Przedsiębiorcy mają czas do końca roku, by samodzielnie przejść na nowe kody PKD. Później zrobi to za nich system. Sęk w tym, że automat nie sprawdzi, czym firma naprawdę się zajmuje i może przypisać kod, który nie pasuje do prowadzonej działalności. To będzie dopiero początek kłopotów.

Od 1 stycznia 2027 r. w urzędowych rejestrach mają obowiązywać już tylko kody PKD 2025. Firmy, które nadal posługują się klasyfikacją z 2007 r., mogą do końca tego roku samodzielnie zaktualizować wpis w CEIDG albo KRS.
Jeśli tego nie zrobią, rozpocznie się automatyczna zmiana kodów na podstawie kluczy przygotowanych przez Główny Urząd Statystyczny. W CEIDG operacja ma zostać przeprowadzona do 31 stycznia 2027 r. Problem w tym, że jeden stary kod nie zawsze ma jeden prosty odpowiednik w nowej klasyfikacji.
– Nie liczyłbym na to, że automat zrobi to dobrze. Klucz GUS jest uśredniony, a firma nie jest średnią – zauważa Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFaktu.
Część firm zmieniła kody, nawet o tym nie wiedząc
PKD 2025 obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Nowe firmy założone po tej dacie wybierały i wybierają już kody z nowej klasyfikacji. Nowa klasyfikacja jest bardziej szczegółowa. Liczba podklas, czyli najbardziej szczegółowych kodów, wzrosła z 656 do 728. Zmiany objęły wiele branż i część dotychczasowych kodów podzielono na kilka nowych.
Nie każdy przedsiębiorca musi składać osobny wniosek. Wiele firm przeszło już na PKD 2025 przy okazji załatwiania innych spraw.
– Kto od stycznia 2025 r. złożył w CEIDG jakikolwiek wniosek o zmianę wpisu, na przykład zgłosił nowy adres, zawiesił albo wznowił działalność, musiał przy okazji przejść na PKD 2025. Pozostali powinni sprawdzić swój wpis teraz – wskazuje Piotr Juszczyk.
Właściciel firmy może sprawdzić w CEIDG, czy przy jego działalności widnieją już kody PKD 2025. W ten sposób najłatwiej ustalić, czy trzeba złożyć wniosek.
Programista może tworzyć gry albo zupełnie inne aplikacje
Automatyczna zmiana jest prosta, gdy staremu kodowi odpowiada dokładnie jeden nowy. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy jeden kod z 2007 r. został rozdzielony na kilka innych.
System nie zadzwoni do przedsiębiorcy i nie zapyta, czym faktycznie zajmuje się jego firma. Wybierze kod wskazany z góry w kluczu przejścia GUS. Może się więc okazać, że formalny opis działalności zacznie odbiegać od rzeczywistości.
– Programista, który dotąd miał jeden kod 62.01.Z, w nowej klasyfikacji ma do wyboru osobny kod dla tworzenia gier komputerowych i osobny dla pozostałego programowania – wyjaśnia ekspert inFaktu.
Podobny problem dotyczy księgowych i doradców podatkowych. W PKD 2007 biura rachunkowe, doradcy podatkowi i biegli rewidenci korzystali z jednego kodu 69.20.Z. W PKD 2025 został on rozdzielony na trzy kody: 69.20.A, 69.20.B i 69.20.C.
– Powstaje pytanie, który z nich GUS przypisze z automatu, jeśli przedsiębiorca sam nie zaktualizuje wpisu – zauważa Piotr Juszczyk.
Sklep internetowy może nagle zostać pośrednikiem
Jeszcze bardziej obrazowy jest przykład handlu internetowego. Dotychczas kod 47.91.Z oznaczał sprzedaż detaliczną prowadzoną przez internet lub wysyłkowo. W PKD 2025 ten sam numer opisuje już pośrednictwo w niewyspecjalizowanej sprzedaży detalicznej.
Więcej naszych artykułów o kodach PKD
Sklepy internetowe mają być teraz klasyfikowane głównie według tego, co sprzedają, a nie sposobu, w jaki docierają do klientów. Identyczny numer może więc oznaczać zupełnie inną działalność.
– Właściciel sklepu internetowego, który uzna, że skoro numer się nie zmienił, to nic nie musi robić, w nowej klasyfikacji opisuje się jako pośrednik – ostrzega Juszczyk.
Dlaczego warto zadbać o prawidłowy kod? Ekspert odpowiada, że może to mieć znaczenie przy staraniu się o dofinansowanie z UE, kredyt z banku czy zawieraniu umów z innymi firmami.
Kod PKD jest publiczną informacją i powinien odpowiadać temu, na czym firma rzeczywiście zarabia – podkreśla ekspert InFaktu.
W skrajnym przypadku firma zniknie z CEIDG
Najpoważniejsze konsekwencje dotyczą jednoosobowych działalności, których wpisy w CEIDG nie zawierają poprawnego kodu. Chodzi o puste pola, oznaczenia „brak danych” albo przypadkowe cyfry i litery. Takiego wpisu system nie będzie w stanie automatycznie przeklasyfikować.
– Jeśli automatyczna zmiana kodów nie będzie możliwa, po 31 stycznia 2027 r. wpis zostanie wykreślony z CEIDG z urzędu – ostrzega główny doradca podatkowy inFaktu.
Skutek może wyjść daleko poza sam rejestr przedsiębiorców. Informacja o wykreśleniu trafi do ZUS. Firma zostanie wyrejestrowana jako płatnik składek, a przedsiębiorca może zostać wyrejestrowany również jako osoba ubezpieczona.
– W konsekwencji można stracić prawo do świadczeń, na przykład zasiłku chorobowego – wskazuje Piotr Juszczyk.
W przypadku KRS sytuacja wygląda inaczej. Jeśli starego kodu nie będzie można automatycznie zastąpić, wykreślone zostanie oznaczenie danego rodzaju działalności, a nie sama spółka. Gdy problem dotyczy działalności przeważającej, spółka będzie musiała podać właściwy kod przy najbliższej zmianie danych, najpóźniej w ciągu pięciu lat.
Nowy kod nie zmienia podatku
Przedsiębiorcy mogą obawiać się, że wybór innego kodu PKD automatycznie zmieni ich rozliczenia. Juszczyk uspokaja, że sama aktualizacja klasyfikacji nie wpływa na stawkę ryczałtu, VAT ani obowiązek korzystania z kasy fiskalnej.
– Do celów podatkowych nadal stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług w wersji z 2015 r. Nie trzeba też niczego osobno zgłaszać do ZUS ani urzędu skarbowego, bo dane z CEIDG i KRS trafią tam automatycznie – tłumaczy ekspert.
Kod może mieć jednak znaczenie dla składki wypadkowej w firmach, w których jej wysokość zależy od rodzaju przeważającej działalności. ZUS zapowiedział, że stopę na rok składkowy rozpoczynający się 1 kwietnia 2027 r. ustali już na podstawie PKD 2025 według stanu na koniec 2026 r.
Lepiej nie zostawiać wniosku na ostatnią chwilę
Przed końcem roku przedsiębiorca powinien sprawdzić wpis w CEIDG lub KRS, porównać stare kody z nowymi odpowiednikami GUS i wybrać te, które najlepiej opisują faktycznie wykonywaną działalność. Dotyczy to także kodu działalności przeważającej.
Zmiana w CEIDG jest bezpłatna i można ją przeprowadzić przez internet. Przedsiębiorca, który nie ma jeszcze adresu do e-Doręczeń, podczas składania wniosku o zmianę wpisu będzie musiał podać dane potrzebne do jego utworzenia.
Spółki składają wniosek do KRS. Jeśli zrobią to przed końcem okresu przejściowego, zmiana kodów PKD 2007 na PKD 2025 nie będzie objęta opłatą sądową.
– Nie warto zostawiać tego na ostatnie dni grudnia. Nadmierny ruch, jak pokazuje historia, może spowodować awarię systemu – przestrzega Piotr Juszczyk.
Najpierw warto jednak sprawdzić, czy zmiana rzeczywiście jest potrzebna. Jeśli firma ma już PKD 2025 i kody prawidłowo opisują jej działalność, nie musi ponownie aktualizować wpisu.
Szef redakcji Bizblog.pl. W mediach od 30 lat. Pisze o małym biznesie, podatkach i finansach osobistych. Do Spidersweb.pl przeszedł z Wirtualnej Polski, gdzie najpierw był szefem wydawców Money.pl, a potem zastępcą redaktora naczelnego. Pierwszą posadę w mediach dostał w „Gazecie Wyborczej”, pracował w „Pulsie Biznesu”, „Życiu”, miesięczniku „Pieniądz”, „Businessman Magazine”, Miesięczniku Finansowym „BANK”. W tym ostatnim był redaktorem prowadzącym kilku edycji prestiżowych raportów „Największe banki w Polsce“ oraz „IT@BANK”.