Cena węgla wystrzeliła. Polska liderem, a kopalnie dalej na minusie
W Europie węgiel nadal pozostaje wyraźnie droższy w porównaniu do cen obowiązujących jeszcze rok temu. Ale to żadne pocieszenie dla polskich kopalni, których miesięczne wyniki za kwiecień br. znowu pozostawiają wiele do życzenia. Los polskiego górnictwa wydaje się przesądzony.
Tona węgla w portach ARA, europejskim benchmarku dla czarnego złota, pozostaje powyżej 130 dol. za tonę. A rok temu, w pierwszym tygodniu czerwca 2025 r., obowiązywała cena węgla poniżej 100 dol. Skąd ten skok? To pokłosie konfliktu na Bliskim Wschodzie i blokady Cieśniny Ormuz, co spowodowało gwałtowny wzrost ceny gazu, a to oznacza presję na cenę węgla. Ale Polska, jako największy producent czarnego złota w UE, wcale na tym nie zyskuje. Nasze górnictwo zaliczyło kolejny, bardzo kiepski miesiąc.
Jeszcze nie tak dawno, bo w 2022 r., miesięczne wydobycie węgla poniżej 4 mln ton spadło tylko trzy razy: w lipcu (3,99 mln t), w sierpniu (3,83 mln t) i we wrześniu (3,82 mln t). Ale teraz jesteśmy w zupełnie innej rzeczywistości, a polskie górnictwo jest w coraz większej defensywie. W tym roku granicy 4 mln t nie udało nam się jeszcze pokonać. A dane za kwiecień od katowickiego oddziału Agencji Rozwoju Przemysłu nie napawają optymizmem.
Węgiel, czyli spada wydobycie i sprzedaż
Do tej pory, licząc od początku roku, miesięczne wydobycie węgla rosło z 3,4 mln t w styczniu, przez 3,49 mln t w lutym, do 3,78 mln t w marcu. Ale ci, którzy już widzieli w tej statystyce czwórkę z przodu - muszą zderzyć się z brutalną rzeczywistością. W kwietniu br. bowiem wydobycie w tym roku pierwszy raz spadło, do poziomu 3,45 mln t. Jest za to trochę lepiej niż rok temu, kiedy w kwietniu 2025 r. produkcja węgla wyniosła tylko 3,14 mln t.
Niestety, nie jest dobrze również ze sprzedażą węgla. Tutaj nadzieja, na pokonanie granicy 4 mln t była jeszcze większa. Tak przynajmniej sugerowały wyniki za trzy pierwsze miesiące w roku: w styczniu (3,79 mln t), w lutym (3,78 mln t) i w marcu (3,97 mln t). Ale w kwietniu spadliśmy do 3,91 mln t. Na pocieszenie pozostaje jedynie to, że nie jest jeszcze tak źle jak było w ubiegłym roku o tej porze, kiedy sprzedaż węgla spadła poniżej 3 mln t (2,97 mln t).
Coraz gorsze wydobycie węgla i też coraz gorsza jego sprzedaż mają również swoje inne konsekwencje. W takiej sytuacji bowiem trzeba częściej sięgać po zapasy czarnego złota. Dlatego te przy kopalniach w kwietniu br. były na poziomie 3,2 mln t. To najgorszy wynik od czerwca 2023 r. (3,27 mln t). Jesteśmy też pod tym względem w wiele gorszej sytuacji niż rok temu, kiedy w kwietniu 2025 r. zapasy węgla zgromadzone przy kopalniach wynosiły 5,29 mln t.
W kopalniach pracuje coraz mniej górników
Z danych przekazanych przez ARP można wysnuć jeszcze jeden wniosek. Wyraźnie widać, że w spółkach węglowych coraz sprawniej realizowane są programy dobrowolnych odejść, oparte na osłonach socjalnych, ustanowionych tegoroczną ustawą o górnictwie. Mowa jest o urlopach górniczych, które pozwalają górnikom dołowym przez pięć lat pobierać 80 proc. swojego wcześniejszego wynagrodzenia, przy możliwości podejmowania pracy poza górnictwem węgla oraz o jednorazowych odprawach pieniężnych w wysokości 170 tys. zł, od których nie trzeba odprowadzać podatku.
Więcej o węglu przeczytasz w Bizblog Spider’s Web
W marcu br. pękła magiczna granica i zatrudnienie w polskim górnictwie węgla kamiennego pierwszy raz w historii spadło poniżej 70 tys. (69696). W kwietniu z kolei ubyło kolejnych 497 etatów i tych górniczych miejsc pracy było w sumie tylko 69199. Jeszcze 10 lat temu, w kwietniu 2016 r. to zatrudnienie wynosiło 89648 etatów, a pięć lat temu, w kwietniu 2021 r. - 79106. I należy spodziewać się tylko dalszego kurczenia rynku pracy w górnictwie. Tylko w Polskiej Grupie Górniczej w tym orku pracę w sumie ma stracić ok. 5 tys. osób.
