Z naszych pensji trzeba pobrać nowy rodzaj składki. Nie ma wyjścia
Wiedzieliście, że mamy zebrane 25 mld zł w specjalnym funduszu, który ma chronić przed bezrobociem? Tylko że nie mamy bezrobocia. Za to zaraz miliony ludzi w Polsce będą musiały zmienić zawód. Jakieś pomysły, co zrobić z tymi miliardami?
Ten specjalny fundusz to Fundusz Pracy. Składki do niego wpłaca każdy pracownik, a właściwie każdy pracodawca za swoich pracowników. Ile? 2,45 proc.
No i rzecz w tym, że ta składka na Fundusz Pracy została wymyślona i wprowadzona w 1990 r. po to, żeby w tym specjalnym celowym funduszu zarządzanym przez ministerstwo pracy i polityki społecznej gromadzić pieniądze na przeciwdziałanie bezrobociu i łagodzenie jego skutków.
Tylko że my od lat nie mamy w Polsce problemu z bezrobociem.
Już nie ma kogo ratować
Owszem, kiedy ten fundusz wymyślono, bezrobocie nam właśnie wybuchało. Jeszcze w 1990 r., czyli na progu transformacji gospodarczej, wynosiło zaledwie 0,3 proc. Ale to w styczniu. W grudniu 1991 r. już 6,5 proc.
Potem było jeszcze gorzej, bo na koniec 1992 r. bezrobocie wynosiło 14,3 proc., a rok później 16,4 proc.
Przypomnę, że jeszcze w latach 2002-2004 stopa bezrobocia wynosiła około 20 proc. I do jednocyfrowych poziomów zeszliśmy na dobre dopiero w 2016 roku! W drugiej połowie roku bezrobocie oscylowało wokół 8 proc.
A teraz? Teraz jesteśmy w okolicach 5 proc. I to znaczy, że bezrobocia w Polsce prawie nie ma.
Te wszystkie dane podawałam za GUS, ale często widzicie w mediach też dane Eurostatu, który ma trochę inną metodologię liczenia i według Eurostatu bezrobocie w Polsce wynosi zaledwie 3,2 proc., co jest drugim (za Maltą) najlepszym wynikiem w UE.
Czytaj więcej w Bizblogu o rynku pracy
No to skoro znacie już kontekst, to wróćmy do pytania, po co te 25 mld zł w Funduszu Pracy do walki z czymś, czego nie ma?
Na co wydać niepotrzebne 25 mld zł?
No właśnie. Te pieniądze w Funduszu Pracy, które odkładają za pracowników pracodawcy, politycy sobie od lat po prostu zabierają i łatają nimi dziury w bieżącym budżecie. Albo pożyczają stamtąd na wypłatę 13. i 14. emerytur.
Czy to znaczy, że należy zlikwidować tę składkę do Funduszu Pracy, żeby pracodawcy dzięki temu wypłacali pracownikom więcej na rękę? Sorry, ale nie.
Dlaczego? Bo te pieniądze będą zaraz bardzo potrzebne. Pisałam wam niedawno w Bizblog, że wkrótce - czyli w ciągu 10, a może nawet 5 lat - 5,5 mln Polaków może stracić pracę przez AI. To co trzeci pracujący. Zawody, które dziś ci ludzie wykonują, po prostu znikną, bo te prace będzie wykonywać sztuczna inteligencja.
W zamian pojawią się nowe zawody, ale przekwalifikowanie się tych, którzy akurat pracę stracą, nie będzie ani łatwe ani szybkie. Bez pomocy wielu w ogóle może sobie nie poradzić. Więc zdaniem ekspertów powinniśmy już dziś te pieniądze z Funduszu Pracy wykorzystywać i zamiast zajmować się bezrobotnymi, których nie ma za bardzo, zająć się tymi, co pracę mają, ale zaraz mieć jej nie będą.
Innymi słowy, miliardy z Funduszu Pracy powinny zostać wydane na pomoc w przekwalifikowaniu się, w uzupełnianiu kompetencji, szkolenia. To raz.
Ale jest też drugi pomysł: one powinny stać się składką na ubezpieczenie, chroniące przed długimi przerwami w pracy. A tych przerw będziemy mieć dużo i coraz częściej. Będą one wynikać właśnie z konieczności przekwalifikowania, a nie z bezrobocia per se - zauważa były minister pracy, prof. Jacek Męcina na łamach „Rzeczpospolitej”.
Chodzi o coś na kształt ubezpieczenia chorobowego. Jak pracownik zachoruje, ZUS wypłaca mu zasiłek chorobowy. A jak straciłby pracę i potrzebował czasu na zdobycie nowego zawodu, dostawałby zasiłek na przekwalifikowanie.
Jakim cudem politycy na to jeszcze nie wpadli? Nie mam pojęcia. Ale teraz marnują miliardy złotych, nie wiedząc, co z nimi robić, a za kilka lat wszyscy będziemy płakać, że mamy wybuch bezrobocia, ludzie nie mają pracy, a jednocześnie pracodawcy nie mają pracowników.
