Mamy najdroższy prąd w całej UE. Nawet Niemcy płacą mniej
Nie wieje, nie świeci, jest chłodno, a gaz ziemny dalej jest drogi, podobnie zresztą jak węgiel. Takie są przyczyny gwałtownego wzrostu ceny energii w Europie. Polska dokłada do tego jeszcze planowane i nieplanowane niedobory mocy w swoich elektrowniach.
We Francji cena energii na rynku spot wynosiła 53 euro za 1 MWh. W Holandii to było już 101 euro; w Niemczech - 113 euro; w Polsce - 135 euro; a na Łotwie - nawet 159 euro. Takie stawki obowiązywały dokładnie rok temu. Niestety, obecnie jesteśmy w zupełnie innej rzeczywistości cenowej, w której jest zdecydowanie drożej. Na przykład w krajach bałtyckich jedna megawatogodzina wyceniana jest od 305 do 423 euro. W Niemczech na rynku dnia następnego cena energii osiągnęła poziom 351 euro, a w Holandii 339 euro. Stawki są więc nawet ponad trzy razy wyższe od tych obowiązujących rok temu o tej porze. Jakie są tego przyczyny? Analitycy wskazują na zadyszkę OZE, ale uspokajają, że do rekordowych stawek z 2022 r. jeszcze bardzo daleka droga.
Chociaż krótkoterminowo cena energii elektrycznej wzrosła, kluczowy niemiecki kontrakt referencyjny na energię elektryczną na jeden rok pozostaje na wodzy, daleko, bardzo daleko, naprawdę bardzo daleko poniżej poziomów z 2022 r. - uważa Javier Blas, felietonista zajmujący się energią i surowcami w Bloombergu.
Polska z najwyższą ceną energii w UE
Ale obecne stawki i tak działają na wyobraźnię. Obecnie najwyższą cenę energii na rynku dnia następnego ma Polska: 460 euro za 1 MWh, czyli ponad 2000 zł przy obecnym kursie. Za nami plasuje się Litwa (423 euro); Łotwa i Rumunia (po 411 euro), Słowacja (410 euro) oraz południowa Szwecja i Bułgaria (po 404 euro). Powód? Przede wszystkim chłodna i bezwietrzna pogoda, czyli Dunkelflaute. A ponieważ OZE nie za bardzo wyrabiają, to z pomocą muszą przyjść konwencjonalne elektrownie. Tymczasem przez konflikt na Bliskim Wschodzie i blokadę Cieśniny Ormuz mamy obecnie bardzo drogi gaz ziemny i też drogi węgiel.
Na holenderskiej giełdzie, europejskim benchmarku dla błękitnego paliwa, 1 MWh gazu ziemnego wyceniana obecnie jest na ponad 83 euro. Rok temu o tej porze gaz był po ok. 31 euro. Mamy więc do czynienia z trzykrotną podwyżką stawek raptem w 12 miesięcy. Podobnie jest z czarnym złotem. W portach ARA tonę węgla teraz kupimy za 129–130 euro. A 10 listopada 2025 r. obowiązywała cena na poziomie ok. 95 euro. W tym przypadku też roczny wzrost cenowy jest na poziomie ok. 37 proc.
Nie bez znacznie jest również poziom wypełnienia unijnych magazynów gazu, który na 9 listopada wynosił tylko ok. 72 proc. To najgorszy wynik od czasu rozpoczęcia tego typu pomiarów w 2011 r. Niepokoi zwłaszcza poziom wypełnienia niemieckich magazynów, największych w UE, które mogą pomieścić ok. 247 TWh błękitnego paliwa. Obecnie to tylko ok. 58 proc. Tymczasem zgodnie z danymi Europejskiej Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej u naszych zachodnich sąsiadów produkcja energii z gazu zimnego osiągnęła najwyższy poziom pod stycznia 2026 r.
Tak wysokie ceny wynikają nie tylko z kosztów gazu, ale świadczą również o pewnym niedoborze w systemie - zwraca uwagę Alessandro Armenia, analityk ds. energii w firmie Kpler, który sugeruje, że z taką sytuacją może mieć do czynienia nawet do połowy stycznia.
Niedobory mocy łatamy importem
A w naszym kraju sytuacja jest dodatkowo skomplikowana. Wszystko przez planowane i nieplanowane niedobory mocy. Chodzi m.in. o ograniczoną dostępność bloków energetycznych w Bełchatowie i Kozienicach. Do tego doszły ubytki mocy także w elektrowniach Pątnów, Rybnik, Połaniec, Gryfino, Opole i Żerań.
Łączne ubytki mocy na jutro przekraczają 9 GW (z czego 3,5 GW to ubytki nieplanowane). W efekcie bilans domyka import na poziomie powyżej 3 GW - informuje w serwisie X Krzysztof Mech, analityk rynku energii.
Więcej o cenie energii przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
Przypomnijmy, że obecna taryfa za energię dla gospodarstw domowych w Polsce wynosi 495,16 zł za 1 MWh netto. Ale „Rzeczpospolita” nieoficjalnie informowała, że sprzedawcy prądu chcą wyższych stawek na 2027 r. i celują w ok. 600 zł za megawatogodzinę. W takim scenariuszu rachunki rosną o ok. 210 zł netto rocznie, biorąc pod uwagę zużycie energetyczne na poziomie 2000 kWh. Czy tak się to skończy? O tym przekonamy się w drugiej połowie grudnia, kiedy poznamy zatwierdzone przez prezesa URE nowe taryfy energetyczne.
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.