euro/15,3 TWh). Tymczasem obecnie cena gazu na holenderskiej giełdzie, europejskim benchmarku dla błękitnego paliwa, dobija do poziomu 90 euro.
Z kolei średnia cena ropy Brent w tym roku to ok. 88 dol. za baryłkę, a kurs euro-dolar wynosi ok. 1,16. Wynika z tego, że cena LNG to ok. 14,4 proc. ceny ropy w przeliczeniu na MMBtu. Jak zwraca uwagę Michał Stajniak, szef działu analiz XTB, to typowe dla kontraktów katarskich z tamtych lat.
W praktyce przy ropie po 60 dol. gaz z tej umowy kosztowałby ok. 25 euro za 1 MWh (czyli wysoko jak na ówczesne standardy gazu TTF), przy 70 dol. ok. 30 euro za 1 MWh, a przy 90 dol. ok. 38 euro za 1 MWh. Druga umowa, obowiązująca od 2018 r., jest powiązana z cenami gazu, więc jej koszt zbliżony jest do europejskiego TTF - podkreśla Michał Stejniak.
Gazu nam nie zabraknie
Eksperci przekonują, podobnie jak sam Orlen, że wypowiedzenie umowy nie zmniejszy naszego bezpieczeństwa energetycznego. Ich zdaniem Gaz z tej umowy i tak nie przypływał z powodu siły wyższej, a krajowy system działał bez niego. Inna sprawa to sam wolumen. Chodzi o 1 mln LNG rocznie, czyli ok. 1,4 mld m sześc. gazu. To ok. 7–8 proc. rocznego zużycia w Polsce, które wynosi ok. 18–19 mld m sześc. A taką lukę, jak twierdzą analitycy z XTB, łatwo uzupełnić z innych źródeł.
Polska ma dziś jeden z najbardziej zróżnicowanych systemów dostaw w Europie. Baltic Pipe może przesłać do 10 mld m sześc. gazu z Norwegii rocznie, w dużej części z własnych złóż Orlenu na Szelfie Norweskim. Terminal LNG w Świnoujściu, po rozbudowie, ma przepustowość ok. 8,3 mld m sześc., a ładunki przypływają głównie z USA. Kraj wydobywa też ok. 3,5–4 mld m sześc. gazu rocznie, a połączenia z Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą pozwalają na import także drogą lądową - przypomina Michał Stejniak.
Więcej o Orlenie przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
I jeszcze są nasze magazyny gazu o pojemności ok. 3,3 mld m sześc. Obecnie ich stan wypełnienia wynosi ponad 96 proc., przy średniej UE na poziomie ok. 71 proc. Wystartowały też już inwestycje związane z rozwojem tych magazynów.
Z Kataru pochodzi tylko ułamek całego portfela. Problemem nie jest dostępność gazu, tylko jego cena, która jest dyktowana przez rynek globalny. Gaz kupowany w zamian będzie prawdopodobnie droższy niż w formule ropnej, ale go nie zabraknie - uważa szef działu analiz XTB.
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.