2 mln opakowań tygodniowo. System kaucyjny nabiera rozpędu
Za chwilę naszemu systemowi kaucyjnemu stuknie pięć miesięcy. Jaki jest dotychczasowy bilans? Ile opakowań w ramach systemu oddano? Ile wypłacono za to kaucji? Okazuje się, że na razie przynajmniej z odpowiedziami na te pytania wcale nie jest łatwo.
Polski system kaucyjny rodzi się w wyjątkowych bólach. Trzymiesięczny okres przejściowy, który miał z jednej strony dać czasu producentom do dostosowania się do nowych przepisów prawa i klientom do przyzwyczajenia się do nowych, zakupowych zwyczajów - okazał się czasem zmarnowanym. Dalej sklepy wolą klientów przy pomocy systemu kaucyjnego zachęcać do kolejnych zakupów niż wypłacać gotówkę za kaucję.
Na półkach ciągle musimy szukać charakterystycznego loga, żeby wiedzieć, czy później oddać butelkę do recyklomatu, czy jak dawniej: po prostu wyrzucić do kosza. Do tego sieci handlowe wprowadzają oddzielne regulaminy na szklane butelki wielokrotnego użytku. Otwarta zaś pozostaje kwestia „małpek” i opakowań po mleku. A jak jest z bilansem systemu do tej pory? Najpierw w tej sprawie zaczepiam operatorów.
Żaden z operatorów nie ma dostępy do danych dotyczących sumarycznej ilości opakowań w systemie kaucyjnym. Obecnie to ministerstwo zabiera od nas takie informacje - słyszę od jednego z operatorów naszego systemu kaucyjnego.
System kaucyjny jeszcze nie jest policzony
W takim razie o bilans naszego systemu kaucyjnego pytam Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ). Okazuje się, że w okresie przejściowym, czyli od października do grudnia zeszłego roku, gdy system kaucyjny nie był jeszcze obowiązkowy i większość uczestników rynku dopiero przygotowywała się do jego wprowadzenia, zwrócono niemal 3 mln opakowań. A teraz jest jeszcze lepiej. Zdaniem resortu system kaucyjny ewidentnie przyspiesza.
Zakładamy, że od stycznia tempo zwrotów rośnie o około 2 mln sztuk tygodniowo - informuje Wydział Komunikacji Medialnej MKiŚ.
A co z wypłaconą od tego czasu kaucją? O jakich pieniądzach mówimy? Na razie pozostaje to zagadką. Ministerstwo odsyła do operatorów. A sami operatorzy systemu kaucyjnego mówią, że jeszcze wszystko liczą.
Pytanie dotyczące wysokości wypłaconych kaucji prosimy kierować bezpośrednio do operatorów systemu. To właśnie oni odpowiadają za organizację systemu kaucyjnego, w tym za zabezpieczenia urządzeń zbierających opakowania. Również pytania dotyczące ewentualnego zwrotu opakowań do butelkomatów bez oznaczenia kaucji i skalę takiego zjawiska również należy kierować do operatorów - wyjaśnia resort klimatu i środowiska.
Wolimy recyklomaty niż zbiórkę ręczną
Na to, że system kaucyjny znajduje się obecnie w fazie intensywnego skalowania, dlatego zbiorcze dane, uzyskane od wszystkich operatorów, dotyczą wczesnego etapu jego funkcjonowania - zwraca też uwagę w rozmowie z Bizblog.pl Zygmunt Ochał, wiceprezes Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka S.A.
Zgodnie z informacjami raportowanymi publicznie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, do końca listopada 2025 r. w obrocie znajdowało się blisko 60 mln opakowań oznaczonych znakiem kaucji. W tym samym okresie wypłaty kaucji objęły ok. 500 tys. zwróconych opakowań - wylicza.
Ale to tylko dane z pierwszych miesięcy działania systemu - w czasie, gdy część opakowań pozostawała jeszcze w łańcuchu dystrybucji, a sieć punktów zbiórki była w trakcie rozbudowy. W związku z tym, jak tłumaczy Ochał, nie stanowią one miary docelowej efektywności ani pełnego bilansu systemu.
Więcej o systemie kaucyjnym przeczytasz w Bizblog:
Obecnie nie funkcjonuje jeden publiczny, zagregowany wskaźnik prezentujący łączną wartość wpływów i wypłat kaucji w skali kraju - twierdzi wiceprezes Krajowego Systemu Kaucyjnego Zwrotka S.A.
Można za to już teraz zauważyć, w jakim kierunku podążają preferencję klientów. Okazuje się, że że konsumenci wolą korzystać z maszyn, niż zwracać opakowania w zbiórce ręcznej.
78 proc. opakowań zbieramy właśnie dzięki zwrotkomatom ustawionym w różnych punktach handlowych. To rozwiązanie korzystne dla obu stron: dla klientów oznacza wygodę, a dla pracowników sklepów – mniejsze zaangażowanie w obsługę zwrotu - przekonuje Zygmunt Ochał.
