Przez tak ekstremalne temperatury nie tylko jest nam gorąco. Badania jednoznacznie pokazują, że tego fale upałów coraz skuteczniej uderzają też w finanse gospodarstw domowych.
Zmiany klimatu napędzają globalne ocieplenie, czego dowodem jest fala upałów, która obecnie atakuje zachód Europy i powoli przenosi się w kierunku wschodniej flanki kontynentu. Takie zjawiska zaś coraz bardziej narażają gospodarstwa domowe na większe wydatki.
Przykład? Tylko w miniony poniedziałek, do godz. 18:30, francuski Carrefour sprzedał 30 tys. domowych klimatyzatorów. Na Amazonie zaś sprzedaż tego typu urządzeń wystrzeliła dwukrotnie w porównaniu z końcem czerwca 2025 r. Badanie Climate Analytics nie pozostawia żadnych złudzeń: dochody gospodarstw domowych są pod coraz większą presją ze strony zmian klimatu.
Nasze badania pokazują, że te złożone zjawiska potęgują straty ekonomiczne bezpośrednio odczuwane przez europejskie gospodarstwa domowe i będą się nasilać wraz ze wzrostem globalnego ocieplenia - przekonuje Jessie Schleypen, starsza ekonomistka ds. zmian klimatu i rozwoju w Climate Analytics i główna autorka tych badań.
Gospodarstwa domowe z presją dochodową ze strony klimatu
Z tej analizy, której wyniki opublikowano w czasopiśmie Global Environmental Change, jednoznacznie wynika, że połączone zjawiska upałów i suszy obniżają średnie dochody gospodarstw domowych o prawie 3 proc. w całej Europie, a znacznie większe straty występują w regionach najbardziej dotkniętych rekordami temperatur. Naukowcy uważają, że jeśli globalne ocieplenie osiągnie poziom 2,7 st. C do 2100 r., co jest prawdopodobne w świetle obecnej polityki i działań na całym świecie, to dochody przeciętnego europejskiego gospodarstwa domowego spadną o 27 proc.
Ogromna fala upałów, która obecnie przetacza się przez Europę, już teraz zagraża zdrowiu, źródłom utrzymania i zdolności do pracy. Tam, gdzie ekstremalne upały zbiegają się z suszą, szkody mogą być znacznie większe - nie ma wątpliwości Jessie Schleypen.
Na potrzeby tego badania przeanalizowano dane z lat 2004–2022 i wykazano, że średnio fala upałów w Europie zmniejsza dochód gospodarstw domowych o 0,7 proc., a susze o 1,8 proc. W sytuacji kiedy występują razem – szczególnie w regionach dotkniętych suszą – średni spadek dochodów wzrasta do prawie 3 proc.
Główne powody takiej presji dochodowej na gospodarstwa domowe ze strony zmian klimatu? Pogarszający się stan zdrowia i spadek wydajności pracy, spadek produkcji żywności oraz kluczowych usług związanych z wodą, takich jak transport i wytwarzanie energii elektrycznej.
Różnice dochodowe tylko się przez to pogłębią
Ale nawet jakby globalne ocieplenie udało się wyhamować do 1,5 st. C, to i tak dochody gospodarstw domowych w Europie spadną o ok. 7 proc. Wiąże się z tym jeszcze jedna, niebezpieczna konsekwencja. Chodzi o pogłębiające się nierówności finansowe.
Najbardziej dotknięte będą najuboższe 20 proc. populacji, której dochody spadną o 2 proc. bardziej niż w pozostałej części populacji, co jeszcze bardziej pogłębi nierówności dochodowe - podkreśla Jessie Schleypen.
Więcej o gospodarstwach domowych przeczytasz w Bizblog Spider’s Web:
Liczby nie kłamią. Jak wzrost temperatur, związany ze zmianami klimatu, osiągnie założony poziom 1,5 st. C, to 60 mln ludzi w Europie będzie zagrożonych ubóstwem. Ale jak globalne ocieplenie jednak przyspieszy i osiągnie wartość 2,7 st. C, to wtedy może ich być nawet 127 mln.
Najbardziej dotknięte tym zjawiskiem miałyby być takie kraje jak: Grecja, Hiszpania, Rumunia, Bułgaria i Cypr. Tylko w przypadku greckich gospodarstw domowych przewidywany jest spadek dochodów o połowę, przy takim scenariuszu.
Wraz z pogarszaniem się warunków upałów i suszy w wyniku zmian klimatu, zwiększą się również skutki gospodarcze dla najbardziej narażonych mieszkańców Europy - nie ma wątpliwości Schleypen.
Fot. Edgar Machado/Shutterstock
Dziennikarz serwisu Bizblog.pl. Zawodowo pisze już od ćwierć wieku. Dawniej m.in. Goniec Górnośląski, Dziennik Zachodni, Magazyn Gospodarczy „Fakty”. Współpracował m.in. z Miesięcznikiem Finansowym „Bank”. Zajmuje się głównie sprawami gospodarczymi - z obszaru energetyki i jej transformacji. Pisze o górnikach, hutnikach, energetykach, odnawialnych źródłach energii, a także o polityce jądrowej, czy przyszłej strategii wodorowej. Nie obce mu są też tematy związane ze skutkami biznesowymi następujących już zmian klimatu. Specjalizuje się również w kwestiach związanych z usytuowaniem prawnym tak marihuany rekreacyjnej, jak i jej medycznej odmiany.