Brak eksmisji? Sąd: rachunek wynosi 70000 zł
Przez 15 lat nie płacili czynszu, wyroku eksmisyjnego nikt nie wykonał, a rachunek trafił do miejskiej kasy. Gmina Miasta Torunia musi zapłacić blisko 70 tys. zł właścicielowi prywatnej kamienicy, bo od 2012 r. nie była w stanie zapewnić lokatorom lokalu socjalnego. To nie wyjątek, lecz modelowy przykład problemu, który od lat kosztuje samorządy miliony złotych.
Sprawę rozstrzygnął wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z 14 października 2025 r. (sygn. X C 769/23 upr). Sędzia nie miał wątpliwości: skoro gmina nie wywiązała się ze swojego obowiązku, musi zapłacić właścicielowi za to, że nie mógł korzystać z mieszkania na rynkowych zasadach.
Wyrok zapadł w 2012 roku. Tylko lokal zabrakło
Historia jest długa i dla miasta niewygodna. Już w 2012 r. zapadł wyrok eksmisyjny wobec rodziny zajmującej lokal w prywatnej kamienicy. Jednak wykonanie eksmisji zostało wstrzymane do czasu zapewnienia lokalu socjalnego, tak jak nakazuje ustawa.
Orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu – cytuje przepis Magdalena Markiewicz, ekspertka rynku nieruchomości.
Problem w tym, że przez kolejne lata taka oferta nigdy się nie pojawiła. Lokatorzy pozostali w mieszkaniu, czynszu nie płacili, a gmina zaczęła negocjować z właścicielem.
Ugoda, 1500 zł, zmiana właściciela
Początkowo miasto dogadało się z ówczesnym właścicielem kamienicy. Ugoda przewidywała wypłatę 12 tys. zł odszkodowania za okres od lipca 2014 r. do sierpnia 2017 r. Później, już po zmianie właściciela, gmina płaciła 577 zł miesięcznie.
Nowy właściciel uznał jednak, że to fikcja, a nie realna rekompensata. Zażądał 1500 zł miesięcznie. Miasto odmówiło.
Sprawa trafiła więc na wokandę sądową i stała się przedmiotem analizy biegłego – relacjonuje Magdalena Markiewicz.
Biegły policzył. I to wystarczyło
Sąd powołał biegłego z zakresu nieruchomości. Jego wnioski były dla miasta druzgocące: mieszkanie w tej lokalizacji i standardzie można było wynająć za co najmniej 1700-1800 zł miesięcznie. Kamienica była po generalnym remoncie, w bardzo dobrym stanie, a argumenty gminy o „nierynkowych warunkach” nie wytrzymały konfrontacji z faktami.
Efekt? Sąd uwzględnił powództwo w całości. Na rzecz właściciela zasądzono 67 146 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 2 października 2025 r. Do tego doszły koszty procesu – 6651,34 zł, również z odsetkami.
Samorząd ma ponieść wszystkie koszty procesu, gdyż przegrał spór w całości – wyjaśnia ekspertka.
Prawo jest jasne. Tylko praktyka kuleje
Podstawa prawna takich roszczeń nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, jeśli gmina nie dostarczy lokalu socjalnego osobie uprawnionej, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze wobec gminy na podstawie kodeksu cywilnego.
Czytaj więcej w Bizblogu o nieruchomościach
W teorii wygląda to prosto. Lokator po wyroku eksmisyjnym płaci czynsz jak za lokal socjalny. Różnicę do stawki rynkowej dopłaca gmina.
Tyle mówi teoria. W praktyce gminy bywają niechętne do wypłacania odszkodowań o godziwej wysokości, co skutkuje sporami sądowymi – zaznacza Magdalena Markiewicz.
Miliony z budżetów miast. I to nie koniec
Toruń nie jest wyjątkiem. Jak wynika z danych Narodowy Bank Polski, w 2022 r. miasta wojewódzkie wypłaciły ponad 21,3 mln zł odszkodowań za brak lokali socjalnych. Rok wcześniej było to 22,1 mln zł.
Kolejka osób czekających na lokale socjalne wprawdzie się nieco skraca, ale jednocześnie rynkowe czynsze są dziś znacznie wyższe niż 4-5 lat temu – podsumowuje ekspertka.
W praktyce oznacza to jedno: jeśli samorządy nie przyspieszą budowy i pozyskiwania lokali socjalnych, takich wyroków będzie więcej. A każdy kolejny to rachunek, który zapłacą podatnicy.
