REKLAMA

PIP rusza z kontrolami. Zapowiada: zero taryfy ulgowej

Państwowa Inspekcja Pracy rusza z intensywnymi kontrolami wypłat. Za zaniżanie minimalnych stawek na etacie i zleceniach firmom grożą grzywny sięgające aż 60 tys. zł. Szef PIP-u zapowiada brak taryfy ulgowej i reagowanie na każdą skargę.

reforma PIP

Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że przestrzeganie płacy minimalnej limitu oraz minimalnej stawki godzinowej jest jednym z jej podstawowych zadań i zamierza te uprawnienia egzekwować. Dotychczasowe kontrole PIP-u pokazują, że problem z zaniżaniem wypłat wciąż jest realny.

Kontrole PIP płacy minimalnej

Główny inspektor pracy Janusz Krasoń mówi, że nic nie usprawiedliwia zaniżania ustawowych stawek. Szef PIP-u wskazuje, że w zeszłym roku podczas ponad 3,2 tys. kontroli wykryto niedopłaty na ponad 8,4 mln zł. Dotyczyły one prawie 4 tys. osób. Inspekcja zapewnia, że reaguje zarówno na nieprawidłowe naliczanie wypłat, jak i na skargi pracowników oraz zleceniobiorców.

Każdego roku kontrolujemy te wypłaty i reagujemy na skargi związane z nieprawidłowym naliczaniem minimalnego wynagrodzenia czy stawki godzinowej. I chcę podkreślić, że to dzięki staraniom inspektorów pracy zatrudnieni odzyskują należne im pieniądze. Pilnowanie, aby wynagrodzenia były wypłacane w prawidłowej wysokości, to jedno z podstawowych zadań Państwowej Inspekcji Pracy. Bezpieczeństwo socjalne to przecież podstawa dobrostanu każdego z nas – mówi Janusz Krasoń.

Minimalne wynagrodzenie za pracę na pełnym etacie obowiązujące w Polsce w tym roku to 4806 zł brutto. Z kolei minimalna stawka godzinowa wynosi 31,40 zł brutto. Dotyczy ona przede wszystkim umów zlecenia i umów o świadczenie usług. Przy etacie liczy się miesięczne minimum, a nie stała stawka za każdą godzinę. Umowa o dzieło co do zasady nie jest objęta minimalną stawką godzinową. Warto przypomnieć, że już od niemal 10 lat nie obowiązuje w Polsce niższa stawka dla początkujących pracowników.

Więcej w Bizblogu Spider's Web o zarobkach

Przy sprawdzaniu, czy dany pracownik dostał co najmniej minimum, PIP nie patrzy tylko na pensję zasadniczą. Do wynagrodzenia mogą być wliczane na przykład premie i nagrody. Są jednak świadczenia, których nie można w ten sposób wykorzystać. Chodzi m.in. o nagrodę jubileuszową, odprawę emerytalno-rentową, wynagrodzenie za nadgodziny, dodatek za pracę w nocy, dodatek stażowy oraz dodatek za szczególne warunki pracy.

Płaca minimalna 2027

PIP zwraca uwagę, że przyczyny zaniżania wypłat poniżej ustawowego minimum są różne. Część firm tłumaczy problemy trudnościami ekonomicznymi, nieznajomością przepisów albo błędami przy wyliczaniu wynagrodzeń. Inspektorzy spotykają się jednak też z przypadkami celowego obniżania kosztów. Częstym sposobem omijania tych przepisów jest niewykazywanie wszystkich godzin przepracowanych przez osoby wykonujące zlecenia, przez co ich wypłata spada poniżej ustawowego minimum.

Za zaniżanie wynagrodzenia pracownikowi zatrudnionemu na etacie pracodawcy grozi grzywna od 2 do 60 tys. zł. W przypadku naruszeń dotyczących minimalnej stawki dla zleceniobiorców kara wynosi od 1 do 30 tys. zł. PIP może więc nie tylko nakazać usunięcie nieprawidłowości, ale też doprowadzić do odzyskania przez zatrudnionych należnych pieniędzy.

A co w przyszłym roku? Od stycznia najniższa krajowa ma skoczyć do 4950 zł brutto, co oznacza podwyżkę o 144 zł, czyli skromne 3 proc. Nieco zyskają też zleceniobiorcy – ich minimalna stawka za godzinę wzrośnie o 90 groszy i wyniesie 32,30 zł brutto. Łączna korzyść gospodarstw domowych związana z podwyżką została oszacowana przez Ministerstwo Rodziny na około 2,2 mld zł. 

FAQ: Kontrole PIP i płaca minimalna

1. Co sprawdza PIP podczas kontroli wynagrodzeń?

Inspektorzy sprawdzają, czy pracownicy i zleceniobiorcy otrzymują co najmniej ustawowe minimum oraz czy prawidłowo naliczane są wynagrodzenia.

2. Ile wynosi obecnie płaca minimalna?

W 2026 r. minimalne wynagrodzenie na pełnym etacie wynosi 4806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa na zleceniu 31,40 zł brutto.

3. Ile pieniędzy PIP odzyskała dla pracowników?

W ubiegłym roku podczas ponad 3,2 tys. kontroli wykryto niedopłaty przekraczające 8,4 mln zł. Dotyczyły one niemal 4 tys. osób.

4. Jakie kary PIP grożą za zaniżanie wypłat?

Za naruszenia dotyczące płacy minimalnej na etacie grzywna może wynieść od 2 do 60 tys. zł. Przy naruszeniach minimalnej stawki godzinowej dla zleceniobiorców kara wynosi od 1 do 30 tys. zł.

5. Czy premia może być wliczona do płacy minimalnej?

Tak, niektóre premie i nagrody mogą być uwzględnione przy sprawdzaniu minimalnego wynagrodzenia. Nie dotyczy to m.in. dodatku za nadgodziny, pracy w nocy, dodatku stażowego czy odprawy emerytalno-rentowej.

6. Czy PIP reaguje na skargi pracowników?

Tak. Inspekcja deklaruje, że reaguje na skargi dotyczące nieprawidłowego naliczania minimalnego wynagrodzenia i stawki godzinowej.

7. Ile wyniesie płaca minimalna w 2027 r.?

Od stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie ma wzrosnąć do 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa do 32,30 zł brutto.

8. Czy umowa o dzieło podlega minimalnej stawce godzinowej?

Co do zasady nie. Minimalna stawka godzinowa dotyczy przede wszystkim umów zlecenia i umów o świadczenie usług.

Jacek Bereźnicki
Redaktor

Tematyką ekonomiczną zajmuje się od dziesięciu lat. Od 2014 do 2019 r. był dziennikarzem Money.pl, wcześniej współtworzył serwisy Mototok.pl i Biztok.pl w ramach Grupy O2, a następnie Wirtualnej Polski. W Bizblogu pisze o biznesie, prawie i podatkach.