L4 po nowemu. Od poniedziałku kontrole będą łatwiejsze
W poniedziałek 13 kwietnia weszły w życie nowe przepisy ws. zwolnień lekarskich. Co się zmieniło? Przede wszystkim uporządkowano zasady, które do tej pory budziły wątpliwości. Nowelizacja przepisów o tzw. L4 dała również narzędzia do kontroli zwolnień małym firmom, które przez lata były w tej sprawie pomijane.
13 kwietnia 2026 r. wejdą w życie zmienione przepisy dotyczące przesłanek utraty prawa do zasiłku przez osoby, które nieprawidłowo wykorzystują zwolnienia od pracy - poinformował ZUS.
A takich osób wciąż jest sporo - nawet ok. 33 proc. zwolnień lekarskich jest wykorzystywanych niezgodnie z przeznaczeniem - wynika z danych firmy doradczej Conperio, która specjalizuje się w problematyce absencji chorobowych. Nowe przepisy o zwolnieniach lekarskich mają ukrócić takie praktyki.
Zmienią się również przepisy w sprawie kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy - dodał ZUS.
Zwolnienie lekarskie. Cztery mity o nowych przepisach
Na L4 można pracować - to nie jest do końca prawda. Nowe przepisy jasno definiują pracę zarobkową jako każdą aktywność o charakterze zarobkowym – niezależnie od formy zatrudnienia.
Jej wykonywanie nadal oznacza utratę prawa do zasiłku, z wyjątkiem incydentalnych sytuacji wynikających z ważnych okoliczności (nie na polecenie pracodawcy) - wskazuje Conperio.
Podczas zwolnienia lekarskiego zabronione jest wychodzenie z domu - to oczywiście mit. Nowe przepisy doprecyzowują, że dozwolone są podstawowe czynności życia codziennego. A to oznacza, że można podczas L4 zrobić zakupy spożywcze czy pójść do apteki. Warunek - czynności nie mogą utrudniać leczenia ani powrotu do zdrowia.
Kontrole L4 będą nieskuteczne - kontrola oznacza sprawdzenie, czy osoba ubezpieczona nie wykorzystuje zwolnienia od pracy niezgodnie z jego celem. Nowe przepisy je ułatwią.
Nowelizacja porządkuje i wzmacnia proces kontroli, m.in. poprzez większe możliwości pozyskiwania informacji i ocenę wpływu aktywności na proces leczenia. W praktyce oznacza to bardziej spójne i przewidywalne decyzje - ocenia Conperio.
Tylko duże firmy mogą kontrolować pracowników na L4 - to oczywiście również mit. Od 13 kwietnia również małe firmy, zatrudniające poniżej 20 pracowników, które wypłacają wynagrodzenie chorobowe, zyskują prawo do samodzielnej kontroli zwolnień.
Czytaj także na Bizblog.pl:
Miliony zwolnień lekarskich
W 2025 r. wystawiono w Polsce 27,5 mln zwolnień lekarskich. W sumie było to ponad 290 mln dni nieobecności. Nowe przepisy mają ograniczyć spory interpretacyjne i dać firmom bardziej konkretne podstawy do działania.
To nie są zmiany, które same w sobie ograniczą nadużycia. Przepisy porządkują zasady, ale kluczowe nadal pozostaje to, jak firmy zarządzają absencją chorobową i jak skutecznie egzekwują te regulacje – mówi Mikołaj Zając, ekspert rynku pracy, prezes Conperio.
