Niedozwolone zapisy w umowach na telefon, internet i TV
Umowy abonamentowe na telefon, internet, telewizję czy usługi cyfrowe należą do najczęściej zawieranych przez konsumentów. W praktyce są to tzw. umowy adhezyjne, czyli takie, których treść jest narzucona przez przedsiębiorcę i nie podlega negocjacji. To właśnie w nich najczęściej pojawiają się klauzule niedozwolone (abuzywne). Jak je rozpoznać i co zrobić, gdy znajdziemy je w swojej umowie?
Czym są klauzule niedozwolone?
Klauzule niedozwolone (abuzywne) to postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które:
- nie zostały uzgodnione indywidualnie,
- kształtują prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
- rażąco naruszają interes konsumenta.
Co ważne, wszystkie te przesłanki muszą wystąpić jednocześnie, aby dany zapis uznać za abuzywny. W praktyce oznacza to, że konsument jest stawiany w gorszej pozycji niż przedsiębiorca, a często dzieje się to bez świadomości możliwych konsekwencji. Umowy abonamentowe zwykle są tworzone jako gotowe wzorce, które klient może jedynie zaakceptować lub odrzucić. Nie ma on więc realnego wpływu na ich treść, co powoduje, że:
- przedsiębiorca ma przewagę informacyjną,
- konsument często nie analizuje szczegółów,
- ryzyko wprowadzenia niekorzystnych zapisów jest wysokie.
Jak krok po kroku sprawdzić umowę abonamentową?
Jeśli podejrzewasz, że podpisana przez ciebie umowa zawiera klauzule abuzywne, powinieneś wykonać kilka kolejnych kroków. Przede wszystkim:
- oceń, czy miałeś realny wpływ na treść umowy - jeśli nie – a w abonamentach to standard – istnieje większe ryzyko, że pojawią się klauzule niedozwolone,
- oceń, czy zapisy są niejasne lub jednostronne - klauzule abuzywne często są napisane niejasnym, skomplikowanym językiem,
- poszukaj typowych niedozwolonych zapisów - kodeks cywilny zawiera przykładowy katalog klauzul, które często są uznawane za niedozwolone. W umowach abonamentowych mogą to być m.in.: jednostronna zmiana warunków umowy bez ważnej przyczyny, wyłączenie odpowiedzialności firmy za niewykonanie usługi czy brak możliwości wypowiedzenia umowy przez konsumenta,
- sprawdź, czy zapis nie dotyczy głównych świadczeń - nie każdy niekorzystny zapis jest niedozwolony,
- porównaj zapisy z rejestrem klauzul niedozwolonych – dobrym rozwiązaniem jest sprawdzenie rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez UOKiK oraz orzecznictwa sądowego w podobnych sprawach.
Co zrobić, jeśli znajdziesz niedozwolony zapis?
Jeśli znajdziesz w swojej umowie klauzule niedozwolone, masz kilka możliwości. Pierwsza z nich to reklamacja u przedsiębiorcy, której celem jest usunięcie błędnego zapisu. W sytuacji, gdy próba polubownego rozwiązania problemu nie przyniesie efektów, warto zgłosić się po pomoc do rzecznika praw konsumenta. Zapewnia on bezpłatne wsparcie, jednak nie występuje w roli pełnomocnika. Skuteczne okazuje się również zgłoszenie do UOKiK, jednak głównie wtedy, gdy problem ma charakter masowy (dotyczy wielu klientów). W ostateczności pozostaje też droga sądowa, choć oczywiście jest to znacznie bardziej skomplikowana i czasochłonna procedura.
Więcej informacji dla konsumentów przeczytasz tutaj:
