Prowadziłeś firmę? Tak doliczysz lata do stażu pracy
Przez wiele lat pracownik zatrudniony na umowie o pracę budował staż pracy, od którego zależały liczne uprawnienia pracownicze, natomiast osoba prowadząca działalność gospodarczą formalnie nie miała szansy go zdobyć. Wszystko zmieniło się w tym roku, gdy w życie weszły nowe regulacje. Dowiedz się, jak doliczyć lata prowadzenia działalności gospodarczej do stażu pracy.
Dlaczego staż pracy jest tak ważny?
Staż pracy wpływa na wiele istotnych kwestii związanych z zatrudnieniem. To od niego zależy m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia, możliwość otrzymania dodatku stażowego czy prawo do niektórych odpraw. W praktyce kilka dodatkowych lat stażu może oznaczać wyższe świadczenia i lepsze warunki pracy. Przy czym dotychczas przedsiębiorcy byli pod tym względem w gorszej sytuacji niż osoby zatrudnione na etacie. Nawet, jeśli ktoś przez kilkanaście lat prowadził dobrze prosperującą działalność gospodarczą i regularnie opłacał składki ZUS, po przejściu na umowę o pracę jego doświadczenie biznesowe nie było uwzględniane przy wyliczaniu stażu pracowniczego.
Nowe przepisy, które weszły w życie w tym roku, mają tę nierówność zlikwidować. Ustawodawca uznał, że prowadzenie firmy również jest formą aktywności zawodowej i powinno być uwzględniane przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.
Od kiedy działalność gospodarcza będzie wliczana do stażu pracy?
Nowe regulacje zostały wdrażane etapami. Od 1 stycznia 2026 roku przepisy objęły pracowników zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych. Oznacza to, że pierwsze zmiany mogli odczuć pracujący w urzędach, szkołach, administracji publicznej oraz innego typu instytucjach państwowych. Z kolei od 1 maja 2026 roku nowe zasady zaczęły obowiązywać wszystkich pozostałych pracodawców, zatrudnionych w sektorze prywatnym.
Jakie okresy będzie można doliczyć do stażu pracy?
Największe zainteresowanie budzi oczywiście możliwość doliczenia prowadzenia działalności gospodarczej, jednak reforma obejmuje znacznie szerszy katalog aktywności zawodowych. Do stażu pracy mogą zostać zaliczone okresy opłacania składek emerytalnych i rentowych przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Dotyczy to również osób współpracujących przy prowadzeniu firmy. Nowe przepisy obejmują także wykonywanie umów zlecenia, umów agencyjnych oraz innych umów o świadczenie usług, o ile odprowadzane były składki na ubezpieczenia społeczne.
Czytaj więcej w Bizblog Spider's Web
Jak doliczyć działalność gospodarczą do stażu pracy?
Samo wejście w życie nowych przepisów nie oznacza automatycznego przeliczenia stażu. Konieczne jest uzyskanie odpowiedniego zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Najważniejszym dokumentem jest specjalne zaświadczenie potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym lub opłacania składek. To właśnie ono będzie podstawą dla pracodawcy do uwzględnienia działalności gospodarczej przy wyliczaniu stażu pracy.
1 stycznia 2026 roku ZUS udostępnił nowy formularz oznaczony symbolem USP. Jego pełna nazwa to „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”. Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem platformy eZUS. Nie przewidziano wersji papierowej, dlatego osoby, które nie korzystają jeszcze z elektronicznych usług ZUS, powinny wcześniej założyć konto w systemie.
Po zalogowaniu do eZUS użytkownik będzie mógł wyszukać formularz USP w katalogu usług. Wniosek zostanie częściowo uzupełniony danymi pobranymi z systemu ZUS, co ma uprościć cały proces. W większości przypadków ZUS oprze się na danych zapisanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Jeśli informacje o składkach i okresach ubezpieczenia znajdują się w systemie, wydanie zaświadczenia powinno przebiegać sprawnie.
Problemy mogą pojawić się w sytuacjach, gdy dane są niepełne lub dotyczą bardzo starych okresów zatrudnienia. Szczególnie istotna jest granica 1 stycznia 1999 roku. Dla okresów wcześniejszych konieczne będzie skorzystanie z odrębnego formularza US-7. Jeśli ZUS nie odnajdzie odpowiednich danych, może wydać decyzję odmowną. Wówczas zainteresowana osoba będzie mogła wszcząć postępowanie wyjaśniające i przedstawić dodatkowe dokumenty potwierdzające prowadzenie działalności lub podleganie ubezpieczeniom.
