Miliardy dla fundacji. Oto gdzie trafiły pieniądze z podatków Polaków
Polacy przekazują na OPP rekordowe kwoty, choć co piąty z nas wciąż marnuje swój odpis. Oto obraz podziału setek milionów złotych oraz skala nierówności, przez którą 73 proc. całej puli trafia tylko do największych fundacji.
Od 2023 roku odpis na Organizacje Pożytku Publicznego wzrósł z 1 proc. do 1,5 proc. Dzięki temu, mimo zmian wprowadzonych Polskim Ładem, wpływy nie spadły. W 2023 roku znacząco spadła jednak liczba przekazujących 1,5 proc. podatku z 15,9 mln do 12,7 mln, a więc o 20 proc. Było to następstwem faktu, że nie wszyscy podatnicy byli zobligowani do zapłaty podatku za 2022 rok.
Osoby, które nie osiągnęły dochodu przekraczającego kwotę wolną, nie płaciły podatku dochodowego i tym samym nie mogły przekazać 1,5 proc. Od tego czasu liczba darczyńców systematycznie rośnie: 14,8 mln w 2024 roku, 16,3 mln w 2025 roku i 17,2 mln w 2026 roku.
Jeśli skala podatkowa nie ulegnie zmianie, w kolejnych latach liczba darczyńców, łączna kwota wpłat i ich średnia wartość będą nadal rosły - mówi Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie inFakt.
Co dzieje się z 1,5 proc. podatku Polaków
Juszczyk zwraca uwagę, że w 2017 roku podatnicy przekazali organizacjom pożytku publicznego 662 mln zł, a więc niemal 4 razy mniej niż obecnie.
Liczba podatników wzrosła w tym czasie o 26 proc. – z 13,6 mln do 17,2 mln – natomiast przeciętna kwota odpisu zwiększyła się ponad trzykrotnie, z 49 zł do 151 zł. Część tego wzrostu wynika z podwyższenia odpisu z 1 proc. do 1,5 proc. podatku, jednak już wcześniej wpływy do OPP rosły z roku na rok - wyjaśnia Piotr Juszczyk.
Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że 1,5 proc. podatku przekazało 58 proc. podatników składających zeznania (rok wcześniej 56 proc.) oraz 79 proc. podatników, którzy wykazali podatek należny.
Oznacza to, że co piąty podatnik, który mógł wesprzeć wybraną organizację, nie skorzystał z tej możliwości, a jego 1,5 proc. podatku nie trafiło do żadnej organizacji pożytku publicznego - twierdzi główny doradca podatkowy w firmie inFakt.
Pięć fundacji zgarnia niemal 40 proc. kwoty z 1,5 proc. podatku
Doradca z inFakt zauważa, że 38 proc. kwoty ogółem trafiło do pięciu Organizacji Pożytku Publicznego, a kolejność w pierwszej piątce nie zmieniła się względem ubiegłego roku. Największym beneficjentem ponownie została Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą”, do której trafiło 15,6 proc. całej kwoty, tj. 406,6 mln zł.
Do Fundacji Siepomaga podatnicy przekazali 254,6 mln zł (9,8 proc.). Na trzecim miejscu znalazła się Fundacja Avalon – Bezpośrednia Pomoc Niepełnosprawnym, do której trafiło 121,4 mln zł (4,7 proc.). Na czwartym i piątym miejscu znalazły się Fundacja „Serca dla Maluszka” – 115,5 mln zł (4,4 proc.) oraz Fundacja Pomocy Osobom Niepełnosprawnym „Słoneczko” 94,2 mln zł (3,6 proc.).
Najszybciej wśród liderów rosła Fundacja Siepomaga – jej wpływy zwiększyły się o 28 proc. (ze 199,3 mln zł do 254,6 mln zł). O 23 proc. więcej otrzymała Fundacja „Serca dla Maluszka” (z 94,0 mln zł do 115,5 mln zł). Wpływy Fundacji Dzieciom „Zdążyć z Pomocą” wzrosły o 8 proc., a więc wolniej niż łączna kwota przekazana wszystkim OPP (o ponad 14 proc.), przez co jej udział spadł z 16,5 proc. do 15,6 proc.
Miliony dla gigantów, grosze dla małych
Środki z 1,5 proc. podatku otrzymało w tym roku 9 450 organizacji pożytku publicznego. Pieniądze są jednak rozłożone bardzo nierówno. Pięć największych OPP otrzymało 38 proc. całej kwoty, dziesięć największych 46 proc., a sto największych 73 proc.
Co najmniej 10 mln zł otrzymały 32 organizacje, a co najmniej 1 mln zł – 244. Na drugim biegunie mediana wpływów wyniosła zaledwie 13,3 tys. zł, czyli połowa organizacji otrzymała kwotę niższą, a 526 OPP otrzymało mniej niż 1 tys. zł.
Dane Ministerstwa Finansów pozwalają również obliczyć przeciętną kwotę odpisu przekazanego poszczególnym organizacjom. Wśród OPP, które wsparło co najmniej 100 tys. podatników, najwyższą średnią odnotowała Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy ok. 199 zł na podatnika, a więc o blisko 1/3 więcej niż średnia krajowa (151 zł).
Wysoką przeciętną kwotę uzyskały również „Cancer Fighters” (ok. 186 zł) oraz Fundacja Studencka „Młodzi – Młodym” (ok. 185 zł). Na drugim biegunie znalazła się Fundacja Dzieciom „Pomagaj” ok. 72 zł na podatnika, czyli o ponad połowę mniej niż średnia. Wyższa średnia oznacza, że organizację wspierają podatnicy płacący wyższy podatek, a więc z reguły lepiej zarabiający.
Więcej wiadomości na temat OPP można przeczytać w Bizblog Spider's Web
Mazowieckiem na czele, Opolskiem zamyka stawkę
Spośród 16 województw podatnicy z woj. mazowieckiego przekazali 23,6 proc., czyli blisko 1/4 kwoty z całego kraju – 614,6 mln zł. Najmniejsza kwota pochodzi z woj. opolskiego – 49,7 mln zł. W woj. mazowieckim była również najwyższa liczba podatników przekazujących 1,5 proc. podatku na rzecz OPP – 2,8 mln, a więc 16,3 proc. ogółu.
Udział w liczbie podatników jest wyraźnie niższy niż udział w kwocie, co świadczy o tym, że w woj. mazowieckim dochody są wyższe niż w innych regionach kraju. Najmniejsza liczba podatników podobnie jak kwota była w woj. opolskim, gdzie było ich 399 tys.
Ogromne różnice w średnim odpisie 1,5 proc. podatku między regionami
Różnice między regionami najlepiej widać w przeciętnej kwocie odpisu. Podatnik z woj. mazowieckiego przekazał średnio 219 zł, a więc prawie dwa razy więcej niż podatnik z woj. podkarpackiego – 113 zł. Powyżej średniej krajowej (151 zł) znalazły się jeszcze tylko województwa dolnośląskie (159 zł), pomorskie (157 zł) i małopolskie (156 zł).
Kwota przekazana na OPP wzrosła we wszystkich województwach – od 12,9 proc. w śląskim do 16,8 proc. w podkarpackim. Podkarpacie, choć ma najniższą przeciętną kwotę, odnotowało najszybszy wzrost.
Pierwsze szlify zdobywała w mediach powiatowych. W Bizblog.pl najczęściej pisze o handlu, biznesie, nieruchomościach. Kocha sarkazm, czarny humor i muzykę, bez której nie potrafi żyć.