Polacy szukają pracy miesiącami, a firmom wciąż brakuje ludzi. Czego nie rozumiecie?
Na rynku pracy można zauważyć pewien paradoks: Młodzi szukają pracy miesiącami, a 60 proc. firm cierpi na brak kadr. Jak pokonać lukę kompetencyjną w erze AI? Przemysł ma na to sposób i bierze sprawy w swoje ręce, inwestując w edukację młodych talentów.
Według GUS w II kwartale 2026 roku stopa bezrobocia w grupie 15-24 lata wyniosła 11 proc., wobec 3,3 proc. w grupie 15-64 lata. Przeciętny czas poszukiwania pracy wydłużył się do 9,2 miesiąca.
Jednocześnie z najnowszego Bilansu Kapitału Ludzkiego PARP i UJ wynika, że 60 proc. firm ma trudności ze znalezieniem odpowiednich pracowników, a w przedsiębiorstwach przemysłowych i górniczych odsetek sięga 66 proc. Jedną z przyczyn jest niedopasowanie kompetencji kandydatów do potrzeb konkretnych stanowisk.
Jeżeli młodzi ludzie stanowią tak dużą część naszej firmy, ta relacja nie może działać tylko w jedną stronę. Z jednej strony dajemy im możliwość zdobycia pierwszego doświadczenia zawodowego i pracy, którą mogą łączyć ze studiami - mówi Jacek Opala, prezes zarządu Exact x Forestall.
Z drugiej strony ekspert wskazuje, że jest odpowiedzialność, żeby po kilku miesiącach czy latach byli zawodowo dalej niż w momencie, kiedy do nich trafiają. Dlatego obok samej pracy tworzą możliwości rozwijania konkretnych kompetencji, uczenia się od praktyków, zdobywania doświadczenia w różnych rolach czy kontynuowania edukacji.
Dla części młodych osób współpraca z Exact x Forestall będzie jednym z pierwszych etapów kariery, dla innych początkiem dłuższej drogi w przemyśle. W obu przypadkach zależy nam, żeby zostawały z nimi wiedza, doświadczenie i kwalifikacje, które będą mogli wykorzystać także w przyszłości - zapewnia Jacek Opala.
Tradycyjny model kształcenia specjalistów przestaje działać
Problem staje się szczególnie widoczny w przemyśle, gdzie katalog potrzebnych umiejętności zmienia się wraz z technologią. Automatyzacja i AI przejmują część powtarzalnych zadań, a jednocześnie rośnie znaczenie analizy danych, rozwiązywania problemów i zdolności szybkiego uczenia się.
Do tego dochodzi dywersyfikacja biznesu. Z Euro Moto Barometru 2026 wynika, że 35 proc. europejskich firm automotive rozważa rozszerzenie produkcji na inne sektory. W Polsce taki kierunek bierze pod uwagę 31 proc. przedsiębiorstw, a ponad połowa z nich wskazuje przemysł obronny.
Zmiany w automotive pokazują, że coraz trudniej przygotować młodego człowieka po prostu do jednego stanowiska. Automatyzacja przejmuje część powtarzalnych czynności, AI wchodzi do analizy danych i procesów jakościowych, a firmy równolegle dywersyfikują działalność i szukają klientów w nowych sektorach, choćby w obronności - wyjaśnia Jacek Opala.
Jego zdaniem coraz większą wartość mają kompetencje przenoszalne: rozumienie procesu, jakość, analiza problemów, praca z danymi, znajomość nowych technologii, ale przede wszystkim zdolność uczenia się i szybkiego dostosowania do zmiany.
Z punktu widzenia przemysłu nie możemy czekać, aż na rynku pojawią się gotowi specjaliści. Musimy ich rozwijać dużo wcześniej, już na etapie studiów i pierwszych doświadczeń zawodowych. Inaczej za kilka lat obecny problem z rekrutacją specjalistów będzie jeszcze większy - mówi prezes zarządu Exact x Forestall.
Więcej wiadomości na temat pracy można przeczytać w Bizblog Spider's Web:
10 tys. zł stypendium i wsparcie na start
W Exact x Forestall, gdzie ponad 60 proc. pracowników stanowią studenci, model rozwoju obejmuje kilka etapów. Aplikacja xPeople pozwala dopasowywać terminy pracy do zajęć na uczelni.
xAcademy służy rozwijaniu konkretnych umiejętności z obszaru m.in.:
- kontroli jakości,
- Lean Manufacturing,
- metrologii,
- analizy przyczyn źródłowych,
- audytów,
- wykorzystania AI.
W tegorocznej edycji do programu zgłosiło się 80 osób, a 30 realizowało pełną ścieżkę szkoleniową lub wybrane moduły.
Trzecim elementem jest xFuture, program wspierający dalszą edukację studentów kierunków technicznych. Jego piąta edycja jeszcze przed zakończeniem naboru notuje rekordową liczbę zgłoszeń. W roku akademickim 2026/2027 Exact x Forestall przyzna 20 stypendiów po 10 tys. zł.
W czterech dotychczasowych edycjach wsparcie otrzymało 58 osób, a wartość programu przekroczyła 750 tys. zł. Oprócz finansowania uczestnicy mają możliwość korzystania ze staży, mentoringu i szkoleń.
Młodym Polakom nie brakuje przy tym potencjału edukacyjnego. Wskazują na to m.in. wyniki PISA 2025: polscy 15-latkowie znaleźli się w czołówce Unii Europejskiej, zajmując 2. miejsce z matematyki, 3. z czytania i 5. z nauk przyrodniczych. We wszystkich trzech obszarach osiągnęli wyniki powyżej średniej OECD.
Potencjału młodym Polakom z pewnością nie brakuje. Wyniki PISA są tego bardzo dobrym przykładem, szczególnie matematyka, która jest przecież podstawą wielu kierunków technicznych, inżynierskich i technologicznych - podkreśla Jacek Opala z Exact x Forestall.
Uważa też, że można mieć zastrzeżenia do tego, czy system edukacji wystarczająco szybko nadąża za zmianami zachodzącymi w gospodarce i technologii, ale mają bardzo dobrą bazę. Rolą biznesu jest pomóc przełożyć ją na praktykę: doświadczenie w pracy z procesem, jakością, danymi, nowymi technologiami i rozwiązywaniem realnych problemów.
Nie możemy z jednej strony mówić, że trudno znaleźć specjalistów, a z drugiej oczekiwać, że młody człowiek przyjdzie do firmy już jako gotowy specjalista. Kompetencje trzeba budować, a pierwsza praca jest jednym z najważniejszych momentów, żeby ten proces rozpocząć - podsumowuje Jacek Opala z Exact x Forestall.
Pierwsze szlify zdobywała w mediach powiatowych. W Bizblog.pl najczęściej pisze o handlu, biznesie, nieruchomościach. Kocha sarkazm, czarny humor i muzykę, bez której nie potrafi żyć.