B2B w Poczcie Polskiej. Premier Tusk pozwolił
Poczta chce zastąpić część etatów kurierskich B2B. Związki protestują. Co szef rządu ma do tego? Donald Tusk w ostatniej chwili zablokował nowe uprawnienia dla PIP, które mogłyby takie pomysły zatrzymać. W praktyce dał zielone światło dla dalszego wypychania pracowników na samozatrudnienie.
Poczta Polska planuje odejście od zatrudniania części kurierów na etatach i zastąpienie ich współpracą w modelu B2B. Oznacza to, że zamiast umów o pracę doręczenia paczek mają realizować osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, działające jako zewnętrzni wykonawcy.
Zmiany mają dotyczyć części pracowników obsługujących paczki i – według zapowiedzi spółki – będą wprowadzane stopniowo do 2027 r. Poczta tłumaczy, że taki model jest dziś standardem na rynku kurierskim i stosują go wszyscy najwięksi gracze.
Pocztowe związki mówią: stop B2B
Związkowcy z „Solidarności” Pracowników Poczty Polskiej sprzeciwiają się tym planom. Ich zdaniem w praktyce oznaczają one wypychanie pracowników z etatów i zmuszanie ich do zakładania własnych firm. Twierdzą, że nie jest to dobrowolny wybór, lecz presja ekonomiczna: przejście na B2B, zmiana stanowiska albo odejście z pracy.
Praca na B2B będzie wyglądać jak na etacie. Ten sam rejon, te same zasady i jeden główny zleceniodawca – dlatego ich zdaniem zmiana nazwy umowy nie zmienia faktycznego charakteru pracy. W tej sprawie złożyli wniosek do Państwowej Inspekcji Pracy o kontrolę.
Czytaj więcej w Bizblogu o B2B
Poczta Polska odpowiada, że działa na bardzo konkurencyjnym rynku i musi dostosować się do jego realiów, jeśli chce utrzymać usługi paczkowe. Podkreśla, że nowy model ma dotyczyć niewielkiej części pracowników, a osoby, które nie będą chciały przejść na B2B, mają mieć możliwość zmiany stanowiska lub pozostania na etacie, jeśli będą dostępne wolne miejsca.
Na tym kończą się fakty.
Może czas skończyć z hipokryzją
Ten spór nie dotyczy tego, czy model B2B jest dobry czy zły. Dotyczy tego, czy nadal udajemy, że to zawsze wolny wybór.
Związkowcy mają rację: w praktyce wielu kurierów na B2B pracuje tak samo jak wcześniej na etacie. Ten sam rejon, te same zasady, jeden zleceniodawca. Różnica polega na tym, że całe ryzyko jest po stronie pracownika. Urlop, choroba, paliwo, sprzęt – to problem „przedsiębiorcy”.
Poczta Polska też ma rację, gdy mówi, że rynek tak działa. Najwięksi gracze od lat opierają się na B2B. InPost zbudował na tym swój model biznesowy i przewagę kosztową. DPD i DHL szybko skopiowali ten patent. Trudno się dziwić, w tym wypadku etaty oznaczają wyższe koszty i słabszą pozycję konkurencyjną.
Tu pojawia się pytanie, którego nie da się obejść: czy Poczta Polska ma szansę utrzymać się na rynku paczek, jeśli będzie jedyną dużą firmą, która nie zatrudnia na B2B?
Państwowa spółka nie działa w próżni. Musi konkurować ceną i terminami. Jeśli nie obniży kosztów, straci rynek. Jeśli obniży, wprowadzając B2B, wejdzie w konflikt z pracownikami i związkami.
Państwo zachowuje się niekonsekwentnie
Rząd od lat zapowiada walkę z fikcyjnym samozatrudnieniem i deklaruje ochronę pracowników wypychanych na B2B. Kiedy jednak przyszło do konkretów, premier Tusk w ostatniej chwili zablokował nowe uprawnienia dla Państwowej Inspekcji Pracy, które miały pozwolić realnie badać i kwestionować takie przypadki. W efekcie inspekcja wciąż może głównie patrzeć i pisać protokoły, ale nie ma narzędzi, by cokolwiek zmienić.
Skoro nadzór nie działa, rynek ustala reguły. Firmy, także państwowe, dostosowują się do tego, co robi konkurencja.
Dlatego oburzenie wokół Poczty Polskiej jest wybiórcze. Jeśli uznajemy, że masowe B2B w kurierce jest nie do przyjęcia, trzeba to jasno powiedzieć i egzekwować wobec wszystkich. Jeśli uznajemy, że to rynkowy standard, trzeba przestać udawać, że jest inaczej.
Dziś nie robimy ani jednego, ani drugiego.
