Jak pracodawcy mają przygotować się na trzęsienie ziemi na rynku pracy? Resort rodziny wydał poradnik, który pokazuje krok po kroku, co sprawdzić przed wchodzącą niedługo reformą PIP-u. Firmy powinny zacząć od przejrzenia swoich umów i dokumentów, by uniknąć problemów.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało poradnik, który krok po kroku wyjaśnia, jak przygotować się do reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Nowe przepisy wejdą w życie już 8 lipca i mają skończyć z patologią zmuszaniu pracowników do umów cywilnoprawnych zamiast etatów. Firmy nie powinny biernie czekać na to, co zrobi PIP.
Kiedy ma być etat?
W poradniku w przystępny sposób wyjaśniamy, kiedy współpraca może zostać uznana za stosunek pracy oraz opisujemy potencjalne konsekwencje nieprawidłowości – w tym zakwestionowanie przyjętej formy zatrudnienia i sankcje finansowe – wyjaśnia ministerstwo Agnieszki Dziemianowicz-Bąk.
Najważniejsza zmiana polega na tym, że inspektorzy będą oceniać nie tylko zapisy umowy, ale przede wszystkim rzeczywiste warunki wykonywania obowiązków. Jeśli praca odbywa się osobiście, pod nadzorem, w określonym miejscu i czasie oraz za wynagrodzeniem, może zostać uznana za stosunek pracy.
Reforma daje okręgowym inspektorom pracy możliwość wydawania decyzji administracyjnych, które mogą przekształcić niewłaściwie zawarte umowy cywilnoprawne lub kontrakty B2B w umowy o pracę. Kontrole będą często niezapowiedziane, a w razie wykrycia naruszeń pracodawca najpierw otrzyma polecenie ich usunięcia i czas na zmianę zasad współpracy. To ma ograniczyć nadużycia.
Nowe zasady przewidują wyższe kary za zastępowanie etatu inną formą zatrudnienia, gdy w rzeczywistości spełnione są warunki umowy o pracę. Maksymalna kara wzrośnie do 60 tys. zł. Jednocześnie przewidziano możliwość odwołania się od decyzji inspektora do sądu pracy, co ma chronić pracodawców przed pochopnymi decyzjami PIP-u.
Więcej wiadomości na temat pracy można przeczytać w Bizblog Spider's Web
Ministerstwo Rodziny zaleca przedsiębiorcom, aby przed wejściem zmian przeprowadzili wewnętrzny przegląd wszystkich stosowanych modeli współpracy. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na umowy z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą oraz zasady outsourcingu. Chodzi o wykrycie sytuacji, w których formalna samodzielność nie odpowiada faktycznym warunkom pracy i sposobowi realizacji zadań.
Okres przejściowy
Firmy otrzymają jednak 12-miesięczny okres przejściowy, podczas którego dobrowolne przekształcenie wadliwej umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę pozwoli uniknąć odpowiedzialności wykroczeniowej za wcześniejsze błędy. Resort zachęca, aby wykorzystać ten czas na uporządkowanie dokumentów i dostosowanie procedur przed pełnym obowiązywaniem nowych zasad.
W poradniku zwraca się uwagę na konieczność uporządkowania dokumentacji kadrowej i płacowej oraz zapewnienia zgodności danych przekazywanych instytucjom publicznym. Reforma przewiduje możliwość kontroli zdalnych oraz wymiany informacji między PIP, ZUS i KAS, dlatego rozbieżności w dokumentach mogą stać się sygnałem do sprawdzenia firmy przez odpowiednie służby.
Dla pracodawców przygotowano rozwiązania ułatwiające stosowanie nowych zasad. Firmy będą mogły zwrócić się do PIP-u o interpretację indywidualną, aby potwierdzić prawidłowość stosowanych form zatrudnienia. Zmiany mają zwiększyć ochronę pracowników, ale także poprawić warunki konkurencji między uczciwie działającymi przedsiębiorstwami na rynku pracy.
Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.