Chorwacka kaucja w polskich sklepach? Klienci skonsternowani
Wiecie, co było najciekawszego w moich ostatnich poszukiwaniach butelek i puszek z oznaczeniem kaucji na sklepowych półkach? Nie to, że w końcu takie się faktycznie pojawiły, ale że przy tej okazji zawitały do nas też opakowania z kaucją z Chorwacji.
Polski system kaucyjny ruszył 1 października 2025 r., ale w pierwszych tygodniach znalezienie opakowania z oznaczeniem kaucji, które możemy zwrócić do recyklomatu i liczyć na zwrot kasy (50 gr lub 1 zł) przypominało poszukiwanie jednorożca. Niby wszyscy o nim słyszeli, ale nikt nie widział. Rząd taki system kaucyjny bez kaucji tłumaczył trzymiesięcznym okresem przejściowym, który miał być przede wszystkim czasem dla producentów.
Ci mieli sprzedać stary towar bez oznaczenia kaucji i wprowadzać do obrotu butelki i metalowe puszki z odpowiednią etykietą: dwie strzałki tworzące prostokąt, w środku z kwotą kaucji. Zgodnie z taką narracją swoje poszukiwania na sklepowych półkach kontynuowałem zaraz po Nowym Roku, kiedy już ów okres przejściowy nie obowiązywał. I przyznam się bez bicia, że zdziwiłem się bardzo. Bo znalazłem więcej kaucji niż się tego spodziewałem.
W jednym sklepie znalazłem więcej niż chciałem
Same sklepy nie potrafią odpowiedzieć, jaki procent sprzedawanych przez nich opakowań ma już logo kaucji, a jaki ciągle nie. Resort klimatu i środowiska przekazał jedynie pod koniec 2025 r., że w listopadzie ub.r. w obrocie w całym łańcuchu dostaw znalazło się niemal 60 mln opakowań ze znakiem kaucji, a w sprzedaży detalicznej było ich 2,5 mln.
Liczba opakowań objętych systemem kaucyjnym na rynku rośnie i w kolejnych tygodniach spodziewamy się dalszych wzrostów - zapewniała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska.
Nie ma innego wyjścia: chcąc samemu sprawdzić, jak naprawdę ma się nasz system kaucyjny już po okresie przejściowym, trzeba odwiedzić kilka sklepów i brać do ręki butelki i puszki z napojami, w tym tymi też alkoholowymi. Tak też zrobiłem. Odwiedziłem znowu Aldi, Biedronkę, Kaufland i Lidl. W jednym z tych sklepów znalazłem więcej niż chciałem. Puszkę piwa z bardzo podobnym logo kaucji, ale nie w języku polski. Za to z adnotacją: povratna naknada - 50 lp.
Kaucja z Chorwacji. Za taką puszkę też dostaniemy zwrot kasy?
Mając tę puszkę w ręku wiedziałem, że to opakowanie jest spoza polskiego systemu kaucyjnego, mimo bardzo podobnego oznaczenia. Ale o jakiejś kaucji jednak informuje. Sięgnąłem po telefon, zrobiłem zdjęcie i za chwilę wiedziałem, że ta puszka przybyła do nas z Chorwacji. Tam system kaucyjny zaczął obowiązywać już w 2006 r. Zastosowano przy tym jedną stawkę kaucji dla wszystkich typów opakowań, która wynosi ok. 0,07 euro albo dawniej pół chorwackiej kuny.
Więcej o kaucji przeczytasz w Bizblog:
No dobra, ale co chorwacka puszka z oznaczeniem chorwackiego systemu kaucyjnego, robi na polskich półkach sklepowych? Czy przypadkiem nie wprowadza polskiego klienta w błąd, który musi się kaucji uczyć całkiem od nowa? Z takimi pytaniami zwróciliśmy się do sieci Kaufland, bo to właśnie w ich sklepie znalazłem takie cudo. Czekamy na odpowiedzi. Znamy za to stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Aby konsument mógł otrzymać zwrot kaucji w ramach polskiego systemu, opakowanie musi być objęte systemem kaucyjnym obowiązującym w Polsce i oznaczone odpowiednim logo oraz informacją o wysokości kaucji. Opakowania bez polskiego znaku systemu kaucyjnego nie kwalifikują się zarówno do pobierania jak i do zwrotu kaucji w Polsce. Konsument nie jest zobowiązany też do zwrotu takiego opakowania w polskim systemie, a brak obowiązku zwrotu kaucji za nieoznakowane opakowanie wynika z zasad działania systemu - poinformowało nas MKiŚ.
System kaucyjny, czyli bałagan jeszcze trochę potrwa
Jedno jest pewne: pojawienie się opakowań z zagranicznym oznakowaniem kaucji tylko zwiększa bałagan, jaki obecnie mamy w naszym systemie kaucyjnym. Bo trzymiesięczny okres przejściowy minął, a dalej na półkach sklepowych wyraźnie większą reprezentację mają opakowania bez oznakowania kaucji. W samych sklepach nie ma zaś żadnych wizualnych informacji, przypominających klientom, jak logo kaucji wygląda i co można z taki opakowaniem zrobić. Wygląda tak, jakby MKiŚ wystartował system kaucyjny i o całej reszcie zapomniał. Trzeba tylko wierzyć, że w kolejnych miesiącach roku będzie jednak pod tym względem lepiej.
