Czyste Powietrze dogorywa. „Kopciuchy będą dusić jeszcze 40 lat”
Program Czyste Powietrze cały czas nie działa jak należy. Eksperci zastanawiają się, czy przetasowania na szczycie Polski 2050 coś w tej sprawie zmienią. I przypominają słowa Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz sprzed kilku lat.
Kłopoty programu Czyste Powietrze miały stanąć na przeszkodzie Paulinie Hennig-Klosce w walce o fotel szefa partii Polska 2050, którą ostatecznie wygrała Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Obie panie zasiadają w rządzie Donalda Tuska. Pierwsza jako ministra klimatu i środowiska, a druga kieruje pracami Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Co ciekawe: program Czyste Powietrze był ostatnio na tapecie w obu tych resortach. Przez rozliczenie z Komisją Europejską. Okazuje się, że jest problem z pieniędzmi przekazanymi w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Plan mówił o 1,5 mld zł, a skończyło się na ok. 300 mln zł.
To standardowy, techniczny etap w ramach realizacji programu FEnIKS. Wydatki z programu Czyste Powietrze - wstępnie zaplanowane do rozliczenia w 2025 r. - po zakończeniu niezbędnych czynności kontrolnych zostaną rozliczone z KE w 2026 r. - uspokaja Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Czyste Powietrze czeka na zapowiedziane zmiany
Ale być może było potrzebne takie polityczne poruszenie wokół programu Czyste Powietrze, który ledwo zipie. W tym roku nie udało się jeszcze pobić granicy 1000 wniosków złożonych w ciągu tygodnia. Czy zwycięstwo Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz cokolwiek może w tej sprawie zmienić? Andrzej Guła, lider i współtwórca Polskiego Alarmu Smogowego, przypomina wypowiedź Pełczyńskiej-Nałęcz z 2021 r.
O tym, że system naboru wniosków do programu Czyste Powietrze jest nieprzyjazny dla beneficjentów i nadmiernie zbiurokratyzowany. Że czas na rozpatrzenie wniosku powinien być skrócony maksymalnie do tygodnia, a wypłata dotacji miałaby następować nie później niż w ciągu dwóch tygodni od przedstawienia faktur. Do tego pada sugestia o urzeczywistnieniu idei jednego okienka, które powinno funkcjonować w każdej gminie.
Czy wierzycie, że po zmianach w kierownictwie Polski 2050 wymiana kopciuchów przyspieszy? Bo w obecnym dramatycznie niskim tempie osiągnięcie celów, kierowanego przez Polska 2050 programu zajmie 40 lat, a zainteresowanie programem osiągnęło rekordowo niskie poziomy. Czy program stanie się bardziej przyjazny dla beneficjentów i mniej zbiurokratyzowany? - zastanawia się w serwisie X Andrzej Guła.
Smog ma się cały czas znakomicie
Nawet biorąc pod uwagę przerwę w programie Czyste Powietrze, która trwała od końca listopada 2024 r. do końca marca 2025 r., ubiegły rok był jednym z najgorszych w historii programu, który wystartował we wrześniu 2018 r. Co warto przypomnieć: z założonym budżetem na poziomie 103 mld zł. Na razie, po ponad sześciu latach funkcjonowania wypłacono dofinansowanie na poziomie ok. 19,5 mld zł. Czyli do tej pory wykorzystano nie więcej niż 19 proc. środków.
Więcej o Czystym Powietrzu przeczytasz w Bizblog:
A co z jakością powietrza? Poprawiła się w tym czasie? Raczej nie, smogowe czujki w całej Polsce wskazują na przekroczenie norm jakości nawet kilkanaście razy, jak nie lepiej. To tylko przykłady z ostatnich dni: we wsi Wlicze (woj. kujawsko-pomorskie) 31 stycznia norm dla pyłów zawieszonych PM2.5 przekroczone były aż o 3124 proc. (469 µg/m sześc.), a te dla pyłów PM10 - o 1083 proc. (488 µg/m sześc.). Z kolei 1 lutego w Chmielnie (woj. pomorskie) normy dla PM2.5 przekroczono o 1488 proc. (224 µg/m sześc.), a dla PM10 - o 586 proc. (264 µg/m sześc.).
