Co dalej z LNG? Cieśnina Ormuz nic nie znaczy, wszyscy czekają na Katar
Co dalej z rynkiem gazu ziemnego? Zdaniem ekspertów po pierwsze obowiązujące zawieszenie broni jest bardzo kruche. A po drugie ważniejsze od odblokowania Cieśniny Ormuz jest jak najszybsze wznowienie produkcji błękitnego paliwa w Katarze.
Na holenderskiej giełdzie, europejskim benchmarku dla błękitnego paliwa, cena gazu ziemnego jest na poziomie ok. 45 euro za jedną megawatogodzinę. Ale jeszcze kilka dni temu 1 MWh gazu była za więcej niż 53 euro, a na początku drugiej połowy marca wskoczyliśmy na chwilę na poziom blisko 62 euro. Rzecz jasna, podobnie jak w przypadku ropy naftowej, te zwyżki gazu ziemnego związane były z sytuacją na Bliskim Wschodzie i blokadą Cieśniny Ormuz. Czy teraz, po ogłoszeniu cięgle bardzo niepewnego zawieszenia broni, sytuacja ma szansę wrócić do normy? Analitycy nie są tego aż tak pewni.
Pierwszą rzeczą, którą należy sprawdzić, jest to, czy statki będą mogły bezpiecznie przepływać przez Cieśninę Ormuz. Jeśli będą mogły swobodnie przepływać, Katar może rozpocząć remonty swoich instalacji w Ras Laffan, ale nie sądzę, aby udało im się zwiększyć produkcję w ciągu dwutygodniowego okresu zawieszenia broni - stwierdził Henning Gloystein, dyrektor zarządzający ds. energii i zasobów w Eurasia Group.
Gaz ziemny, czyli wszystkie oczy na Katar
Bo eksperci podkreślają, że blokada Cieśniny Ormuz, przez którą przepływa nawet 1/5 światowego wolumenu skroplonego gazu ziemnego, mocno namieszała. Ale dla rynku LNG i tak kluczowe jest jak najszybsze wznowienie produkcji gazu w Katarze. Przypomnijmy, że w pierwszych dniach wony na Bliskim Wschodzie katarska firma państwowa QatarEnergy wstrzymała produkcję LNG. Irański atak zaś unieruchomił dwa z 14 pociągów w jej węźle eksportowym w Ras Laffan. W efekcie, jak wylicza Kpler, łączny eksport LNG z Kataru i Zjednoczonych Emiratów Arabskich spadł w pierwszym kwartale roku o prawie połowę w porównaniu z tym samym okresem w 2025 r.
Dwutygodniowe zawieszenie broni to początek, ale pozostawia bez odpowiedzi wiele pytań operacyjnych i makroekonomicznych. Nie jest również jasne, jak szybko i łatwo Katar będzie mógł fizycznie wznowić pełną produkcję. Nie da się po prostu przełączyć przełącznika - komentuje ten gazowy impas James O’Brien, dyrektor ds. LNG w D.Trading.
Na razie nie ma żadnego komunikatu ze strony QatarEnergy. Ale eksperci nie spodziewają się cudów. Bo tak czy inaczej przywrócenie produkcji gazu ziemnego na dotychczasowym poziomie w Katarze musi soje potrwać.
Gdyby QatarEnergy rozpoczął ponowne uruchamianie Ras Laffan na początku maja, powrót 12 pociągów do pełnej sprawności zająłby aż do końca sierpnia - wylicza Tom Marzec-Manser, dyrektor ds. gazu europejskiego i LNG w Wood Mackenzie.
Wypełnianie magazynów gazu UE może być bardzo kosztowne
Eksperci zwracają przede wszystkim uwagę na to, że dwutygodniowe zawieszenie broni po pierwsze jest bardzo nietrwałe, a po drugie nie jest wystarczającą podstawą, aby Katar bezpiecznie wznowił produkcję LNG.
UE musi zatem przygotować się na przedłużający się okres wyższych cen gazu i potencjalne zacieśnienie globalnych dostaw LNG. Jedna czwarta importowanego do UE gazu ziemnego pochodzi ze Stanów Zjednoczonych i istnieje ryzyko, że znaczna jego część zostanie przekierowana do Azji, jeśli UE przegra zaostrzoną wojnę cenową - czytamy w najnowszej analizie think tanku Bruegel.
Więcej o gazie ziemnym przeczytasz w Bizblog:
Przypomnijmy, że od 2022 r. Bruksela zobowiązała krajowe rządy do wypełnienia swoich magazynów gazu w co najmniej 80 proc. do listopada każdego roku. Analitycy nie mają wątpliwości: w tym roku to będzie zadanie wyjątkowo trudne. A szybkie uzupełnianie zapasów w ciągu najbliższych kilku miesięcy może spowodować wzrost cen gazu. Obecnie (stan na 8 kwietnia) średnia wypełnienia magazynów gazu w UE wynosi ponad 28 proc. Najgorzej ta sytuacja wygląda w Holandii (ok. 5 proc.), Szwecji (niecałe 10 proc.) i w Chorwacji (prawie 16 proc.), a najlepiej w Hiszpanii (niecałe 60 proc.), w Polsce (ok. 45 proc.)i we Włoszech (ok. 43 proc.).
