Stopy procentowe w Polsce. Sprawdzamy, co nas teraz czeka
Najbliższa przyszłość stóp procentowych wydaje się przesądzona. Kreślone dziś przez ekonomistów perspektywy są diametralnie różne niż jeszcze dwa tygodnie temu. Nie można wykluczyć, że za chwilę i one się zdezaktualizują.
Ogłoszona w czwartek decyzja Rady Polityki Pieniężnej w sprawie stóp procentowych nie była zaskakująca – w świetle zawirowań geopolitycznych, które w ostatnich tygodniach nie oszczędzały rynków, głównie surowcowych, co błyskawicznie odbiło się czkawką także na polskiej inflacji (wzrosła z 2,1 proc. w lutym do 3 proc. w marcu), każda inna, niż pozostawienie stóp procentowych w spokoju, byłaby z punktu widzenia skuteczności polityki pieniężnej ryzykowna.
Będzie dobrze...
Tym bardziej, czego nie omieszkał zauważyć Adam Glapiński, prezes NBP i przewodniczący RPP, że wspomniany wzrost inflacji w Polsce był efektem tzw. szoku podażowego, głównie na rynku ropy naftowej, i w konsekwencji mocno drożejących cen paliw. Odpowiedzialne były więc czynniki zewnętrzne, jak zauważył szef NBP, zupełnie niezależne od działań polskiego banku centralnego.
Według Adama Glapińskiego obecna sytuacja znacząco różni się od tej z roku 2022, kiedy inflacja zerwała się NBP ze smyczy. Odmienne są, jego zdaniem, nie tylko skala i natura szoku (dziś ogranicza się do cen energii), lecz także otoczenie rynkowe i makroekonomiczne oraz nastawienie polityki pieniężnej (obecnie inflacja znajduje się poniżej stóp procentowych, kilka lat temu było odwrotnie). Różnice te pozwalają prezesowi NBP patrzeć na przyszłość optymistycznie. Jego zdaniem nie ma obecnie powodów do zmian stóp procentowych w Polsce. Mało tego, Adam Glapiński na razie ich w ogóle nie przewiduje. Choć oczywiście nie można wykluczyć eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie skutkującej powrotem presji inflacyjnej.
Wtedy, przy czarnym scenariuszu odżycia konfliktu na Bliskim Wschodzie, będziemy reagować bardzo szybko podnosząc stopy. Na razie jednak wierzymy, że będzie dobrze – powiedział Adam Glapiński.
Co dalej ze stopami NBP
Sama RPP w komunikacie po kwietniowym posiedzeniu wyraźnie zaznaczyła, że jej dalsze decyzje będą zależały od napływających informacji dotyczących perspektyw inflacji i aktywności gospodarczej w Polsce. Te zaś pozostają pod wpływem zmian sytuacji makroekonomicznej w otoczeniu polskiej gospodarki, w tym zmian cen surowców i inflacji na świecie w kontekście sytuacji geopolitycznej.
Czynnikami ryzyka dla perspektyw inflacji pozostają także: kształt polityki fiskalnej i regulacje dotyczące cen paliw, a także zmiany dynamiki aktywności w polskiej gospodarce oraz dalsze kształtowanie się dynamiki płac – czytamy w komunikacie RPP.
Jak na przyszłość stóp zapatruje się dziś rynek? Zupełnie inaczej, niż jeszcze dwa tygodnie temu. Notowania kontraktów FRA (pokazują oczekiwania rynkowe dotyczące kształtowania się stóp w przyszłości) w drugiej połowie marca wskazywały na dwie, a nawet trzy podwyżki stóp procentowych do końca roku.
Bardzo szybko jednak apetyt rynku na podwyżki stóp procentowych w Polsce osłabł – dziś z tych oczekiwań nie pozostało prawie nic. Nie ma też na razie wśród ekonomistów mowy o powrocie do luzowania polityki pieniężnej.
W Polsce stopy procentowe nie zostały obniżone i Rada Polityki Pieniężnej nie sprawia wrażenia, jakby widziała taką potrzebę w najbliższej przyszłości – komentują decyzję RPP analitycy Pekao.
Podobnego zdania są ekonomiści ING. Ich zdaniem „temat dalszych ewentualnych obniżek stóp procentowych jest w obecnych uwarunkowaniach nieaktualny”.
O tym, że w nadchodzących miesiącach RPP pozostanie w trybie wait-and-see i wstrzyma się z decyzjami – co najmniej do czasu trwałego zakończenia wojny w Iranie – przekonani są też analitycy PKO BP.
W naszej opinii obecna sytuacja znacząco różni się od tej z jesieni 2021, gdy RPP rozpoczęła zacieśnianie polityki pieniężnej, a podniesienie stóp (niedawno wyceniane w kontraktach FRA) nie jest konieczne – czytamy w komunikacie PKO BP.
Prezes Glapiński zwrócił też uwagę na niepewność, odnośnie do rodzimej polityki fiskalnej i jej potencjalnego wpływu na indeksy cen w Polsce. Ekonomiści ING zakładają (to ich bazowy scenariusz), że program Ceny Paliw Niżej (CPN) zostanie utrzymany do końca lipca, średnioroczna inflacja wyniesie w tym roku 3,2 proc. (wobec ok. 2 proc. szacowanych przed wybuchem wojny w Zatoce Perskiej i 2,3 proc. w marcowej projekcji NBP).
Pozwoli to RPP na pozostawienie stóp procentowych bez zmian co najmniej do końca 2026 r., a prawdopodobieństwo podwyżek stóp oceniamy jako niskie – przewidują eksperci ING.
Scenariusze dla stóp procentowych
Monika Kurtek, główna ekonomistka Banku Pocztowego, również uważa, że najbliższe miesiące upłyną najprawdopodobniej pod znakiem dalszej stabilizacji stóp. Jej zdaniem RPP będzie obserwować sytuację i czekać na nową rundę prognoz NBP, które pojawią się w lipcowym raporcie o inflacji.
Więcej o stopach procentowych na Bizblog.pl:
Nawet jeśli wojna by się zakończyła w najbliższym czasie, jej skutki będą zapewne odczuwalne jeszcze przez kilka miesięcy, dlatego i w takiej sytuacji należy spodziewać się stabilizacji stóp – zwraca uwagę ekonomistka.
I rozważa dwa scenariusze rozwoju wypadków. W optymistycznym, przy założeniu, że za kilka miesięcy ceny ropy naftowej powrócą do poziomów sprzed wybuchu wojny w Iranie, nie wyklucza jeszcze jednej obniżki stóp procentowych NBP pod koniec 2026 r.
W scenariuszu pesymistycznym natomiast, który też niestety może się zrealizować, czyli przy założeniu trwającego w kolejnych tygodniach/miesiącach konfliktu i rosnących cenach ropy naftowej i gazu, nie można wykluczyć podwyżek stóp – przyznaje Monika Kurtek.
