Rząd z Polakami jak bankowcy w frankowiczami. Minister przesadził
Najpierw podsunąć ludziom produkty finansowe, których zupełnie nie rozumieją, a potem dziwić się, że jest afera. Tak, to chce zrobić MF, namawiając ulgami podatkowymi zwykłych Polaków do ryzykownego inwestowania. Nawet maklerzy uważają, że minister finansów się zagalopował.
Ta historia jest o OKI, które mają dać Polakom możliwość uniknięcia podatku Belki, ale nie mogę sobie odpuścić najpierw powrotu w przeszłość, bo rząd Donalda Tuska już raz miał taką wielką ideę, żeby Polaków popchnąć w kierunku giełdy.
Mam wątpliwości, czy chodziło o to, żeby nauczyć ich inwestować i odkładać pieniądze na przyszłość, czy o znalezienie paliwa, które podkręci polską giełdę, czyli tłumu amatorów, którzy posłużą jak mięso armatnie.
Tusk już raz pchał ludzi na giełdę
Mówię o akcjonariacie obywatelskim, w ramach którego rząd namawiał Polaków, żeby kupowali akcje wielkich prywatyzowanych przez giełdę podmiotów. Mój ulubiony przykład to JSW, które było jednym z driverów akcjonariatu obywatelskiego.
Czytaliście już pewnie, że obecnie JSW jest na krawędzi bankructwa i dzieje się tam bardzo źle. No to przypomnę, że prywatyzacja JSW i jej debiut na giełdzie to była wielka rzecz. Cena akcji dla tych, co dali się namówić ówczesnemu Ministerstwu Skarbu Państwa i zapisali się na akcję, wyniosła 136 zł. Dziś, po 15 lalach to 28 zł. Widać, że nawet cierpliwi inwestorzy nie dość, że nie wyszli na plus, to potężnie stracili, od dnia debiutu 76 proc.
Ale wcale nie to jest najgorsze, ale to, że JSW przynosiła akcjonariatowi obywatelskiemu straty od samemu początku, a cena akcji nigdy nie przebiła tej, jaką musieli zapłacić inwestorzy na debiucie.
Ale żeby nie było, że się tak wyzłośliwiam na premierze Tusku, który to zrobił wtedy Polakom razem z ministrem skarbu.
Bo w ramach akcjonariatu obywatelskiego można było też wziąć udział w prywatyzacji PZU czy Tauronu. No to sprawdźmy. PZU debiutowało na giełdzie w 2010 r. i akcje od tamtej pory dały zarobić ponad 460 proc. Czy to dużo? Dla porównania w tym samym czasie WIG wzrósł o jakieś 290 proc., a WIG20 o 130 proc. A więc dużo.
A Tauron? Debiut był w czerwcu 2010 r. Cena akcji to 5,13 zł. Dziś kosztują one 9,79 zł i od debiutu podrożały o 140 proc. Czyli słabo. Wiecie, że skumulowana inflacja od tamtego czasu to ponad 70 proc.?
To jeszcze sama GPW, która była też przez Skarb Państwa prywatyzowana przez emisję akcji na swoim własnym parkiecie. Stopa zwrotu z zakupu akcji na debiucie to do dziś 190 proc.
A więc trochę manipuluję, śmiejąc się z wyników akcjonariatu obywatelskiego i pokazując palcem tylko na JSW? Być może. Ale powiedzcie to tym, którzy JSW wtedy kupili.
MF: wciśnijmy Kowalskiemu ETF-y jak cukierki
Wróćmy już do bieżących spraw. Bo tak jak wtedy rząd Donalda Tuska chciał zachęcać Polaków do inwestowania, tak i teraz chce. I znowu pcha zwykłych ludzi nie mających pojęcia o finansach w ryzykowne inwestycje. Jak? Przez OKI, czyli oferując im parasol, który ochroni ich przed podatkiem Belki.
Takie zwolnienie z podatku, którego ponoć Polacy nienawidzą, bo zjada im część zysków z ich oszczędności i inwestycji, jest niczym innym, jak zachętą to inwestowania. Do oszczędzania też, bo w ramach OKI można założyć bezpieczną bankową lokatę czy kupić bezpieczne obligacje skarbowe. I dobrze, tego się nie czepiam, więc zostawmy to z boku.
Więcej o podatku Belki przeczytasz na Bizblog.pl:
Ale dlaczego rząd ulgą podatkową chce zachęcać ludzi do ryzykownych inwestycji? Tym bardziej, jeśli wie, że ci ludzie pojęcia nie mają o ryzyku, na jakie się wystawią.
I tu powinny wjechać badania "Poziom wiedzy finansowej Polaków 2025", zrealizowane na zlecenie Fundacji Warszawski Instytut Bankowości i Fundacji GPW. Wynika z nich, że co trzeci badany ocenia swoją wiedzę ekonomiczną jako małą lub bardzo małą. I teraz co z nimi? Chcemy ich wpakować na giełdę? Zachęcać do kupowania ETF-ów? Czy może dyskryminować, nie dając im prawa do ulgi w podatku Belki - niech korzystają z ulgi mądrzejsi?
A propos tego, że Polacy nienawidzą podatku Belki… z tych samych badań wynika, że tylko 40 proc. potrafi powiedzieć, ile on właściwie wynosi.
Maklerzy: nie róbmy ze zwykłych ludzi spekulantów
A teraz coś, co mnie kilka dni temu bardzo rozbawiło - otóż Izba Domów Maklerskich, a więc sami najbardziej niby zainteresowani tym, żeby jak najwięcej osób inwestowało na giełdzie, bo wtedy i im interes będzie się kręcił, zgłosiła postulaty, by projekt OKI jednak trochę zmienić, w tym koniecznie ochronić mniej doświadczonych inwestorów przed spekulacją.
Rozumiecie? Sami maklerzy uważają, że minister finansów trochę za bardzo pojechał po bandzie, chcąc zachęcać Polaków ulgą w podatku Belki do inwestowania w zbyt ryzykowne i skomplikowane instrumenty. I postulują wyłączenie z OKI instrumentów pochodnych.
A do tego Izba napisała w opinii do projektu ustawy o OKI, że:
OKI ma budować powszechność inwestowania długoterminowego. Tym samym nie powinno wspierać spekulacji ani nadmiernego ryzyka. Dla firm inwestycyjnych oznacza to mniej wyjątków w systemach, mniejszą liczbę błędów operacyjnych i niższe ryzyko sporów z klientami.
Czyli że maklerzy obawiają się, że ludzie się wpakują w coś, czego nie rozumieją, a potem będą ciągać instytucje finansowe po sądach. Skądś to już znamy, prawda?
Ministerstwo Finansów pędząc na ratunek giełdzie zapomniało chyba już trochę o lekcji, jaką dali całej Polsce frankowicze.
