Kraków bez metra. Jako mieszkaniec dobrze wiem, co powinien dostać w zamian
Nowe władze Krakowa ogłosiły, że rezygnują z budowy metra i stawiają na rozwój linii tramwajowych. Na transport w 2027 roku ma pójść ponad 2,4 mld zł, ale jako mieszkaniec Krakowa wiem, że same wydatki nie zlikwidują korków i nie sprawią, że poruszanie się po mieście stanie się znośniejsze.

Projekt budżetu Krakowa na 2027 rok przewiduje 2,43 mld zł na transport i łączność, czyli pójdzie na to aż jedna piąta wszystkich wydatków. Z tej kwoty tylko 839,4 mln zł przeznaczone będzie na inwestycje. Wiadomo już, że magistrat pod wodzą Łukasza Gibały nie będzie kontynuował starań o budowę metra w Krakowie, a w zamian będzie rozwijać linie tramwajowe.
Tramwaje zamiast metra
Budowa siedmiu nowych tras tramwajowych to dobry kierunek, podobnie jak kontynuacja już rozpoczętych prac. Najwięcej pieniędzy pójdzie na dokończenie tramwaju do Mistrzejowic, budowę linii na Azory i remont zniszczonego torowiska na Starowiślnej. Miasto dołoży też kilkadziesiąt milionów do budowy nowego przystanku kolejowego na Prądniku Czerwonym oraz parkingu dla kierowców przesiadających się na komunikację miejską w Bronowicach.
Czy rezygnacja z metra to dobry pomysł? Wszystko zależy od tego, co powstanie w zamian. Jeśli realistyczne okaże się poprowadzenie tuneli tramwajowych pod ścisłym centrum miasta, to za ułamek kosztu metra możemy dostać większość jego zalet. Wiem, że wiele dużo mniejszych od Krakowa miast ma lub buduje metro, ale przy zadłużeniu miasta byłoby to ogromne obciążenie finansowe, a oczekiwanie na łaskawe wsparcie rządu mogłoby blokować inne inwestycje.

Wiele osób z rozrzewnieniem wspomina dawne czasy, gdy można było wsiąść do samochodu i sprawnie dojechać nim w niemal dowolną część miasta, ale zostawmy to dla gawędziarzy, bo to już nie wróci. Przy takiej liczbie samochodów korków nie da się rozładować dokładaniem kolejnych pasów i znoszeniem ograniczeń w dostępie do centrum. To myślenie rodem z lat 50. i 60., gdy zakładano, że motoryzacja to przyszłość, a miasta mają się do niej dostosowywać. Od wielu lat cywilizowane metropolie idą w przeciwnym kierunku.
Zresztą nowe linie tramwajowe nie wystarczą, jeśli autobusy nadal będą stały w korkach tworzonych przez samochody. Tworzenie – często kadłubkowych, jak na ul. Focha – buspasów nie rozwiąże tego problemu. Założenie, że każdy może wsiąść w pojedynkę we własny samochód i wyjechać w porze szczytu na ulice, to proszenie się o coraz większy paraliż miasta. Stopniowe wypychanie samochodów z centrum jest nieuniknione.
Więcej o Strefach Czystego Transportu przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
To jednak wymagałoby zmierzenia się z głośną grupą samochodziarzy. Niestety prezydent Gibała jest w pewnym stopniu zakładnikiem środowisk sprzeciwiających się wszelkim próbom ucywilizowania ruchu samochodowego w Krakowie. To właśnie dzięki referendum – w którym sprzeciw wobec SCT był kluczowy – odwołano jego poprzednika i nemezis, Aleksandra Miszalskiego. Czy prezydenta stać na odwagę, by podpaść środowisku, któremu w pewnym stopniu zawdzięcza władzę w Krakowie? Chciałbym w to wierzyć.
Rowerzyści mają pod górę
Alternatywą dla samochodu nie jest oczywiście tylko transport zbiorowy, bo jest nim także rower. Jednak jazda rowerem po mieście nie może być czymś, na co decydują się głównie zdeterminowani pasjonaci. Dziś w Krakowie brakuje spójnej sieci, a poruszanie się po mieście często oznacza narażanie się na niebezpieczeństwo ze strony tych kierowców, u których uruchamia się agresja po napotkaniu rowerzystów na ulicy.
Swoją drogą, tak zwany kontraruch na wąskich uliczkach jednokierunkowych z samochodami zaparkowanymi po dwóch stronach ulicy to dramatyczny pomysł, a jedyna jego zaleta to więcej kilometrów „dróg rowerowych” w statystykach. Wpychanie rowerzystów między samochody i ograniczoną przestrzeń trudno uznać za bezpieczną infrastrukturę. Niestety nowe władze traktują rower mocno po macoszemu. W 2027 roku inwestycje stricte rowerowe mają kosztować zaledwie 22,3 mln zł.
Dodatkowym problemem są pędzący po drogach rowerowych i chodnikach kurierzy na pojazdach udających rowery elektryczne, które w praktyce są nielegalnymi, niezarejestrowanymi motorowerami elektrycznymi, bez OC i homologacji. Od kilku lat ogłaszane są akcje kontroli, zakupy hamowni, ale w praktyce panuje dość zastanawiające przyzwolenie na poruszanie się tego typu pojazdami.
Miasto powinno też pilnować wjazdu do stref ograniczonego ruchu za pomocą zautomatyzowanego systemu opartego na odczycie tablic rejestracyjnych, który na Zachodzie w takich miastach jak Kraków działa od lat, a nawet dziesięcioleci. Brak możliwości wykorzystania systemu ANPR to zapóźnienie cywilizacyjne, a jego efektem jest nagminne łamanie zakazu wjazdu do stref ograniczonego ruchu w obrębie Plant, a także na Kazimierzu. Akurat tutaj wina leży po stronie władz centralnych, które do dziś nie wprowadziły przepisów umożliwiających automatyczne wystawianie mandatów.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.