Ich domy są jak gigantyczne piece. Polacy gotują się we własnych czterech ścianach
Gdy żar leje się z nieba, domy bez izolacji jak gąbka chłoną ciepło do wewnątrz i utrzymują wysokie temperatury niczym w piecu. A gdy raz się porządnie nagrzeją, nie jest łatwo schłodzić mury.
Nie trzeba jechać do krajów trzeciego świata, by przekonać się, że globalne ocieplenie uderza w najuboższych nawet w krajach rozwiniętych, jak Polska. Bo na założenie klimatyzacji w domu i pokrycie rachunków za prąd nie każdy może sobie pozwolić, zwłaszcza gdy brakuje środków, by zacząć choćby od lepszej izolacji domu.
Ubóstwo energetyczne w Polsce
Ubóstwo energetyczne, jak podaje Polski Instytut Ekonomiczny, to stan, w którym gospodarstwo domowe nie jest w stanie zapewnić sobie m.in. odpowiedniego komfortu cieplnego, oświetlenia oraz energii do zasilania urządzeń z powodu niskich dochodów, wysokich cen energii lub złego stanu technicznego budynku.
To nie tylko kwestia ubóstwa opałowego (dochodowego), w której wydatki na energię i ogrzewanie stanowią bardzo wysoki procent budżetu domowego, ale też ubóstwo strukturalne - problem, w którym dochody są niskie, a koszty utrzymania zawyżone przez złą izolację budynku oraz przestarzałe, nieefektywne systemy grzewcze.
W Polsce problem ubóstwa energetycznego dotyka od kilku do nawet kilkunastu procent społeczeństwa - wskazuje PIE.
Na ogół problem ubóstwa energetycznego dostrzegany jest zimą, kiedy brakuje środków na ogrzanie domów. Jednak w upały sprawa znów wychodzi na światło dziennie - tym razem z powodu nadmiernego ogrzania.
Dom z cegły jak piekarnik
Problem ubóstwa energetycznego najsilniej dotyka osoby starsze, samotnie gospodarujące oraz rodziny wielodzietne. Często to właśnie oni mieszkają w budynkach, które wymagają gruntownego remontu. Często to stare, ceglane domy lub kamienice, które w zimę szybko tracą ciepło, natomiast w upały nagrzewają się niczym piece.
Cegła długo się nagrzewa, ale ciepło oddaje powoli. To właśnie sprawia, że ceglane mury są w upalne dni jak gigantyczne grzejniki. Absorbują energię słoneczną i zatrzymują na długo.
Pamiętacie, jak Agata Kołodziej sprawdzała w Bizblogu patent na dogrzanie mieszkania zimą przy pomocy ceramicznych doniczek i małych świeczek? Dokładnie w ten sam sposób nagrzewają się od słońca domy bez izolacji.
Klimatyzacja to luksus
Słaba izolacja lub brak klimatyzacji potęgują problem. Dla biednych to często nieosiągalne marzenie, by poprawić komfort termiczny swojego życia.
Choć są rządowe wsparcia, jak np. program Czyste powietrze, który umożliwia dopłaty do termomodernizacji od 40 do 100 proc. kosztów, czy podatkowa Ulga termomodernizacyjna, dzięki której można w rocznym zeznaniu PIT odliczyć nawet do 53 tys. zł od dochodu, pozostają dla wielu poza zasięgiem, gdyż najpierw należy wyłożyć gotówkę na izolację ścian, czy remont poddasza. A tej często nie mają.
17 proc. dorosłych Polaków nie posiada żadnych oszczędności, a 28 proc. ma nie więcej niż 5 tys. zł - wynika z badania Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor z 2025 r. Skala i cele gromadzenia oszczędności przez Polaków.
Patrząc na ceny klimatyzacji, przerastają one możliwości finansowe wielu Polaków. Jak sprawdziła redakcja Tech Spider's Web, w 2026 r. kompletny system split 3,5 kW (wystarczający na pokój lub salon do ok. 35 m²) z montażem to w przybliżeniu 4500-7000 zł brutto w zależności od marki i warunków.
Więcej o upałach na Bizblog Spider's Web
Darmowe chłodziarki z korzyścią dla wszystkich
Jak mogą ratować się ci, których nie stać na dodatkowe wydatki? Najprostsze rozwiązania wiążą się z ograniczeniem napływu promieni słonecznych i otwieraniem okien dopiero, gdy spadnie temperatura na zewnątrz.
| Darmowe sposoby na schłodzenie domu |
|---|
| Zasłoń okna od zewnątrz - zablokuj promienie słoneczne zanim dotrą do szyb i je nagrzeją. Możesz użyć rolet zewnętrznych, mat, a nawet ręczników lub prześcieradeł. To jeden z najskuteczniejszych darmowych sposobów ograniczenia nagrzewania domu, |
| Zasłoń okna od wewnątrz - opuść rolety, zaciągnij zasłony lub powieś na karniszu złożone prześcieradło. Tworzy to dodatkową barierę, która ogranicza przenikanie ciepła do wnętrza, |
| Przewietrz mieszkanie nocą - gdy wieczorem temperatura na zewnątrz spadnie, otwórz okna po przeciwnych stronach mieszkania. Zastosuj przeciąg, aby szybko wpuścić chłodniejsze, świeże powietrze, |
| Unikaj źródeł ciepła - ogranicz włączone żarówki, skróć czas gotowania, unikaj używania piekarnika i odłącz nieużywane ładowarki. Każde urządzenie elektryczne dodatkowo podnosi temperaturę w domu. |
To co jeszcze nas może uratować to cień i drzewa. Już jedno duże, dojrzałe drzewo działa jak naturalny klimatyzator. Może obniżyć temperaturę otoczenia nawet o 2-8 st. C, a w skrajnych przypadkach nawet o kilkanaście stopni w miastach w zestawieniu z nagrzanym asfaltem.
To zasługa procesu parowania wody z liści, który działa jak naturalna klimatyzacja. Dzięki temu, sadzenie drzew w miastach staje się nie tylko estetycznym, ale przede wszystkim ekologicznym rozwiązaniem na upalne dni - podaje Fundacja Świadomi Klimatu.
I przypomina, że w gorących miesiącach drzewa mogą znacząco zmniejszyć zapotrzebowanie na klimatyzację, co przekłada się na mniejsze zużycie energii i niższe rachunki.
Przygodę z mediami zaczynała jako reporterka i dziennikarka w Akademickim Radiu Kampus, w którym współtworzyła m.in. program Odkrywcy_PL. Dekadę spędziła w Wirtualnej Polsce, jako kierownik serwisów regionalnych oraz wydawca Money.pl i Finanse.wp.pl. Do Bizbloga przyszła z „Forbes” i „Forbes Women”. Pisze o rynku pracy i karierach kobiet w biznesie.