W Polsce ceny wyhamowały, a w Europie niespodzianka. Oto prognozy na przyszły rok
Najnowsze dane Eurostatu przynoszą zaskakujący zwrot. Podczas gdy w Unii Europejskiej inflacja znów przyspieszyła i dobiła do 4 proc., w Polsce tempo wzrostu cen wyhamowało, spychając nas poniżej unijnej średniej. Niestety, spokój nad Wisłą to tylko cisza przed burzą.

Ceny w Unii Europejskiej rosną coraz szybciej – wynika z najnowszych danych Eurostatu. W październiku 2026 r. towary i usługi we Wspólnocie (a także w strefie euro) były o równe 4 proc. droższe niż rok wcześniej, kiedy zharmonizowany wskaźnik cen (HICP) wskazywał na zaledwie 2,5-proc. dynamikę cen r/r. Tymczasem we wrześniu inflacja wynosiła 3,8 proc. r/r.
Cenowa mapa Europy. Gdzie Polska na tle unijnej średniej?
Głównym paliwem dla jesiennej fali podwyżek pozostawała w październiku energia – w strefie euro ceny w tej kategorii były aż o 21 proc. wyższe niż przed rokiem (przyspieszyły od września, kiedy dynamika wynosiła 19 proc.) i odpowiadały za niemal połowę całego unijnego odczytu. Znacznie wolniej drożały natomiast usługi (3,3 proc. r/r), żywność, alkohol i tytoń (1,5 proc.) oraz towary przemysłowe (1,2 proc.).
W skali całej Wspólnoty inflacja przyspieszyła w 16 krajach, w dwóch nie drgnęła, a tylko w dziewięciu wyhamowała. Na czele unijnego inflacyjnego peletonu znów znalazły się Rumunia (ze wzrostem cen o 7 proc.), Litwa (6,1 proc.) oraz Bułgaria (5,9 proc.). Najniższą inflację odnotowano w Szwecji (0,6 proc.) oraz w Czechach i Danii (po 2,1 proc.).

Polska znalazła się w październiku w szczęśliwszej grupie państw, w których dynamika cen spadła. Nasz wskaźnik HICP obniżył się z 4 proc. r/r we wrześniu do 3,7 proc. w październiku (w ujęciu miesiąc do miesiąca ceny ani drgnęły). Dało nam to 14. miejsce od góry w unijnej tabeli, ex aequo z Francją, ale – co ważniejsze – pozwoliło zejść wyraźnie poniżej średniej dla UE i strefy euro. Mimo to inflację w październiku wciąż mieliśmy wyraźnie wyższą niż np. Niemcy i Słowacja (po 2,9 proc.), Węgry (2,4 proc.) czy Czechy (2,1 proc.).
Warto pamiętać, że unijna miara (HICP) różni się wagami od krajowego wskaźnika (CPI) podawanego przez GUS, stąd drobne różnice w odczytach z unijnych i krajowych statystyk – wg GUS w październiku inflacja wyniosła w Polsce 3,5 proc. r/r.
Październikowa ulga nad Wisłą to jednak tylko chwilowy efekt działań osłonowych, przede wszystkim wprowadzonego w tym miesiącu powtórnie programu Ceny Paliwa Niżej. W kolejnych latach cenowe zestawienia mają się w Europie odwrócić.
Czarny scenariusz z Brukseli. Czeka nas inflacyjny wystrzał
Niestety najnowsze (listopadowe) prognozy Komisji Europejskiej dotyczące kształtowania się inflacji HICP w Polsce nie napawają optymizmem. Wprawdzie widać w nich pozytywną zmianę wobec poprzedniej prognozy (majowej), jednak dotyczy ona wyłącznie bieżącego roku. O ile w maju eksperci KE spodziewali się, że w całym 2026 r. ceny towarów i usług wzrosną w Polsce o 3,6 proc., o tyle w najnowszym dokumencie spuścili nieco z tonu i spodziewają się 3,3 proc.
Na tym jednak dobre informacje na temat cen w Polsce się kończą. Jeśli analitycy KE mają rację, w 2027 r. inflacja wystrzeli u nas do 4,4 proc., choć jeszcze pół roku temu przewidywano „zaledwie” 2,9 proc. W 2028 r. ma być lepiej, ale i wtedy tempo wzrostu cen dalekie będzie w Polsce od ideału – ma wynieść 3,9 proc.

Jak tłumaczą analitycy KE, w 2026 r. bezpośredni wpływ gwałtownego wzrostu światowych cen surowców energetycznych jest łagodzony przez stabilne, regulowane taryfy dla gospodarstw domowych na energię elektryczną i gaz oraz przez tymczasowe obniżenie podatków od paliw, czyli program CPN.
Inflacja ma wzrosnąć w 2027 r., ponieważ zakłada się wygaśnięcie środków wsparcia w sektorze energetycznym, a taryfy za gaz i energię elektryczną mają zostać podwyższone – napisali eksperci KE.
W 2028 r. natomiast impuls wzrostowy dla inflacji ma ponownie pochodzić ze strony cen energii – ze względu na przewidywane uruchomienie systemu ETS2.
Więcej o cenach na Bizblog Spider’s Web
Polska oderwie się od unijnej średniej
Jeśli prognozy KE się sprawdzą, w najbliższych latach możemy się spodziewać nieprzyjemnych dla nas przetasowań na inflacyjnej mapie Europy. A to dlatego, że w całej UE inflacja ma przeciętnie spadać: z 3,3 proc. prognozowanych na 2026 r. do 3,2 proc. w 2027 r. i 2,3 proc. rok później. Przesunie to Polskę do grona krajów o wyższej niż średnia europejska inflacji HICP.
Choć, na szczęście, są też inne, bardziej przyjazne dla naszych portfeli przewidywania w tym zakresie. Według np. ekonomistów PKO BP z cenami w Polsce nie będzie aż tak źle, jak wieszczą europejscy eksperci.
Do końca roku oczekują oni stabilizacji inflacji w pobliżu październikowego poziomu, a po przejściowym wzroście w pierwszym kwartale 2027 r., związanym z podwyżkami cen energii i zakończeniem programu CPN, jej stopniowego powrotu do celu inflacyjnego NBP (2,5 proc. +/- 1 pkt proc.). Według najnowszych prognoz banku inflacja konsumencka (CPI) wzrośnie w 2027 r. nieznacznie – z 3,1 proc. do 3,3 proc.
Istotnym źródłem niepewności pozostają decyzje taryfowe, ścieżka cen paliw i działania ochronne prowadzone przez rząd. Ich ostateczny kształt będzie w dużej mierze determinował ścieżkę inflacji w 2027 r. – czytamy w najnowszym Makro Nawigatorze autorstwa analityków PKO BP.
Ich zdaniem znaczna różnica między ich własnymi prognozami inflacyjnymi a przewidywaniami ekspertów KE wynika z założeń dotyczących cen prądu, gazu i paliw w 2027 r.
My oczekujemy niskich, jednocyfrowych wzrostów rachunków za prąd i gaz, m.in. dzięki wdrożeniu zapowiadanych przez rząd programów ochronnych (w ich efekcie ceny gazu w 2027 r. mogą wręcz pozostać na poziomie z 2026 r.) – tłumaczą analitycy PKO BP.
NBP bliżej Brukseli niż PKO
Znacznie większy pesymizm panuje natomiast wśród ekspertów NBP, którzy przygotowali najnowszy (listopadowy) Raport o inflacji. Z dokumentu płynie ponury wniosek, że inflacja w Polsce dopiero szykuje się do pokazania, na co ją stać. Najnowsza projekcja inflacji zakłada, że w przyszłym roku ceny konsumpcyjne mocno przyspieszą. W całym roku mają wzrosnąć o 4,2 proc., czyli znacznie powyżej nie tylko samego celu inflacyjnego NBP, ale też górnej granicy dopuszczalnych od niego odchyleń.
O tym, kto ma rację, przekonamy się niebawem. Niezależnie jednak od tego, czyje prognozy się sprawdzą, o hamowaniu nadmiernie rozpędzonej w Polsce inflacji nie mamy na razie co marzyć.
Pierwsze teksty o gospodarce i biznesie publikował w latach 90. w „Pulsie Biznesu”. Pracował w „Życiu” i „Życiu Warszawy”, a po powrocie do „PB” został redaktorem prowadzącym. Współtworzył i kierował miesięcznikiem „EduFakty” oraz dwumiesięcznikiem „Uczę Nowocześnie”, organizował konferencje i wykładał. W 2017 r. pracował w redakcjach ekonomicznych WP, rok później trafił do „Forbesa”. Absolwent dziennikarstwa UW oraz studiów podyplomowych z polityki pieniężnej i bankowości centralnej (INE PAN, NBP).