Cena gazu wystrzeliła. „Zagrożenie jest tu i teraz”
Cena gazu w Europie zaczęła szybko rosnąć, po tym, jak Iran zablokował Cieśninę Ormuz. Co dalej? Eksperci są zgodni: to czas tej blokady zdecyduje, czy czeka nas następny festiwal rekordowych stawek dla paliw energetycznych.
Cena gazu wystrzeliła na holenderskiej giełdzie, europejskim benchmarku dla błękitnego paliwa. Jeszcze w ostatnich dniach lutego jedna megawatogodzina gazu zimnego wyceniana była na 31-32 euro. Ale amerykańsko-izraelski atak na Iran i blokada Cieśniny Ormuz, kluczowy szlak morski dla handlu ropą, czy gazem ziemny - wywrócił dotychczasowych stolik szybko do góry nogami.
Obecnie 1 MWh gazu jest już po więcej niż 44 euro, ale analitycy - w związku z rosnącym ryzykiem geopolitycznym na Bliskim Wschodzie - przewidują, że to dopiero początek zwyżek cenowych. Mówi się o nowym kryzysie energetycznym. Już teraz gaz ziemny w Europie jest najdroższy od pierwszej połowy lutego 2025 r. Ale to, co w kolejnych tygodniach będzie działo się z ceną gazu zależy głównie od czasu blokady Cieśniny Ormuz.
Zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw jest tu i teraz. Jego skala będzie zależeć od czasu trwania przerwy - podkreśla Simone Tagliapietra, analityczka w think tanku Bruegel, cytowana przez Bloomberg.
Cena gazu może wzrosnąć ponad dwukrotnie
Prognozy analityków co do ceny gazu w kolejnych tygodniach nie są zbyt optymistyczne. Znawcy tematu z Goldman Sachs podkreślają, że blokada Cieśniny Ormuz przez miesiąc oznaczałaby dla Europy, że cena gazu wzrośnie ponad dwukrotnie - o ok. 130 proc. W takim scenariuszu 1 MWh gazu kosztowałaby w okolicy 74 euro. Przypomnijmy, że w trakcie kryzysu energetycznego sprzed paru lat, nakręcanego przez Rosję, cena gazu wspięła się na poziom aż blisko 280 euro za 1 MWh.
Na razie o tak wysokich stawkach jednak nikt teraz nie rozmawia. Eksperci podkreślają, że nie doszło do przerwy w dostawach gazu, dlatego najistotniejsze jest to, jak długo obecne zakłócenia potrwają. W przypadku blokady cieśniny przez dwa miesiące przewiduje się, że cena gazu może osiągać poziom 100 euro. Na razie wszyscy czekają na dalszy rozwój wypadków.
Dane satelitarne pokazują, że tranzyt tankowców został praktycznie wstrzymany w weekend, co jest środkiem zapobiegawczym podjętym przez firmy żeglugowe - komentuje dla euronews.com Maurizio Carulli, globalny analityk ds. energii w Quilter Cheviot.
Polska w małym stopniu uzależnione od katarskiego LNG
Nic więc dziwnego, że w tak nerwowej atmosferze inwestorzy coraz częściej zerkają w stronę unijnych magazynów gazu. Te obecnie (stan na 1 marca) wypełnione są średnio ledwie w 30 proc. Niepokoją zwłaszcza doniesienia z krajów z największymi magazynami: w Niemczech wypełnione są jedynie w ok. 20 proc.; we Francji - w ok. 21 proc.; a w Holandii - raptem w ok. 10 proc. Polska z wynikiem ponad 50 proc. na razie plasuje się w europejskiej czołówce pod tym względem.
Więcej o cenie gazu przeczytasz w Bizblog:
Tomasz Włodek, analityk rynku gazu z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, zwraca uwagę w serwisie X, że najbardziej brakiem LNG z Kataru dotknięte będą Chiny i Daleki Wschód. W przypadku Europy najbardziej zaś ten problem tyczyć będzie Włoch, które odbierają ok. 50 proc. katarskiego gazu dla Europy. Polsce w ostatnim roku udało się zmniejszyć uzależnienie od LNG z Kataru z 17 proc. w 2024 r. do 13 proc. w okresie od stycznia do maja 2025 r. W gorszej od nas sytuacji jest chociażby Belgia, której dostawy gazu z Kataru stanowią od 22 do 24 proc. całego importu błękitnego paliwa.
W tle bieżących wydarzeń warto odnotować fakt, że zużycie gazu ziemnego w Polsce w pierwszych dwóch miesiącach 2026 r. osiągnęło historycznie rekordowy poziom 5 mld m sześc. Oczywiście wpłynęła na to normalna polska zima, ale też transformacja polskiej energetyki - akcentuje Tomasz Włodek.
