Dziura w akcyzie na e-papierosy. Rząd ma gotowe narzędzie, ale go nie używa
Setki milionów złotych mogą wyciekać z budżetu przez lukę w akcyzie na e-papierosy. Ministerstwo Finansów ma gotowy projekt, który obejmuje 100 proc. rynku i zamyka mechanizm omijania podatku. Mimo to proceduje wąską regulację dotyczącą ok. 1 proc. segmentu. W praktyce oznacza to dalsze funkcjonowanie luki i nierówne zasady gry dla przedsiębiorców.
Stawka akcyzowa na e-papierosy jest jasno określona. Wynosi 40 zł od wkładu. Problem polega na tym, że przepisy są tak sprecyzowane, że bardzo łatwo je obejść.
Jak omija się przepisy podatkowe
Aby nie płacić akcyzy, część firm sprzedaje urządzenia w częściach, „do samodzielnego montażu”: osobno kupuje się grzałkę, osobno zbiornik (tzw. pod), z płynem lub bez. Dopiero ich połączenie tworzy produkt objęty 40-złotową opłatą. Rozdzielona sprzedaż pozwala tej daniny uniknąć.
Efekt? Budżet państwa może tracić setki milionów złotych rocznie. Luka nie wynika z braku stawki podatku, lecz z konstrukcji systemu.
Dwa projekty – jeden punktowy, drugi systemowy
W Ministerstwie Finansów powstały dwa projekty nowelizacji ustawy.
Pierwszy UD308 obejmuje wyłącznie wkłady do e-papierosów indukcyjnych. To segment stanowiący ok. 1 proc. rynku. Regulacja zyskała już nieformalną nazwę „Lex 1 procent”.
Producentem takich urządzeń jest jedna firma, Philip Morris.
Obecnie 40 zł akcyzy obejmuje bazę urządzenia. Po wejściu w życie UD308 kolejne 40 zł ma objąć sam wkład. W praktyce oznacza to podwójne obciążenie 2 × 40 zł. Na wyprzedaż istniejących już zapasów przewidziano 14 dni.
Drugi projekt UD363 obejmuje wszystkie pozostałe rodzaje zbiorników i wkładów do e-papierosów, także puste oraz bez grzałek. To rozwiązanie systemowe, które zamyka mechanizm sprzedaży „w częściach” i obejmuje niemal 100 proc. rynku. Firmy miałyby pół roku na wyprzedaż zapasów.
Mimo że UD363 zawiera w sobie rozwiązania z UD308 i dodatkowo likwiduje lukę w całym segmencie, resort finansów zdecydował się najpierw wprowadzić w życie projekt obejmujący 1 proc. rynku.
14 dni dla jednych, pół roku dla innych
Różnice w podejściu są znaczące.
W przypadku UD308 producent otrzymuje 14 dni na wyprzedaż towaru. W przypadku UD363 pozostałe podmioty miałyby sześć miesięcy na dostosowanie się do nowych przepisów.
To rodzi pytania o proporcjonalność i równe traktowanie przedsiębiorców. W tym samym czasie budżet państwa pozostaje narażony na dalsze straty wynikające z utrzymywania się luki.
Za przygotowanie i tempo procedowania obu projektów odpowiada wiceminister finansów Jarosław Neneman. To w podległych mu departamentach zapadła decyzja o szybkim skierowaniu na ścieżkę legislacyjną projektu obejmującego 1 proc. rynku i odłożeniu w czasie regulacji obejmującej cały segment.
Więcej w Bizblogu o akcyzie
Rynek wyprzedza ustawodawcę
W okresie niepewności regulacyjnej część producentów błyskawicznie dostosowuje konstrukcję produktów do obowiązujących przepisów.
Firmy Evapify oraz Aroma King – dziś w czołówce sprzedaży – wprowadzają modele z grzałką ceramiczną wbudowaną w bazę urządzenia. W takiej konstrukcji sam wkład nie podlega 40-złotowej opłacie, dopóki nie wejdzie w życie szeroka nowelizacja.
Projekt UD308 tych produktów nie obejmuje, ponieważ dotyczy wyłącznie e-papierosów indukcyjnych.
W praktyce oznacza to, że konstrukcja prawa bezpośrednio wpływa na konstrukcję produktów. Rynek reaguje szybciej niż ustawodawca.
Problem systemowy, nie techniczny
Akcyza na wyroby nikotynowe to jedno z istotnych źródeł dochodów budżetowych. W ostatnich latach państwo konsekwentnie zwiększało obciążenia na tradycyjne wyroby tytoniowe, równolegle rośnie jednak segment e-papierosów.
Jeżeli luka liczona jest w setkach milionów złotych rocznie, nie mówimy o technicznym niedopatrzeniu, lecz o realnym problemie fiskalnym.
Ministerstwo Finansów dysponuje projektem, który obejmuje cały rynek i zamyka mechanizm omijania 40-złotowej opłaty. Na razie jednak wybrało regulację obejmującą ok. 1 proc. segmentu.
Kluczowe pytanie brzmi dziś: dlaczego kompleksowe uszczelnienie systemu nie trafia na szybką ścieżkę, skoro gotowe rozwiązanie istnieje i jest gotowe do wprowadzenia?
