Rząd luzuje ochronę zabytków. Zyskają inwestorzy
Rząd szykuje duże zmiany w przepisach o ochronie zabytków. Nabywcy budynków objętych ochroną konserwatorską mają mieć łatwiej, a pojawią się też wyjątki od zakazu prac budowlanych podczas procesu wpisywania danego obiektu do rejestru. To może oznaczać większe ryzyko nadużyć.
W wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu opublikowano projekt nowelizacji ustawy o ochronie zabytków. To bardzo duża reforma, która ma uprościć procedury dla inwestorów, usprawnić działanie urzędów oraz jednocześnie wzmocnić system kar. Rząd zapowiada, że nowe przepisy mają lepiej odpowiadać realiom rynku i codziennym problemom właścicieli zabytków.
Pozwolenie będzie przypisane do zabytku
Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość przenoszenia pozwoleń konserwatorskich na nowego właściciela. Dziś taka sytuacja jest niemożliwa, bo pozwolenie jest przypisane do osoby, a nie obiektu. To często blokuje sprzedaż nieruchomości będącej w remoncie. Po zmianach inwestor kupujący taki obiekt będzie mógł kontynuować prace bez konieczności przechodzenia całej procedury od początku.
Projekt przewiduje też ułatwienia dla osób, które dopiero planują zakup zabytku. Potencjalny nabywca za zgodą właściciela będzie mógł wystąpić o zalecenia konserwatorskie jeszcze przed samą transakcją. To rozwiązanie ma ograniczyć ryzyko inwestycyjne i pozwolić lepiej ocenić potencjalnemu nabywcy koszty oraz zakres niezbędnych prac.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego tłumaczy, że nowelizacja wprowadza większą elastyczność w trakcie prowadzenia robót. Jeśli w czasie remontu zajdzie potrzeba zmiany technologii lub zakresu prac, inwestor będzie mógł szybciej zmodyfikować pozwolenie. Każde pozwolenie ma też mieć jasno określony termin ważności, co ma uporządkować sytuację prawną.
Czytaj również na Bizblog.pl:
Zmiany obejmą też zasady ochrony zabytków w trakcie procedury wpisu do rejestru. Teraz obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia prac, jednak nowe przepisy mają dopuszczać wyjątki. Możliwe będzie wykonanie robót niezbędnych do ratowania obiektu lub takich, na które konserwator wyraził zgodę w innym trybie.
Ryzyko nadużyć
Właściciele zabytków będą mieli nowe obowiązki. Każdy obiekt wpisany do rejestru ma być oznaczony charakterystyczną biało-niebieską tabliczką. MKiDN podaje, że dziś ma ją tylko około 15 proc. zabytków. Jednocześnie zlikwidowany ma zostać krajowy rejestr utraconych dóbr kultury. Ministerstwo uznało, że jest mało użyteczny.
Choć wiele propozycji można uznać za zdroworozsądkowe odejście od sztywnych przepisów, pojawiają się też obawy. Większa elastyczność i uproszczenia mogą zwiększyć ryzyko nadużyć oraz obchodzenia zasad ochrony.
